Adhyaya 371

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे नरकनिरूपणं नाम सप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथैकसप्तत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः यमनियमाः अग्निर् उवाच संसारतापमुक्त्यर्थं वक्ष्याम्य् अष्टाङ्गयोगकं ब्रह्मप्रकाशकं ज्ञानं योगस्तत्रैकचित्तता

ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ “നരകനിരൂപണം” എന്ന മൂന്നു നൂറ്റി എഴുപതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി. ഇനി മൂന്നു നൂറ്റി എഴുപത്തൊന്നാം അധ്യായം “യമ-നിയമങ്ങൾ” ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി അരുളിച്ചെയ്തു—സംസാരതാപത്തിൽ നിന്നുള്ള മോക്ഷത്തിനായി ബ്രഹ്മപ്രകാശകമായ ജ്ഞാനരൂപ അഷ്ടാംഗയോഗം ഞാൻ ഉപദേശിക്കും; അതിൽ യോഗം എന്നത് ചിത്തത്തിന്റെ ഏകാഗ്രതയാണ്.

Verse 2

चित्तवृत्तिर्निरोधश् च जीवब्रह्मात्मनोः परः अहिंसा सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यापरिग्रहौ

ചിത്തവൃത്തികളുടെ നിരോധം തന്നെയാണ് ജീവനും ബ്രഹ്മൻ/ആത്മാവും സംബന്ധിച്ച പരമ തത്ത്വം സാക്ഷാത്കരിക്കാനുള്ള ശ്രേഷ്ഠ മാർഗം. (അടിസ്ഥാന വ്രതങ്ങൾ:) അഹിംസ, സത്യം, അസ്തേയം, ബ്രഹ്മചര്യം, അപരിഗ്രഹം.

Verse 3

यमाः पञ्च स्मृता नियमाद्भुक्तिमुक्तिदाः शौचं सन्तोषतपसी स्वाध्यायेश्वरपूजने

യമങ്ങൾ അഞ്ചെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; നിയമങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ആചാരങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു—ശൗചം, സന്തോഷം, തപസ്, സ്വാധ്യായം, ഈശ്വരപൂജ.

Verse 4

भूतापीडा ह्य् अहिंसा स्यादहिंसा धर्म उत्तमः यथा गजपदे ऽन्यानि पदानि पथगामिनां

ജീവികൾക്ക് പീഡ ഉണ്ടാക്കാതിരിക്കുക തന്നെയാണ് അഹിംസ; അഹിംസയാണ് ഉത്തമധർമ്മം—എന്നാൽ ആനയുടെ പാദമുദ്രയിൽ വഴിയിലൂടെ നടക്കുന്ന മറ്റു ജീവികളുടെ പാദമുദ്രകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുപോലെ.

Verse 5

एवं सर्वमहिंसायां धर्मार्थमभिधीयते उद्वेगजननं हिंसा सन्तापकरणन्तथा

ഇങ്ങനെ സമ്പൂർണ്ണ അഹിംസയുടെ പ്രസംഗത്തിൽ ധർമ്മത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു. ഹിംസ എന്നത് ഉദ്വേഗം (ഭയം-വ്യാകുലത) ജനിപ്പിക്കുന്നതും, അതുപോലെ സന്താപം (ദുഃഖം) ഉണ്ടാക്കുന്നതുമാണ്.

Verse 6

रुक्कृतिः शोनितकृतिः पैशुन्यकरणन्तथा ब्रह्मप्रकाशनं ज्ञानमिति ञ यथा नागपदे ऽन्यानीति क पदगामिनामिति ख , ज च हितस्यातिनिषेधश् च मर्मोद्घाटनमेव च

വേദന വരുത്തൽ, രക്തപാതം നടത്തൽ, പരനിന്ദ/ചാടി; അതുപോലെ ബ്രഹ്മസംബന്ധമായ ഗൂഢജ്ഞാനം വെളിപ്പെടുത്തൽ—ഇവയെല്ലാം നിന്ദ്യകർമ്മങ്ങളായി ഗ്രഹിക്കണം. കൂടാതെ മറ്റുള്ളവരെ കുമാർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കൽ, ആ പാത പിന്തുടരുന്നവരുടെ ദോഷം; ഹിതകരമായതിലും അത്യധിക നിരോധനം, മറ്റൊരാളുടെ മർമ്മ/ഗൂഢരഹസ്യം തുറന്നുകാട്ടൽ എന്നിവയും.

Verse 7

सुखापह्नुतिः संरोधो बधो दशविथा च सा यद्भूतहितमत्यन्तं वचः सत्यस्य लक्षणं

‘സത്യവചനം’ പത്തു വിധമാണെന്ന് പറയുന്നു—(അതിൽ) മറ്റൊരാളുടെ സുഖം മറയ്ക്കൽ, നിയന്ത്രണം/അവരോധം, നിരോധനം എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. സർവ്വഭൂതങ്ങൾക്കും പരമഹിതകരമായ വാക്കാണ് സത്യത്തിന്റെ ലക്ഷണം.

Verse 8

सत्यं ब्रूयात्प्रियं ब्रूयान्न ब्रूयात्सत्यमप्रियं प्रियञ्च नानृतं ब्रूयादेष धर्मः सनातनः

സത്യം പറയണം; പ്രിയമായതും പറയണം. അപ്രിയമായ സത്യം പറയരുത്; പ്രിയമായ അസത്യം പറയുകയും അരുത്—ഇതുതന്നെ സനാതനധർമ്മം.

Verse 9

मैथुनस्य परित्यागो ब्रह्मचर्यन्तदष्टधा स्मरणं कीर्तनं केलिः प्रेक्ष्यणं गुह्यभाषणं

മൈഥുനം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുതന്നെ ബ്രഹ്മചര്യം; അതു അഷ്ടവിധമെന്നും പറയുന്നു—കാമസ്മരണം, കാമകഥ/കീർത്തനം, കേലി/രതിക്രീഡ, കാമദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കൽ, ഗൂഢ/അശ്ലീല സംഭാഷണം (മുതലായവ).

Verse 10

सङ्कल्पो ऽध्यवसायश् च क्रियानिर्वृत्तिरेव च एतन्मैथुनमष्टाङ्गं प्रवदन्ति मनीषिणः

സങ്കൽപം, അധ്യവസായം (ദൃഢനിശ്ചയം), ക്രിയാനിർവൃത്തി (ക്രിയയുടെ പൂർത്തീകരണം)—ഇവയെ തന്നെയാണ് അഷ്ടാംഗ മൈഥുനമെന്ന് മनीഷികൾ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 11

ब्रह्मचर्यं क्रियामूलमन्यथा विफला क्रिया वसिष्ठश् चन्द्रमाः शुक्रो देवाचार्यः पितामहः

ബ്രഹ്മചര്യമാണ് എല്ലാ പുണ്യകർമ്മങ്ങളുടെയും മൂലം; അതില്ലെങ്കിൽ ക്രിയ ഫലശൂന്യമാകും—എന്ന് വസിഷ്ഠൻ, ചന്ദ്രൻ, ശുക്രൻ, ദേവാചാര്യൻ ബൃഹസ്പതി, പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാ ഉപദേശിക്കുന്നു।

Verse 12

तपोवृद्धा वयोवृद्धास्ते ऽपि स्त्रीभिर्विमोहिताः गौडी पैष्टी च माध्वी च विज्ञेयास्त्रिविधाः सुराः

തപസ്സിൽ വളർന്നവരും വയസ്സിൽ വൃദ്ധരുമായവരും പോലും സ്ത്രീകളാൽ മോഹിതരാകുന്നു. സുരാ (മദ്യ) മൂന്നു തരമെന്ന് അറിയുക—ഗൗഡീ, പൈഷ്ടീ, മാധ്വീ।

Verse 13

चतुर्थी स्त्री सुरा ज्ञेया ययेदं मोहितं जगत् माद्यति प्रमदां दृष्ट्वा सुरां पीत्वा तु माद्यति

ചതുർഥിയെ ‘സ്ത്രീ’ എന്നും ‘സുരാ’ എന്നും അറിയണം; അതിനാൽ ഈ ലോകം മോഹിതമാകുന്നു. സുന്ദരിയെ കണ്ടാൽ മദോന്മത്തനാകുന്നു; സുരാ കുടിച്ചാലും മദോന്മത്തനാകുന്നു।

Verse 14

यस्माद्दृष्टमदा नारी तस्मात्तान्नावलोकयेत् यद्वा तद्वापरद्रव्यमपहृत्य बलान्नरः

നോട്ടം പതിയുമ്പോൾ സ്ത്രീ ഗർവ്വം/കാമം മൂലം മദോന്മത്തയാകുന്നു; അതിനാൽ അവളെ ഉറ്റുനോക്കരുത്. അതുപോലെ മനുഷ്യൻ ബലപ്രയോഗത്തോടെ മറ്റൊരാളുടെ ഏതൊരു സ്വത്തും അപഹരിക്കരുത്।

Verse 15

अवश्यं याति तिर्यक्त्वं जग्ध्वा चैवाहुतं हविः कौपीनाच्छादनं वासः कन्थां शीतनिवारिणीं

ആഹുതിയായി അർപ്പിച്ച ഹവിസ് ഭക്ഷിച്ചാൽ അവൻ നിർബന്ധമായി തിര്യക്-യോനി (മൃഗജന്മം) പ്രാപിക്കുന്നു. അവന്റെ വസ്ത്രം കൗപീനമാത്രമാകും; ശീതം തടയാൻ കീറിപ്പോയ കന്തയാണ് ആവരണം।

Verse 16

पादुके चापि गृह्णीयात् कुर्यान्नान्यस्य संग्रहं देहस्थितिनिमित्तस्य वस्त्रादेः स्यात्परिग्रहः

അവൻ പാദുകയും സ്വീകരിക്കാം; ഇതുകൂടാതെ മറ്റൊന്നും ശേഖരിക്കരുത്. ദേഹസ്ഥിതിക്കായി വസ്ത്രാദി ആവശ്യമായ വസ്തുക്കളുടെ മാത്രമേ പരിഗ്രഹം ഉണ്ടായിരിക്കൂ.

Verse 17

शरीरं धर्मसंयुक्तं रक्षणीयं प्रयत्नतः शौचन्तु द्विविधं प्रोक्तं वाह्यमभ्यन्तरं तथा

ശരീരം ധർമ്മവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്; അതിനാൽ അതിനെ പരിശ്രമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കണം. ശൗചം (ശുദ്ധി) രണ്ടുവിധമാണെന്ന് പറയുന്നു—ബാഹ്യവും ആന്തരവും.

Verse 18

गृज्जलाभ्यां स्मृतं वाह्यं भावशुद्धेरथान्तरं उभयेन शुचिर्यस्तु स शुचिर्नेतरः शुचिः

ബാഹ്യശൗചം മണ്ണും വെള്ളവും കൊണ്ടാണെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു; ആന്തരശൗചം ഭാവശുദ്ധിയാൽ. ഇരുവിധത്തിലും ശുദ്ധനായവനേ യഥാർത്ഥ ശുദ്ധൻ; മറ്റവൻ അല്ല.

Verse 19

यथा कथञ्चित्प्राप्त्या च सन्तोषस्तुष्टिरुच्यते मनसश्चेन्द्रियाणाञ्च ऐकाग्र्यं तप उच्यते

എങ്ങനെയായാലും ലഭിക്കുന്നതിൽ സന്തുഷ്ടനാകുന്നതിനെ സന്തോഷം (തുഷ്ടി) എന്നു പറയുന്നു. മനസ്സിന്റെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും ഏകാഗ്രതയെ തപസ് (തപസ്സു) എന്നു പറയുന്നു.

Verse 20

तज्जयः सर्वधर्मेभ्यः स धर्मः पर उच्यते वाचिकं मन्त्रजप्यादि मानसं रागवर्जनं

അതിന്മേൽ (അന്തരശത്രു—രാഗം/കാമം) ജയം നേടുന്നത് എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളെയും അതിക്രമിക്കുന്നു; അതേ പരമധർമ്മം എന്നു പറയുന്നു. വാചികാനുഷ്ഠാനം മന്ത്രജപാദി; മാനസാനുഷ്ഠാനം രാഗാസക്തി വർജ്ജനം.

Verse 21

शारीरं देवपूजादि सर्वदन्तु त्रिधा तपः प्रणवाद्यास्ततो वेदाः प्रणवे पर्यवस्थिताः

തപസ് ത്രിവിധം—ശാരീരികം, ദേവപൂജ മുതലായവ, കൂടാതെ മറ്റു രൂപങ്ങളും സർവ്വവിധം. വേദങ്ങൾ പ്രണവം (ഓം) കൊണ്ടാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്; വേദങ്ങൾ പ്രണവത്തിൽ തന്നെയാണ് പ്രതിഷ്ഠിതം.

Verse 22

वाङ्मयः प्रणवः सर्वं तस्मात्प्रणवमभ्यसेत् अकारश् च तथोकारो मकारश्चार्धमात्रया

പ്രണവം (ഓം) ഉച്ചരിതവാണിയുടെ സമഗ്രസാരം ആകുന്നു; അതിനാൽ പ്രണവത്തിന്റെ ജപവും ധ്യാനവും അഭ്യസിക്കണം. അത് അ, ഉ, മ എന്ന ധ്വനികളും അർദ്ധമാത്ര (സൂക്ഷ്മ അനുനാദം) സഹിതവുമാണ്.

Verse 23

तिस्रो मात्रास्त्रयो वेदाः लोका भूरादयो गुणाः जाग्रत्स्वप्नः सुषुप्तिश् च ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

മൂന്ന് മാത്രകൾ, മൂന്ന് വേദങ്ങൾ, ഭൂഃ മുതലായ ലോകങ്ങൾ; മൂന്ന് ഗുണങ്ങൾ; ജാഗ്രത്, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി അവസ്ഥകൾ; കൂടാതെ ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ എന്ന ദേവത്രയം ഉണ്ട്.

Verse 24

प्रद्युम्नः श्रीर्वासुदेवः सर्वमोङ्गारकः क्रमात् अमात्रो नष्टमात्रश् च द्वैतस्यापगमः शिवः

അവൻ പ്രദ്യുമ്നൻ; അവൻ ശ്രീ (ഐശ്വര്യവും മംഗളവും); അവൻ വാസുദേവൻ. ക്രമമായി അവൻ തന്നെ സർവ്വവ്യാപിയായ ‘ഓം’-തത്ത്വം. അവൻ അമാത്രൻ (പരിമാണപരിധിയില്ലാത്തവൻ), എല്ലാമാത്രകളും ലയിക്കുന്നവനും; ദ്വൈതത്തിന്റെ അപഗമം അവൻ—അവൻ ശിവൻ, മംഗളകരൻ.

Verse 25

ओङ्कारो विदितो येन स मुनिर्नेतरो मुनिः चतुर्थी मात्रा गान्धारी प्रयुक्ता मूर्ध्निलक्ष्यते

ഓങ്കാരം (ഓം) യഥാർത്ഥമായി അറിഞ്ഞവൻ തന്നെയാണ് മുനി; മറ്റൊരാൾ (സത്യാർത്ഥത്തിൽ) മുനിയല്ല. നാലാം മാത്ര ‘ഗാന്ധാരി’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അത് ശരിയായി പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ മസ്തകശിഖരത്തിൽ (മൂർധ) അതിന്റെ ലക്ഷണത്താൽ തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 26

तत्तुरीयं परं ब्रह्म ज्योतिर्दीपो घटे यथा तथा हृत्पद्मनिलयं ध्यायेन्नित्यं जपेन्नरः

ആ ‘തുരീയ’മാണ് പരബ്രഹ്മം—ഘടത്തിനുള്ളിലെ ദീപജ്യോതി പോലെ. അതുപോലെ ഹൃദയപദ്മത്തിൽ വസിക്കുന്ന ആ തത്ത്വത്തെ നിത്യം ധ്യാനിച്ച് നിരന്തരം ജപിക്കണം।

Verse 27

प्रणवो धनुः शरो ह्य् आत्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते अप्रमत्तेन वेद्धव्यं शरवत्तन्मयो भवेत्

പ്രണവം (ഓം) ധനുസ്സാണ്, ആത്മാവാണ് അമ്പ്, ബ്രഹ്മം അതിന്റെ ലക്ഷ്യമെന്ന് പറയുന്നു. അപ്രമാദത്തോടെ അതിനെ ഭേദിക്കണം; അപ്പോൾ അമ്പുപോലെ അവൻ ആ (ബ്രഹ്മ) സ്വഭാവമായിത്തീരും।

Verse 28

एतेदेकाक्षरं ब्रह्म एतदेकाक्षरं परं देतदेकाक्षरं ज्ञात्वा यो यदिच्छति तस्य तत्

ഇതുതന്നെ ഏകാക്ഷര ബ്രഹ്മം; ഇതുതന്നെ പരമ ഏകാക്ഷരം. ഈ ഏകാക്ഷരം അറിഞ്ഞവൻ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും അതു അവനു സിദ്ധമാകും।

Verse 29

छन्दो ऽस्य देवी गायत्री अन्तर्यामी ऋषिः स्मृतः देवता परमात्मास्य नियोगो भुक्तिमुक्तये

ഈ (മന്ത്ര)ത്തിന്റെ ഛന്ദസ് ദേവീ ഗായത്രി; ഋഷിയായി അന്തര്യാമി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ദേവത പരമാത്മാവ്; ഇതിന്റെ വിനിയോഗം ഭുക്തിയും മുക്തിയും നേടുന്നതിനായി.

Verse 30

भूरग्न्यात्मने हृदयं भुवः प्राजापत्यात्मने शिरः स्वःसूर्यात्मने च शिखा कवचमुच्यते

‘ഭൂഃ’—അഗ്ന്യാത്മസ്വരൂപമായി—ഹൃദയത്തിൽ; ‘ഭുവഃ’—പ്രാജാപത്യാത്മസ്വരൂപമായി—ശിരസ്സിൽ; ‘സ്വഃ’—സൂര്യാത്മസ്വരൂപമായി—ശിഖയിൽ നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് കവചം എന്നു പറയുന്നത്।

Verse 31

ओंभूर्भुवः स्वःकवचं सत्यात्मने ततो ऽस्त्रकं विन्यस्य पूजयेद्विष्णुं जपेद्वै भुक्तिमुक्तये

‘ഓം ഭൂർഭുവഃ സ്വഃ’ എന്ന കവചമന്ത്രം സത്യാത്മനായ പ്രഭുവിന്നായി ദേഹത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, തുടർന്ന് അസ്ത്ര-ന്യാസം ചെയ്ത്, വിഷ്ണുവിനെ പൂജിച്ച് ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കുവാൻ ജപം ചെയ്യണം।

Verse 32

जुहुयाच्च तिलाज्यादि सर्वं सम्पद्यते नरे यस्तु द्वादशसाहस्रं जपमन्वहमाचरेत्

എള്ള്, നെയ്യ് മുതലായവ കൊണ്ട് ഹോമം ചെയ്യണം; ദിവസേന പന്ത്രണ്ടായിരം ജപം ആചരിക്കുന്നവന് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും സഫലമാകും।

Verse 33

तस्य द्वादशभिर्मासैः परं ब्रह्म प्रकाशते अनिमादि कोटिजप्याल्लक्षात्सारस्वतादिकं

ആ সাধകനു പന്ത്രണ്ടു മാസത്തിനകം പരബ്രഹ്മം പ്രകാശിക്കുന്നു; അനിമാദി സിദ്ധികൾക്കായുള്ള കോടി ജപഫലത്താലും, സാരസ്വതീ മന്ത്രാദികളുടെ ലക്ഷ ജപഫലത്താലും (ഇങ്ങനെ) പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 34

वैदिकस्तान्त्रिको मिश्रो विष्णार्वै त्रिविधो मखः त्रयानामीप्सितेनैकविधिना हरिमर्चयेत्

വിഷ്ണുവിന്റെ മഖം (യജ്ഞം) മൂന്നു തരമാണ്—വൈദികം, താന്ത്രികം, മിശ്രം. ഈ മൂന്നിലും ഇഷ്ടമായ (യോഗ്യമായ) ഒരേ രീതിയാൽ ഹരിയെ അർച്ചിക്കണം।

Verse 35

प्रणम्य दण्डवद्भूमौ नमस्कारेण यो ऽर्चयेत् स याङ्गतिमवाप्नोति न तां क्रतुशतैर् अपि

ഭൂമിയിൽ ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്ത് നമസ്കാരരൂപത്തിൽ അർച്ചിക്കുന്നവൻ, നൂറു യജ്ഞങ്ങളാലും ലഭിക്കാത്ത ആ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 36

यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ तस्यैते कथिता ह्य् अर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः

ദൈവത്തിൽ പരമഭക്തിയുള്ളതുപോലെ ദൈവത്തോടു സമമായി ഗുരുവിലും ഭക്തിയുള്ള മഹാത്മാവിന്, ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട ഈ അർത്ഥങ്ങൾ നിശ്ചയമായും വ്യക്തമായി പ്രകാശിക്കുന്നു।