Atharva Veda 12.3.32 — Kanda 12, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 32

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

नवं॑ ब॒र्हिरो॑द॒नाय॑ स्तृणीत प्रि॒यं हृ॒दश्चक्षु॑षो व॒ल्ग्वऽस्तु । तस्मि॑न् दे॒वाः स॒ह दै॒वीर्वि॑शन्त्वि॒मं प्राश्न॑न्त्वृ॒तुभि॑र्नि॒षद्य॑

IAST Transliteration

návaṃ barhír odanā́ya stṛṇīta priyáṃ hṛdáś cákṣuṣo valgú astu | tásmin devā́ḥ sahá daivī́r viśantu imáṃ prā́śnantu ṛtúbhir niṣádya ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Strew new barhis for the rice-dish; let it be dear to heart and lovely to the eye. Thereon let the Gods enter, with the divine Powers beside them; let them partake of this, seated with the ordered Seasons.

Translation

ഓദന (അന്നവിഭവം) നിമിത്തം പുതിയ ബർഹിസ് വിരിക്കുക; അത് ഹൃദയത്തിന് പ്രിയവും കണ്ണിന് മനോഹരവും ആകട്ടെ. അതിൽ ദേവന്മാർ ദൈവീശക്തികളോടൊപ്പം പ്രവേശിക്കട്ടെ; ഋതുക്കളുടെ ക്രമത്തോടൊപ്പം ഇരുന്ന്, ഇതു പ്രാശനം ചെയ്യട്ടെ.

Word by Word

• नवम्: new (fresh)
• नवम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)

• बर्हिः: sacrificial grass, barhis
• बर्हिः: कर्म
• Type: Noun
• Root: बर्हिस् (प्रातिपदिक)

• ओदनाय: for the rice-porridge (oblation/meal)
• ओदनाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: ओदन (प्रातिपदिक)

• स्तृणीत: (you all) spread/strew
• स्तृणीत: —
• Type: Verb
• Root: स्तॄ (धातु)

• प्रियम्: dear, pleasing
• प्रियम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• हृदः: of the heart
• हृदः: सम्बन्ध (genitive) / अधिकरण-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)

• चक्षुषः: of the eye (vision)
• चक्षुषः: सम्बन्ध (genitive) / अधिकरण-सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: चक्षुस् (प्रातिपदिक)

• वल्गु: beautiful, charming
• वल्गु: —
• Type: Adjective
• Root: वल्गु (प्रातिपदिक)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: —
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• तस्मिन्: in that (therein)
• तस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सह: together with
• सह: सहकारक (association) सह-सम्बन्ध
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)

• दैवीः: the divine (feminine ones)
• दैवीः: सह-सम्बन्ध / कर्म (with ‘विशन्तु’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: दैवी (प्रातिपदिक; देव-सम्बन्धी)

• विशन्तु: let (them) enter
• विशन्तु: —
• Type: Verb
• Root: विश् (धातु)

• इमम्: this
• इमम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्राश्नन्तु: let (them) eat/partake
• प्राश्नन्तु: —
• Type: Verb
• Root: प्र-√अश् (धातु; अश् = eat)

• ऋतुभिः: with the seasons / at the proper times
• ऋतुभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऋतु (प्रातिपदिक)

• निषद्य: having sat down (taking a seat)
• निषद्य: पूर्वकाल-क्रिया (having sat down)
• Type: Verbal indeclinable (gerund)
• Root: नि-√सद् (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (AV 12); specific r̥ṣi varies by anukramaṇī.

Devata: Devas collectively; Daivīs (divine powers/goddesses); Ṛtus (Seasons) as supporting cosmic order.

Chandas: Mixed/expanded meter (often Triṣṭubh-like).

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: shringara