Brahma Purana — Krishna Slays the False Vasudeva and Burns Varanasi with the Sudarshana Chakra, Shloka 36
Devanagari script
व्यास उवाच चक्रम् उत्सृष्टम् अक्षेषु क्रीडासक्तेन लीलया तद् अग्निमालाजटिलं ज्वालोद्गारातिभीषणम् //
Translation
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ‘36’ എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. പാഠം നൽകിയാൽ വിവർത്തനം ചെയ്യാം.
Word by Word
vyāsaḥVyāsa
vyāsaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvyāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.), एकवचन (sg.)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (sg.), परस्मैपद
cakramthe discus
cakram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcakra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (sg.); here as subject of implied ‘was released’
utsṛṣṭamreleased/let loose
utsṛṣṭam:
Kriyā (क्रियापद-भावः)
TypeAdjective
Rootut√sṛj (धातु) + क्त (PPP)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (sg.); कर्मणि क्त (PPP), agrees with cakram
akṣeṣuin/at the dice (game)
akṣeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), सप्तमी (Loc.), बहुवचन (pl.)
krīḍā-saktenaby one absorbed in play
krīḍā-saktena:
Karaṇa/Hetu (करण/हेतु)
TypeAdjective
Rootkrīḍā (प्रातिपदिक) + sakta (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Instr.), एकवचन (sg.); तत्पुरुषः (‘attached to play’), agent/instrumental
līlayāplayfully/as a sport
līlayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootlīlā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), तृतीया (Instr.), एकवचन (sg.); manner
tatthat
tat:
Anuvādya (अनुवाद्य/संदर्भ)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (sg.); refers to cakram
agni-mālā-jaṭilamhaving a garland of fire
agni-mālā-jaṭilam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootagni (प्रातिपदिक) + mālā (प्रातिपदिक) + jaṭila (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (sg.); तत्पुरुषः (‘having a garland of fire; fiery-garlanded’), qualifies tat/cakram
jvālā-udgāra-ati-bhīṣaṇamvery dreadful with outbursts of flames
jvālā-udgāra-ati-bhīṣaṇam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjvālā (प्रातिपदिक) + udgāra (प्रातिपदिक) + ati (अव्यय) + bhīṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (sg.); तत्पुरुषः (‘exceedingly terrible due to emission of flames’), qualifies tat/cakram
Speaker
Vyāsa narrating Kṛṣṇa’s action.