Sutra 15
बहिर्जानुभञ्जनीशूलप्रकरकूपकूटावपातकण्टकप्रतिसराहिपृष्ठतालपत्त्रशृङ्गाटकश्वदंष्ट्रार्गलोपस्कन्दनपादुकाम्बरीषोदपानकैः प्रतिच्छन्नं छन्नपथं कारयेत् ॥ कZ_०२.३.१५ ॥
bahir jānubhañjanīśūlaprakarakūpakūṭāvapātakaṇṭakapratisarāhipṛṣṭhatālapattraśṛṅgāṭakaśvadaṃṣṭrārgalopaskandanapādukāmbarīṣodapānakaiḥ praticchannaṃ channapathaṃ kārayet
പുറത്ത്, പല തടസ്സ-ഉപകരണങ്ങളാൽ മറച്ചുവെച്ച ഒരു രഹസ്യമായി മൂടിയ പാത ഒരുക്കണം—മുട്ട് തകർക്കുന്ന കുടുക്കുകൾ, ശൂലങ്ങൾ/മുള്ളുകൾ, തടയണകൾ, കുഴികൾ, വ്യാജ ഇടിച്ചിലുകൾ, മുള്ളുകിടക്കകൾ, പ്രതിഖന്ദകങ്ങൾ, ‘പാമ്പിന്റെ പുറം’ പോലുള്ള കുന്നുകൾ, പനയില മറകൾ, ശൃംഗാടക (കാൽട്രോപ്പ്), ‘നായപല്ല്’ മുള്ളുകൾ, അർഗല (കമ്പി/താഴ്), കയറൽ തടയുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ, ഇത്തരത്തിലുള്ള മറ്റ് മറഞ്ഞ തടസ്സങ്ങൾ, കൂടാതെ ജലസ്ഥാനങ്ങൾ/കിണറുകൾ.
FAQs
It channels enemy movement into predictable lanes while preserving protected mobility for defenders—maximizing response speed and minimizing exposure.
Layered redundancy: if one measure fails or is neutralized, others still impose cost, delay, and confusion on the attacker.