Mantra 2

Sukta 114

Sanskrit (Devanagari)

नकी रेवन्तं सख्याय विन्दसे पीयन्ति ते सुराश्वः । यदा कृणोषि नदनुं समूहस्यादित् पितेव हूयसे

IAST Transliteration

nakí révantaṁ sakhyā́ya vindase píyanti te surā́śvaḥ | yadā́ kṛṇóṣi nadanúṁ samū́hasy ā́dit pitā́va hū́yase

English Translation (Griffith/Whitney)

No man at all wins thee, the wealthy one, for fellowship: thy good-steeded followers drink their draught. When thou makest the roaring onset, when thou musterest them together, then verily, like a father, thou art called upon.

Translation

ഹേ രേവന്ത (സമ്പന്നനേ), സഖ്യതയ്ക്കായി നിന്നെ ആരും ജയിച്ചെടുക്കുന്നില്ല; നിന്റെ നല്ല കുതിരകളുള്ള അനുയായികൾ തങ്ങളുടെ പാനം കുടിക്കുന്നു. നീ ഗർജ്ജിക്കുന്ന ആക്രമണം നടത്തുമ്പോൾ, അവരെ ഒന്നിച്ചു കൂട്ടി നിരത്തുമ്പോൾ, അപ്പോൾ സത്യമായി പിതാവിനെപ്പോലെ നിന്നെ വിളിച്ചപേക്ഷിക്കുന്നു.

Word by Word

नnot

कीindeed/anyone (emphatic)

रेवन्तम्wealthy, splendid (one)

सख्यायfor friendship/companionship

विन्दसेyou find/obtain

पीयन्तिthey drink

तेyour

सुराश्वःthe Surā-horses (horses fond of surā / ‘surā-steeds’)

यदाwhen

कृणोषिyou make/do

नदनुम्a roaring/streaming (flood), a rushing flow

समूहसिyou gather/muster

आtowards, forth

इत्indeed, just then

पिताa father

इवlike, as

हूयसेyou are invoked/called

Attribution

Rishi: Rigvedic attribution (borrowed into AV 20): Indra-stotra tradition; specific r̥ṣi varies by RV source-hymn underlying AV 20.114.

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type cadence typical of RV praise (exact metrical scan depends on RV original).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From sober realism (not easily won) to energized mustering to secure paternal reassurance.","listener_experience":"Steadying courage; sense of being protected and organized.","intensity":7}