Adhyaya 277

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे राजवंशवर्णनं नाम षट्सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः दधिवामनोभूदिति ख , छ , ञ , च अथ सप्तसप्रत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः पुरुवंशवर्णनं अग्निर् उवाच पुरोर्जनमेजयो ऽभूत्प्राचीन्नन्तस्तु तत्सुतः प्राचीन्नन्तान्मनस्त्युस्तु तस्माद्वीतमयो नृपः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ “രാജവംശവർണ്ണനം” എന്ന ഇരുനൂറ്റി എഴുപത്തേഴാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. (ചില പാഠങ്ങളിൽ—“ദധിവാമനൻ ഉദ്ഭവിച്ചു” എന്ന വായന ഖ, ഛ, ഞ, ച കൈയെഴുത്തുപ്രതികളിൽ കാണുന്നു.) ഇനി “പുരുവംശവർണ്ണനം” എന്ന ഇരുനൂറ്റി എഴുപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി അരുളിച്ചെയ്തു—പുരുവിൽ നിന്ന് ജനമേജയൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ പ്രാചീന്നന്തൻ. പ്രാചീന്നന്തനിൽ നിന്ന് മനസ്ത്യു, അവനിൽ നിന്ന് രാജാവ് വീതമയൻ ജനിച്ചു.

Verse 2

शुन्धुर्वीतमयाच्चाभूच्छुन्धोर्बहुविधः सुतः बहुविधाच्च संयातिरहोवादी च तत्सुतः

വീതമയനിൽ നിന്ന് ശുന്ധു ജനിച്ചു; ശുന്ധുവിന്റെ പുത്രൻ ബഹുവിധൻ. ബഹുവിധനിൽ നിന്ന് സംയാതി ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ അഹോവാദി.

Verse 3

तस्य पुत्रो ऽथ भद्राशोअ भद्राश्वस्य दशात्मजाः ऋचेयुश् च कृषेयुश् च सन्नतेयुस् तथात्मजः

അവന്റെ പുത്രൻ ഭദ്രാശൻ. ഭദ്രാശ്വന് പത്തു പുത്രന്മാർ—ഋചേയു, കൃഷേയു, സന്നതേയു മുതലായവർ.

Verse 4

घृतेयुश् च चितेयुश् च स्थण्डिलेयुश् च सत्तमः धर्मेयुः सन्नतेयुश् च कृचेयुर्मतिनारकः

ഹേ സത്തമാ! (ഇവിടെ പറയുന്ന നരകങ്ങളുടെ നാമങ്ങൾ)—ഘൃതേയു, ചിതേയു, സ്ഥണ്ഡിലേയു; അതുപോലെ ധർമേയു, സന്നതേയു; കൂടാതെ കൃചേയു—ഇവ ‘മതിനാരക’ എന്ന നരകഭേദങ്ങളായി പ്രസ്തുതമാണ്.

Verse 5

तंसुरोघः प्रतिरथः पुरस्तो मतिनारजाः आसीत्पतिरथात्कण्वः कण्वान्मेधातिथिस्त्वभूत्

തംസുരോഘ, പ്രതിരഥ, പുരസ്ത, മതിനാര—ഇവർ (ആ വംശത്തിൽ) ഉണ്ടായിരുന്നു. പതിരഥനിൽ നിന്ന് കണ്വൻ ജനിച്ചു; കണ്വനിൽ നിന്ന് മേധാതിഥി ജനിച്ചു.

Verse 6

तंसुरोघाच्च चत्वारो दुष्मन्तो ऽथ प्रवीरकः सुमन्तश्चानयो वीरो दुष्मन्ताद्भरतो ऽभवत्

തംസുരോഘനിൽ നിന്ന് നാലു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു—ദുഷ്മന്തൻ, പ്രവീരകൻ, സുമന്തൻ; ദുഷ്മന്തനിൽ നിന്ന് വീരനായ ഭരതൻ ജനിച്ചു।

Verse 7

शकुन्तलायान्तु बली यस्य नाम्ना तु भारताः सुतेषु मातृकोपेन नष्टेषु भरतस्य च

ശകുന്തലയിൽ നിന്ന് ഒരു ബലവാൻ പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ നാമം കൊണ്ടാണ് ജനങ്ങൾ ‘ഭാരതർ’ എന്നു പ്രസിദ്ധരായത്. ഭരതന്റെ പുത്രന്മാർ മാതൃകോപം (ശാപം) മൂലം നശിച്ചതും ഇവിടെ പരാമർശിക്കുന്നു।

Verse 8

ततो मरुद्भिरानीय पुत्रः स तु वृहस्पतेः संक्रामितो भरद्वाजः क्रतुभिर्वितथो ऽभवत्

പിന്നീട് മരുതുകൾ കൊണ്ടുവന്ന ആ പുത്രനെ ബൃഹസ്പതിയിലേക്കു കൈമാറി; ക്രതുക്കളുടെ കാരണത്താൽ ഭരദ്വാജൻ ‘വിതഥ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി।

Verse 9

स चापि वितथः पुत्रान् जनयामास पञ्च वै शग्भुर्वीतमयाश्चाभूच्छम्भोर्बहुविध इति ख , ज , च सुहोत्रञ्च सुहोतारङ्गयङ्गर्भन्तथैव च

ആ വിതഥനും അഞ്ചു പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു—ശഗ്ഭുർവീതമയ; (ഖ, ജ, ച പാഠഭേദപ്രകാരം) ശംഭുവിന്റെ ബഹുവിധ; കൂടാതെ സുഹോത്ര, സുഹോതാര, ഗയ, ഗർഭ।

Verse 10

कपिलश् च महात्मानं सुकेतुञ्च सुतद्वयम् कौशिकञ्च गृत्सपतिं तथा गृत्सपतेः सुताः

കപിലൻ, മഹാത്മൻ, സുകേതു—ഇവർ രണ്ടു പുത്രന്മാർ; കൗശികൻ, ഗൃത്സപതി; കൂടാതെ ഗൃത്സപതിയുടെ പുത്രന്മാരും (ഇവിടെ) പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 11

ब्रह्माणाः क्षत्रिया वैश्याः काशे दीर्घतमाःसुताः ततो धन्वन्तरिश्चासीत्तत्सुतो ऽभूच्च केतुमान्

കാശിയിൽ ദീർഘതമസിന്റെ പുത്രന്മാർ ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ എന്നിങ്ങനെ പ്രസിദ്ധരായി. അവരുടെ വംശത്തിൽ ധന്വന്തരി ഉദ്ഭവിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ കേതുമാൻ ആയിരുന്നു.

Verse 12

केतुमतो हेमरथो दिवोदास इतिश्रुतः प्रतर्दनो दिवोदासाद्भर्गवत्सौ प्रतर्दनात्

കേതുമാനിൽ നിന്ന് ഹേമരഥൻ; ഹേമരഥനിൽ നിന്ന് ദിവോദാസൻ—ഇങ്ങനെ പരമ്പരയിൽ ശ്രുതമാണ്. ദിവോദാസനിൽ നിന്ന് പ്രതർദനൻ, പ്രതർദനനിൽ നിന്ന് രണ്ടു ഭാർഗവർ ഉദ്ഭവിച്ചു.

Verse 13

वत्सादनर्क आसीच्च अनर्कात् क्षेमको ऽभवत् क्षेमकद्वर्षकेतुश् च वर्षकेतोर्विभुः स्मृतः

വത്സനിൽ നിന്ന് അനർകൻ ജനിച്ചു; അനർകനിൽ നിന്ന് ക്ഷേമകൻ ഉദ്ഭവിച്ചു. ക്ഷേമകനിൽ നിന്ന് വർഷകേതു, വർഷകേതുവിൽ നിന്ന് വിഭു എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 14

विभोरानर्तः पुत्रो ऽभूद्विभोश् च सुकुमारकः सुकुमारात्सत्यकेतुर्वत्सभूमिस्तु वत्सकात्

വിഭുവിൽ നിന്ന് ആനർത്തൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു; വിഭുവിൽ നിന്നുതന്നെ സുകുമാരകനും ഉദ്ഭവിച്ചു. സുകുമാരകനിൽ നിന്ന് സത്യകേതു, വത്സകനിൽ നിന്ന് വത്സഭൂമി ജനിച്ചു.

Verse 15

सुहोत्रस्य वृहत्पुत्रो वृहतस्तनयास्त्रयः अजमीढो द्विमीढश् च पुरुमीढश् च वीर्यवान्

സുഹോത്രന്റെ പുത്രൻ വൃഹത് എന്നായിരുന്നു. വൃഹതിനു മൂന്നു പുത്രന്മാർ—അജമീഢ, ദ്വിമീഢ, 그리고 വീര്യവാനായ പുരുമീഢ—ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 16

अजमीढस्य केशिन्यां जज्ञे जह्नुः प्रतापवान् जह्नोरभूदजकाश्वो बलाकाश्वस्तदात्मजः

അജമീഢന്റെ ഭാര്യ കേശിനിയിൽ നിന്ന് പ്രതാപശാലിയായ ജഹ്നു ജനിച്ചു. ജഹ്നുവിൽ നിന്ന് അജകാശ്വനും, അവന്റെ പുത്രൻ ബലാകാശ്വനും ഉണ്ടായി.

Verse 17

वलाकाश्वस्य कुशिकः कुशिकात् गाधिरिन्द्रकः गाधेः सत्यवती कन्या विश्वामित्रः सूतोत्तमः

വലാകാശ്വനിൽ നിന്ന് കുശികൻ ജനിച്ചു; കുശികനിൽ നിന്ന് ഗാധി (ഇന്ദ്രക) ഉണ്ടായി. ഗാധിയുടെ പുത്രി സത്യവതി; അവളുടെ വംശത്തിൽ സൂതോത്തമനായ വിശ്വാമിത്രൻ പ്രസിദ്ധനായി.

Verse 18

देवरातः कतिमुखा विश्वामित्रस्य ते सुताः शुनःशेफो ऽष्टकश्चान्यो ह्य् अजमीढात् सुतो ऽभवत्

ദേവരാതനും കതിമുഖനും വിശ്വാമിത്രന്റെ പുത്രന്മാർ. ശുനഃശേഫനും മറ്റൊരനായ അഷ്ടകനും—നിശ്ചയമായും—അജമീഢവംശത്തിൽ പുത്രസ്ഥാനമേറ്റു.

Verse 19

नीलिन्यां शान्तिरपरः पुरुजातिः सुशान्तितः काशदीर्घतमा इति ज सुत इति ख , छ , ज , च प्रभाववानिति ख पुरुजातेस्तु वाह्याश्वो वाह्याश्च्वात् पञ्च पार्थिवाः

നീലിനിയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ശാന്തി ജനിച്ചു; പുരുജാതിയിൽ നിന്ന് സുശാന്തി ഉണ്ടായി. ചില പാഠങ്ങളിൽ അവൻ ‘കാശദീർഘതമാ’, മറ്റൊന്നിൽ ‘സുത’, മറ്റിടത്ത് ‘പ്രഭാവവാൻ’ എന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. പുരുജാതിയിൽ നിന്ന് വാഹ്യാശ്വനും, വാഹ്യാശ്വനിൽ നിന്ന് അഞ്ചു രാജാക്കന്മാരും ഉണ്ടായി.

Verse 20

मुकुलः सृञ्जयश् चैव राजा वृहदिषुस् तथा यवीनरश् च कृमिलः पाञ्चाला इति विश्रुताः

മുകുലൻ, സൃഞ്ജയൻ, രാജാവായ വൃഹദിഷു; കൂടാതെ യവീനരനും കൃമിലനും—ഇവരാണ് പാഞ്ചാലർ എന്നു പ്രസിദ്ധർ.

Verse 21

मुकुलस्य तु मौकुल्याः क्षेत्रोपेता द्विजातयः चञ्चाश्वो मुकुलाज्जज्ञे चञ्चाश्वान्मिथुनं ह्य् अभुत्

മുകുലനിൽ നിന്ന് മൗകുല്യ വംശം ഉദ്ഭവിച്ചു—ക്ഷേത്രസമ്പന്നരായ ദ്വിജർ. മുകുലനിൽ നിന്ന് ചഞ്ചാശ്വൻ ജനിച്ചു; ചഞ്ചാശ്വനിൽ നിന്ന് നിശ്ചയമായും ഒരു മിഥുനം (പുത്ര‑പുത്രി) പിറന്നു.

Verse 22

दिवोदासो ह्य् अहल्या च अहल्यायां शरद्वतात् शतानन्दः शतानन्दात् सत्यधृन्मिथुनन्ततः

ദിവോദാസനും അഹല്യയും—അഹല്യയുടെ ഗർഭത്തിൽ ശരദ്വതനാൽ ശതാനന്ദൻ ജനിച്ചു. ശതാനന്ദനിൽ നിന്ന് സത്യധൃ ജനിച്ചു; തുടർന്ന് വംശപരമ്പര തുടരുന്നു.

Verse 23

कृपः कृपी किवोदासान्मैत्रेयः सोमपस्ततः सृञ्जयात् पञ्चधनुषः सोमदत्तश् च तत्सुतः

കിവോദാസനിൽ നിന്ന് കൃപനും കൃപിയും ജനിച്ചു; തുടർന്ന് മൈത്രേയൻ, പിന്നെ സോമപൻ. സൃഞ്ജയനിൽ നിന്ന് പഞ്ചധനുഷൻ, അവന്റെ പുത്രൻ സോമദത്തൻ.

Verse 24

सहदेवः सोमदत्तात् सहदेवात्तु सोमकः आसीच्च सोमकाज्जन्तुर्जन्तोश् च पृषतः सुतः

സോമദത്തനിൽ നിന്ന് സഹദേവൻ; സഹദേവനിൽ നിന്ന് സോമകൻ ജനിച്ചു. സോമകനിൽ നിന്ന് ജന്തു, ജന്തുവിന്റെ പുത്രനായി പൃഷതൻ ജനിച്ചു.

Verse 25

पृषताद्द्रुपदस्तस्माद्धृष्टद्युम्नो ऽथ तत्सुतः धृष्ठकेतुश् च धूमिन्यामृक्षो ऽभूदजमीढतः

പൃഷതനിൽ നിന്ന് ദ്രുപദൻ ജനിച്ചു; ദ്രുപദനിൽ നിന്ന് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, പിന്നെ അവന്റെ പുത്രൻ ധൃഷ്ടകേതു. കൂടാതെ അജമീഢനിൽ നിന്ന് ധൂമിനിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ഋക്ഷൻ ജനിച്ചു.

Verse 26

ऋक्षात्सम्वरणो जज्ञे कुरुः सम्वरणात्ततः यः प्रयागादपाक्रम्य कुरुक्षेत्रञ्चकार ह

ഋക്ഷനിൽ നിന്ന് സംവരണൻ ജനിച്ചു; സംവരണനിൽ നിന്ന് പിന്നെ കുരു ജനിച്ചു. അദ്ദേഹം പ്രയാഗം വിട്ട് കുരുക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 27

कुरोः सुधन्वा सुधनुः परिक्षिच्चारिमेजयः सुधन्वनः सुहोत्रो ऽभूत् सुहोत्राच्च्यवनो ह्य् अभूत्

കുരുവിൽ നിന്ന് സുധന്വാ, സുധന്വയിൽ നിന്ന് സുധനു; സുധനുവിൽ നിന്ന് പരിക്ഷിത്, പരിക്ഷിതിൽ നിന്ന് ആരിമേജയൻ ജനിച്ചു. ആരിമേജയനിൽ നിന്ന് സുധന്വൻ, സുധന്വനിൽ നിന്ന് സുഹോത്രൻ; സുഹോത്രനിൽ നിന്ന് തീർച്ചയായും ച്യവനൻ ജനിച്ചു.

Verse 28

वशिष्ठपरिचाराभ्यां सप्तासन् गिरिकासुताः वृहद्रथः कुशो वीरो यदुः प्रत्यग्रहो बलः

വസിഷ്ഠന്റെ രണ്ട് പരിചാരകരാൽ ഗിരികയ്ക്ക് ഏഴ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി—വൃഹദ്രഥൻ, കുശൻ, വീരൻ, യദു, പ്രത്യഗ്രഹൻ, ബലൻ മുതലായവർ.

Verse 29

मत्स्यकाली कुशाग्रो ऽतो ह्य् आसीद्राज्ञो वृहद्रथात् कुशाग्राद्वृषभो जज्ञे तस्य सत्यहितः सुतः

രാജാവ് വൃഹദ്രഥനിൽ നിന്ന് കുശാഗ്രൻ ജനിച്ചു; അവനെ ‘മത്സ്യകാളി’ എന്നും വിളിക്കുന്നു. കുശാഗ്രനിൽ നിന്ന് വൃഷഭൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ സത്യഹിതൻ ആയിരുന്നു.

Verse 30

सुधन्वा तत्सुतश्चोर्ज ऊर्जादासीच्च सम्भवः यवीनचश्चेति ख, छ , ञ , च सम्भवाच्च जरासन्धः सहदेवश् च तत्सुतः

സുധന്വയുടെ പുത്രൻ ഊർജൻ. ഊർജനിൽ നിന്ന് സംഭവനും (മറ്റൊരാൾ) യവീനചനും—ഇങ്ങനെ വംശം പറയുന്നു. സംഭവനിൽ നിന്ന് ജരാസന്ധൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ സഹദേവൻ.

Verse 31

सहदेवादुदापिश् च उदापेः श्रुतकर्मकः परिक्षितस्य दायादो धार्मिको जनमेजयः

സഹദേവനിൽ നിന്ന് ഉദാപി ജനിച്ചു; ഉദാപിയിൽ നിന്ന് ശ്രുതകർമകൻ. പരിക്ഷിത്തിന്റെ ധാർമ്മിക അവകാശി ജനമേജയൻ ആയിരുന്നു.

Verse 32

जनमेजयात्त्रसदस्युर्जह्नोस्तु सुरथः सुतः श्रुतसेनोग्रसेनौ च भीमसेनश् च नामतः

ജനമേജയനിൽ നിന്ന് ത്രസദസ്യു ജനിച്ചു; ജഹ്നുവിൽ നിന്ന് പുത്രൻ സുരഥൻ. കൂടാതെ ശ്രുതസേനൻ, ഉഗ്രസേനൻ, ഭീമസേനൻ എന്ന പേരുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 33

जनमेजयस्य पुत्रौ तु सुरथो महिमांस् तथा सुरथाद्विदूरथो ऽभूदृक्ष आसीद्विदूरथात्

ജനമേജയന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ—സുരഥനും മഹിമാനും. സുരഥനിൽ നിന്ന് വിദൂരഥൻ ജനിച്ചു; വിദൂരഥനിൽ നിന്ന് ഋക്ഷൻ ജനിച്ചു.

Verse 34

ऋक्षस्य तु द्वितीयस्य भीमसेनो ऽभवत्सुतः प्रतीपो भीमसेनात्तु प्रतीपस्य तु शान्तनुः

ഋക്ഷന്റെ രണ്ടാം ശാഖ/പുത്രനിൽ നിന്ന് ഭീമസേനൻ ജനിച്ചു. ഭീമസേനനിൽ നിന്ന് പ്രതീപൻ, പ്രതീപനിൽ നിന്ന് ശാന്തനു ജനിച്ചു.

Verse 35

देवापिर्वाह्लिकश् चैव सोमदत्तस्तु शान्तनोः वाह्लिकात्सोमदत्तो ऽभुद्भूरिर्भूरिस्रवाः शलः

ശാന്തനുവിൽ നിന്ന് ദേവാപി, ബാഹ്ലികൻ, സോമദത്തൻ എന്നിവർ ജനിച്ചു. ബാഹ്ലികനിൽ നിന്ന് സോമദത്തൻ; അവനിൽ നിന്ന് ഭൂരി, ഭൂരിശ്രവാ, ശലൻ ജനിച്ചു.

Verse 36

गङ्गायां शान्तनोर्भीष्मः काल्यायां विचित्रवीर्यकः कृष्णद्वैपायनश् चैव क्षेत्रे वैचित्रवीर्यके

ഗംഗയിലൂടെ ശാന്തനുവിന് ഭീഷ്മൻ ജനിച്ചു; കാല്യയിലൂടെ വിചിത്രവീര്യൻ ജനിച്ചു. കൂടാതെ കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ (വ്യാസൻ) വിചിത്രവീര്യന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ബീജദാതാവായി.

Verse 37

धृतरष्ट्रञ्च पाण्डुञ्च विदुरञ्चाप्यजीजनत् पाण्डोर्युधिष्ठिरः कुन्त्यां भीमश् चैवार्जुनस्त्रयः

അവൻ ധൃതരാഷ്ട്രൻ, പാണ്ഡു, വിദുരൻ എന്നിവരെയും ജനിപ്പിച്ചു. പാണ്ഡുവിന് കുന്തിയിലൂടെ യുധിഷ്ഠിരൻ, ഭീമൻ, അർജുനൻ—ഈ മൂവരും ജനിച്ചു.

Verse 38

नकुलः सहदेवश् च पाण्डोर्माद्य्राञ्च दैवतः अर्जुनस्य च सौभद्रः परिक्षिदभिमन्युतः

നകുലനും സഹദേവനും പാണ്ഡുവിന് മാദ്രിയിലൂടെ ദേവന്മാരായ അശ്വിനികുമാരന്മാരാൽ ജനിച്ചു. അർജുനന് സുഭദ്രയിലൂടെ അഭിമന്യുവിന്റെ പുത്രൻ പരീക്ഷിത് ജനിച്ചു.

Verse 39

द्रौपदी पाण्डवानाञ्च प्रिया तस्यां युधिष्ठिरात् प्रतिविन्ध्यो भीमसेनाच्छ्रुतकीर्तिर्धनञ्जयात्

ദ്രൗപദി പാണ്ഡവരുടെ പ്രിയയായിരുന്നു. അവളിൽ നിന്ന് യുധിഷ്ഠിരനാൽ പ്രതിവിന്ധ്യൻ, ഭീമസേനനാൽ ശ്രുതകീർത്തി, ധനഞ്ജയൻ (അർജുനൻ)നാലും ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു.

Verse 40

सहदेवाच्छ्रुतकर्मा शतानीकस्तु नाकुलिः भीमसेनाद्धिडिम्बायामन्य आसीद् घटीत्कचः

സഹദേവനിൽ നിന്ന് ശ്രുതകർമ്മൻ ജനിച്ചു; നകുലനിൽ നിന്ന് ശതാനീകൻ (നാകുലി) ജനിച്ചു. ഭീമസേനനിൽ നിന്ന് ഹിഡിംബയിലൂടെ മറ്റൊരു പുത്രൻ ഘടോത്കചനും ഉണ്ടായി.

Verse 41

एते भूता भविष्याश् च नृपाः संख्या न विद्यते अत्र पाठः पतितः धनञ्जयात् क उत्पन्न इति विशेषाप्राप्तेः गताः कालेन कालो हि हरिस्तं पूजयेद्द्विज होममग्नौसमुद्दिश्य कुरु सर्वप्रदं यतः

ഇവർ ഭൂതവും ഭാവിയും ആയ രാജാക്കന്മാർ; ഇവരുടെ എണ്ണം എണ്ണിക്കൂട്ടാനാവില്ല. ഇവിടെ ധനഞ്ജയന്റെ ശേഷം പാഠത്തിലെ ഒരു ഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടു, കാരണം “അവൻ ആരിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്?” എന്ന പ്രത്യേക വിവരം ലഭ്യമല്ല. എല്ലാവരെയും കാലം കൊണ്ടുപോകുന്നു; കാലം തന്നെയാണ് ഹരി (വിഷ്ണു). അതിനാൽ, ഹേ ദ്വിജ, അവനെ ആരാധിക്ക; അഗ്നിയെ ഉദ്ദേശിച്ച് ഹോമം നടത്തുക, കാരണം അവൻ സർവ്വവരദാതാവാണ്.