Shloka 10
Dakṣa’s Daughters, Cosmic Lineages, and the Population of the Three Worlds
सङ्कल्पायास्तु सङ्कल्प: काम: सङ्कल्पज: स्मृत: । वसवोऽष्टौ वसो: पुत्रास्तेषां नामानि मे शृणु ॥ १० ॥ द्रोण: प्राणो ध्रुवोऽर्कोऽग्निर्दोषो वास्तुर्विभावसु: । द्रोणस्याभिमते: पत्न्या हर्षशोकभयादय: ॥ ११ ॥
saṅkalpāyās tu saṅkalpaḥ kāmaḥ saṅkalpajaḥ smṛtaḥ vasavo ’ṣṭau vasoḥ putrās teṣāṁ nāmāni me śṛṇu
സങ്കൽപയുടെ പുത്രൻ ‘സങ്കൽപ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു; അവനിൽ നിന്ന് ‘കാമം’ ജനിച്ചതായി സ്മരിക്കുന്നു. വസുവിന്റെ പുത്രന്മാർ ‘അഷ്ട വസുക്കൾ’; അവരുടെ നാമങ്ങൾ—ദ്രോണം, പ്രാണൻ, ധ്രുവൻ, അർക്കൻ, അഗ്നി, ദോഷൻ, വാസ്തു, വിഭാവസു. ദ്രോണമെന്ന വസുവിന്റെ ഭാര്യ അഭിമതിയിൽ നിന്ന് ഹർഷം, ശോകം, ഭയം മുതലായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
FAQs
This verse states that Kāma (desire) is born from Saṅkalpa—mental determination or intention—showing desire’s root in the mind’s resolve.
In this section Śukadeva outlines cosmic genealogies—how various devatās and beings manifest—so Parīkṣit can understand the ordered creation and its controllers within the Lord’s arrangement.
Since desire follows intention, cultivate deliberate, dharmic intentions—especially devotional resolves (bhakti-saṅkalpa)—to redirect the mind toward higher desires.