Brahma Purana — Krishna Subdues Kaliya and Purifies the Yamuna, Shloka 50
Devanagari script
श्रीभगवान् उवाच नात्र स्थेयं त्वया सर्प कदाचिद् यमुनाजले सभृत्यपरिवारस् त्वं समुद्रसलिलं व्रज //
Translation
ഇപ്പോൾ അമ്പതാമത്തെ അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു; ഹേ മുനികളേ, ശ്രവിക്കുവിൻ—പുരാണാർത്ഥം സംക്ഷേപമായി പറയുന്നു।
Word by Word
śrī-bhagavānthe Blessed Lord
śrī-bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + bhagavat (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (श्रीमान् भगवन्); पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा (Nominative singular)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
nanot
na:
Nishedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
atrahere
atra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: here)
stheyam(it is) to be stayed / you must stay
stheyam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु) + ya (ण्यत्/यत्)
Formकृदन्त (भावे/कर्मणि, ‘-य’ gerundive/obligation); नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; अर्थः—‘स्थातव्यम्’ (must be stayed)
tvayāby you
tvayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचन, तृतीया (Instrumental singular); कर्तृ-निर्देशे (agent in passive/obligation)
sarpaO serpent
sarpa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsarpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, सम्बोधन (Vocative singular)
kadācitever / at any time
kadācit:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootkadācit (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: ever/at any time)
yamunā-jalein the waters of the Yamunā
yamunā-jale:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyamunā (प्रातिपदिक) + jala (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (यमुनायाः जलम्); नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी (Locative singular)
sa-bhṛtya-parivāraḥwith attendants and retinue
sa-bhṛtya-parivāraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (सह-अव्यय) + bhṛtya (प्रातिपदिक) + parivāra (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (भृत्यैः परिवारः सह यस्य); पुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘tvam’ इत्यस्य विशेषणम्
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; एकवचन, प्रथमा (Nominative singular)
samudra-salilamthe ocean water / the sea
samudra-salilam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsamudra (प्रातिपदिक) + salila (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (समुद्रस्य सलिलम्); नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया (Accusative singular)
vrajago
vraja:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvraj (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Śrī Kṛṣṇa (Bhagavān) commands Kāliya.