Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

Ambikā-vana Śiva-pūjā; Nanda Saved from the Serpent; Śaṅkhacūḍa Slain

निशाम्य कृष्णस्य तदात्मवैभवं व्रजौकसो विस्मितचेतसस्तत: । समाप्य तस्मिन् नियमं पुनर्व्रजं नृपाययुस्तत् कथयन्त आद‍ृता: ॥ १९ ॥

niśāmya kṛṣṇasya tad ātma-vaibhavaṁ vrajaukaso vismita-cetasas tataḥ samāpya tasmin niyamaṁ punar vrajaṁ ṇṛpāyayus tat kathayanta ādṛtāḥ

ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ആ ആത്മവൈഭവമായ മഹാശക്തി കണ്ടു വ്രജവാസികൾ വിസ്മയചിത്തരായി. രാജാവേ, തുടർന്ന് അവർ ശിവാരാധനയുടെ ആ നിയമം പൂർത്തിയാക്കി വീണ്ടും വ്രജത്തിലേക്ക് മടങ്ങി; വഴിയിൽ അവർ ആദരത്തോടെ കൃഷ്ണന്റെ മഹത്കൃത്യങ്ങൾ പാടിപ്പറഞ്ഞു.

निशाम्यhaving observed
निशाम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + √शम्/√शा (धातु; ‘to observe/notice’)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having seen/observed’; उपसर्ग नि
कृष्णस्यof Krishna
कृष्णस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (that)
आत्मवैभवम्his own majesty
आत्मवैभवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् + वैभव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (आत्मनः वैभवम्)
व्रजौकसःthe inhabitants of Vraja
व्रजौकसः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्रज + ओकस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (व्रजे ओकः यस्य/व्रजे वसन्ति)
विस्मितचेतसःwith astonished minds
विस्मितचेतसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मित + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (विस्मितं चेतः येषाम्)
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (thereupon/from that)
समाप्यhaving completed
समाप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √आप् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having completed’; उपसर्ग सम्
तस्मिन्in that (place/time)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
नियमम्observance / vow
नियमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (again)
व्रजम्to Vraja
व्रजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गन्तव्य (goal)
नृपायto the king
नृपाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
आयुःthey went
आयुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग आ; (आयुः = आयुः/आयुः as sandhi form of आयुः/आयुः? intended: आयुः→आयुः; standard reading: आययुः)
तत्that (incident)
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (that event)
कथयन्तःtelling / narrating
कथयन्तः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
आदृताःwith reverence
आदृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआदृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; आ + √दृ (धातु) क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (respected/with reverence)
K
Kṛṣṇa
P
Parīkṣit Mahārāja

FAQs

This verse says the residents of Vraja became astonished upon seeing Kṛṣṇa’s personal divine majesty, and they returned home reverently narrating the incident—showing how devotees respond with wonder and devotional remembrance.

Śukadeva is narrating the Vraja-līlā directly to Parīkṣit; the address “nṛpa” marks the ongoing teacher-disciple narration and keeps the listener (the King) engaged in the sacred account.

Like the Vrajavāsīs, regularly reflect on and share Kṛṣṇa’s līlās—through reading, kīrtana, or discussion—so spiritual impressions deepen and daily life becomes centered on devotion rather than distraction.