Atharva Veda 18.2.36: Kanda 18, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 36

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

शं त॑प॒ माति॑ तपो॒ अग्ने॒ मा त॒न्वं॑१ तपः॑ । वणे॑षु॒ शुष्मो॑ अस्तु ते पृथि॒व्याम॑स्तु॒ यद्धरः॑

IAST Transliteration

śáṁ tapa mā́ti tapo agne mā́ tanvàṁ tapaḥ | váneṣu śúṣmo astu te pṛthivyā́m astu yád dharáḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Burn thou for welfare; burn not overmuch, O Agni; scorch not the body. In the forests let thy fierce might be; upon the earth let be that which is thy containing support.

Translation

ക്ഷേമത്തിനായി ജ്വലിക്ക, ഹേ അഗ്നേ; അതിയായി ജ്വലിക്കരുത്; ശരീരത്തെ ചുട്ടുപൊള്ളിക്കരുത്. വനങ്ങളിൽ നിന്റെ ഉഗ്രശക്തി ഇരിക്കട്ടെ; ഭൂമിയിൽ നിന്റെ ധാരകാധാരം—നിന്റെ ധരണം—അത് നിലനില്ക്കട്ടെ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शम्: well; auspiciously; for welfare
• शम्: — (क्रियाविशेषण/आशीर्वादार्थक)
• Type: Indeclinable
• Root: शम् (अव्यय-प्रातिपदिक) / √शम् (शमुँ) ‘शमने’ (अर्थ-शान्ति) से निष्पन्न

• तप: heat/burn; practice austerity
• तप: — (आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: √तप् (तपँ) ‘सन्तापे/तपसि’

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• अति: too much; excessively
• अति: — (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• तपः: heat; austerity
• तपः: कर्म (तप्-क्रियायाः विषयः/परिमाणः)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni (Fire)
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• त॒न्वम्: the body; person
• त॒न्वम्: कर्म (मा… [तप]— ‘शरीरं’)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक) / तन्व्- (वेदिक-रूप)

• तपः: heat; austerity
• तपः: कर्म (तप्-क्रियायाः विषयः)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)

• वनेषु: in the forests/woods
• वनेषु: अधिकरण (स्थान)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)

• शुष्मः: vigor; fiery strength
• शुष्मः: कर्तृ (अस्तु-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: शुष्म (प्रातिपदिक)

• अस्तु: let there be
• अस्तु: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (असँ) ‘भुवि’

• ते: of you; your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पृथिव्याम्: on/in the earth
• पृथिव्याम्: अधिकरण (स्थान)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• अस्तु: let there be
• अस्तु: —
• Type: Verb
• Root: √अस् (असँ) ‘भुवि’

• यत्: whatever; that which
• यत्: कर्म/विषय (यद्… अस्तु— ‘whatever…’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हरः: flame; heat; burning power
• हरः: कर्तृ (अस्तु-क्रियायाः, यद्-सम्बद्धः)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक) / √हृ (हरति) से भाव/कर्तृ-निर्माण; वेदिक ‘हरः’ = ज्वाला/तेज/हरण-शक्ति

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (hymn-level attribution varies)

Devata: Agni (as tapas/śuṣma)

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: bhayankara