Adhyaya 84

Verse 1

आग्नेये निर्वाणदीक्षायामधिवासनं नाम त्र्यशीतितमो ऽध्यायः यागालयं व्रजेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः विद्यामास्थाय पावनीमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः चतुरशीतितमो ऽध्यायः निर्वाणदीक्षाविधानं ईश्वर उवाच अथ प्रातः समुत्थाय कृतस्ननादिको गुरुः दध्यार्द्रमांसमद्यादेः प्रशस्ताभ्यवहारिता

ആഗ്നേയപുരാണത്തിലെ ത്ര്യശീതിതമ അധ്യായം ‘നിർവാണദീക്ഷയിലെ അധിവാസനം’ എന്ന പേരിലാണ്. ഇനി ചതുരശീതിതമ അധ്യായം ‘നിർവാണദീക്ഷാവിധാനം’ ആരംഭിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് സ്നാനാദി ശുദ്ധികർമങ്ങൾ ചെയ്തു, ഗുരു ശ്രേഷ്ഠമായ ആഹാരം സ്വീകരിക്കണം; തൈര്, കച്ചമാംസം, മദ്യാദി എന്നിവ ഉപേക്ഷിക്കണം.

Verse 2

गजाश्वरोहणं स्वप्ने शुभं शुक्लांशुकादिकं तैलाभ्यङ्गादिकं हीनं होमो घोरेण शान्तये

സ്വപ്നത്തിൽ ആനയിലോ കുതിരയിലോ കയറുന്നത് ശുഭം; വെളുത്ത വസ്ത്രാദികളുടെ ദർശനവും ശുഭം. എന്നാൽ എണ്ണഅഭ്യംഗം മുതലായവ അശുഭം; അതിന്റെ ശാന്തിക്കായി ‘ഘോര’ (മന്ത്ര/വിധി) ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം ചെയ്യണം.

Verse 3

नित्यकर्मद्वयं कृत्वा प्रविश्य मखमण्डपं स्वाचान्तो नित्यवत् कर्म कुर्यान्नैमित्तिके विधौ

രണ്ട് നിത്യകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചു യാഗമണ്ഡപത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്; ആചമനം ചെയ്ത് ശുദ്ധനായി, നിത്യാനുഷ്ഠാനത്തെപ്പോലെ തന്നെ നൈമിത്തികവിധിയിൽ നിർദ്ദേശിച്ച കർമങ്ങൾ ചെയ്യണം।

Verse 4

ततः संशोध्य चात्मानं शिवहस्तं तथात्मनि विन्यस्य कुम्भगं प्रार्च्य इन्द्रादीनामनुक्रमात्

അതിനുശേഷം സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ച്, ‘ശിവഹസ്ത’ ന്യാസം സ്വദേഹത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം; പിന്നെ കലശത്തെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച്, ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരെ ക്രമാനുസൃതമായി പൂജിക്കണം।

Verse 5

मण्डले स्थण्डिले वापि प्रकुर्वीत शिवर्चनं तर्पणं पूजनं वह्नेः पूर्णान्तं मन्त्रतर्पणं

മണ്ഡലത്തിലോ സ്ഥണ്ഡിലത്തിലോ ശിവാരാധന നടത്തണം—തർപ്പണവും പൂജനവും സഹിതം; അഗ്നിക്കായി മന്ത്രസഹിത തർപ്പണ/ആഹുതികൾ പൂർണാഹുതി വരെ നിർവഹിക്കണം।

Verse 6

दुःखप्रदोषमोषाय शस्त्रेणाष्टाधिकं शतं हुत्वा हूं सम्पुटेनैव विदध्यात् मन्त्रदीपनं

ദുഃഖവും ദുഷ്പ്രഭാവജന്യ ദോഷങ്ങളും നീക്കാൻ, ശസ്ത്രത്തെ ഉപകരണമായി എടുത്ത് നൂറ്റെട്ട് പ്രാവശ്യം ഹോമം ചെയ്യണം; ‘ഹൂം’ സമ്പുടിത മന്ത്രംകൊണ്ട് മന്ത്രദീപനം (മന്ത്രപ്രബോധനം) സിദ്ധമാകുന്നു।

Verse 7

अन्तर्बलिविधानञ्च मध्ये स्थण्डिलकुम्भयोः कृत्वा शिष्यप्रवेशाय लब्धानुज्ञो वहिर्व्रजेत्

സ്ഥണ്ഡിലവും കുംഭവും തമ്മിലുള്ള ഇടയിൽ നിർദ്ദേശിച്ച അന്തർബലി-വിധാനം നിർവഹിച്ചു, ശിഷ്യപ്രവേശത്തിനുള്ള അനുമതി ലഭിച്ച ശേഷം, പിന്നെ പുറത്തേക്ക് പോകണം।

Verse 8

कुर्यात्समयवत्तत्र मण्डलारोपणादिकं सम्पातहोमं तन्नाडीरूपदर्भकरानुगं

അവിടെ നിശ്ചിത സമയത്ത് മണ്ഡലാരോപണം മുതലായ മുൻകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു, തുടർന്ന് നാഡീ-രൂപ ദർഭസഹിതമായ കൈകൊണ്ട് വിധിപ്രകാരം സമ്പാത-ഹോമം നടത്തണം।

Verse 9

तत्सन्निधानाय तिस्त्रो हुत्वा मूलाणुनाअहुतीः कुम्भस्थं शिवमभ्यर्च्य पाशसूत्रमुपाहरेत्

അവന്റെ സന്നിധി ആഹ്വാനിക്കാനായി മൂലാണുവാൽ മൂന്ന് ആഹുതികൾ അർപ്പിച്ച്, കുംഭസ്ഥ ശിവനെ അഭ്യർചിച്ച്, തുടർന്ന് പാശ-സൂത്രം കൊണ്ടുവരണം/സമർപ്പിക്കണം।

Verse 10

शुक्लाम्बरादिकमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः अस्मल्लब्धपञ्चपुस्तकेषु दध्यार्द्रमांसमद्यादेरित्यारभ्य होमो घोरेण शान्तये इत्य् अन्तः पाठः पूर्वेणानन्वित इव प्रतिभाति पाशसूत्रं समाहरेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वदक्षिणोर्ध्वकायस्य शिष्यस्याभ्यर्चितस्य च तच्छिखायां निबध्नीयात् पादाङ्गुष्ठावलम्बितं

‘ശുക്ലാംബരാദികം’—ഇത് ഖ-ചിഹ്നിത പാണ്ഡുലിപിയുടെ പാഠം. ഞങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച അഞ്ചു പാണ്ഡുലിപികളിൽ ‘തൈര്, ഈർ മാംസം, മദ്യാദി മുതലായി…’ തുടങ്ങി ‘…ഘോര (പ്രഭാവ) ശാന്തിക്കായി ഹോമം’ എന്നു അവസാനിക്കുന്ന ഒരു അന്തഃപാഠം കാണുന്നു; എന്നാൽ അത് മുൻപാഠത്തോട് ചേർന്നുനിൽക്കാത്തതുപോലെ തോന്നുന്നു. ‘പാശസൂത്രം സമാഹരേത്’—ഇത് ങ-ചിഹ്നിത പാണ്ഡുലിപിയുടെ പാഠം. അതനുസരിച്ച് പൂജിക്കപ്പെട്ട ശിഷ്യന്റെ വലത്/ഊർധ്വ ഭാഗത്തെ ശിഖയിൽ അത് കെട്ടി, പാദാംഗുഷ്ഠം വരെ തൂങ്ങുന്നവണ്ണം ചെയ്യണം।

Verse 11

तं निवेश्य निवृत्तेस्तु व्याप्तिमालोक्य चेतसा ज्ञेयानि भुवनान्यस्यां शतमष्टाधिकं ततः

ആ തത്ത്വത്തെ നിവൃത്തിയിൽ സ്ഥാപിച്ച്, മനസ്സാൽ അതിന്റെ വ്യാപ്തി നിരീക്ഷിച്ച്, അതിലുള്ള ഭുവനങ്ങളെ അറിയണം—അവ പിന്നീട് നൂറ്റെട്ട് ആകുന്നു।

Verse 12

कपालो ऽजश् च बुद्धश् च वज्रदेहः प्रमर्दनः विभूतिरव्ययः शास्ता पिनाकी त्रिदशाधिपः

അവൻ കപാലധാരി, അജൻ (അജന്മൻ), ബുദ്ധൻ (പ്രബുദ്ധൻ), വജ്രദേഹൻ, പ്രമർദനൻ, വിഭൂതി, അവ്യയൻ, ശാസ്താ, പിനാകി, ത്രിദശാധിപൻ (ത്രിദശരുടെ അധിപൻ) ആകുന്നു।

Verse 13

अग्नी रुद्रो हुताशो च पिङ्गलः खादको हरः ज्वलनो दहनो बभ्रुर्भस्मान्तकक्षपान्तकौ

അഗ്നിയേ റുദ്രൻ; അവൻ ഹുതാശൻ (ഹവിസ്സിന്റെ ഭക്ഷകൻ), പിംഗളൻ (താമ്രവർണ്ണൻ), ഖാദകൻ (ഗ്രസിക്കുന്നവൻ), ഹരൻ (ഹരിക്കുന്നവൻ), ജ്വലനൻ (പ്രജ്വലിക്കുന്നവൻ), ദഹനൻ (ദാഹകൻ), ബഭ്രു (ഭൂരവർണ്ണൻ), ഭസ്മാന്തകൻ (ഭസ്മമാക്കി അന്തം വരുത്തുന്നവൻ), ക്ഷപാന്തകൻ (സമാപ്തികരൻ) ആകുന്നു.

Verse 14

याम्यमृत्युहरो धाता विधाता कार्यरञ्जकः कालो धर्मो ऽप्यधर्मश् च संयोक्ता च वियोगकः

അവൻ യമസംബന്ധമായ മരണത്തെ ഹരിക്കുന്നവൻ; ധാതാ (ധാരകൻ)യും വിധാതാ (വിധാനകൻ)യും, പ്രവർത്തിയിലേക്കു പ്രേരിപ്പിക്കുന്നവൻ. അവൻ തന്നെയാണ് കാലം; അവൻ തന്നെയാണ് ധർമ്മവും അധർമ്മവും; അവൻ തന്നെയാണ് സംയോഗകനും വിയോഗകനും.

Verse 15

नैरृतो मारणो हन्ता क्रूरदृष्टिर्भयानकः ऊर्ध्वांशको विरूपाक्षो धूम्रलोहितदंष्ट्रवान्

അവൻ നൈഋതൻ—‘മാരണൻ’, ‘ഹന്താ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ; ക്രൂരദൃഷ്ടിയും ഭയാനക രൂപവും ഉള്ളവൻ. അവൻ ഊർധ്വാംശകൻ, വിരൂപാക്ഷൻ, ധൂമ്ര-ലോഹിത ദംഷ്ട്രകളുള്ളവൻ.

Verse 16

बलश्चातिबलश् चैव पाशहस्तो महाबलः श्वेतश् च जयभद्रश् च दीर्घबाहुर्जलान्तकः

ബലയും അതിബലയും; പാശഹസ്തൻ (പാശം ധരിക്കുന്നവൻ)യും മഹാബലനും; ശ്വേതനും ജയഭദ്രനും; ദീർഘബാഹുവും ജലാന്തകനും—ഇവയാണ് ആഹ്വാനിത നാമങ്ങൾ/ശക്തികൾ.

Verse 17

वडवास्यश् च भीमश् च दशैते वारुणाः स्मृताः शीघ्रो लघुर्वायुवेगः सूक्ष्मस्तीक्ष्णः क्षपान्तकः

വഡവാസ്യനും ഭീമനും—ഇവരെ ഉൾപ്പെടുത്തി ഈ പത്തു പേർ ‘വാരുണർ’ (വരുണസംബന്ധികൾ) എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു: ശീഘ്രൻ, ലഘു, വായുവേഗൻ, സൂക്ഷ്മൻ, തീക്ഷ്ണൻ, ക്ഷപാന്തകൻ.

Verse 18

पञ्चान्तकः पञ्चशिखः कपर्दी मेघवाहनः जटामुकुटधारी च नानारत्नधरस् तथा

അവൻ അഞ്ചു ബന്ധനകാരണങ്ങളുടെ സംഹാരകൻ, പഞ്ചശിഖൻ, കപർദി (ജടാധാരി) ആകുന്നു. മേഘമാണ് അവന്റെ വാഹനം; ജടാമുകുടധാരിയും നാനാവിധ രത്നങ്ങൾ ധരിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

Verse 19

निधीशो रूपवान् धन्यो सौम्यदेहः प्रसादकृत् प्रकाशो ऽप्यथ लक्ष्मीवान् कामरूपो दशोत्तरे

അവൻ നിധികളുടെ അധിപൻ, രൂപവാൻ, ധന്യൻ; സൗമ്യദേഹൻ, പ്രസാദം നൽകുന്നവൻ; പ്രകാശസ്വരൂപൻ; കൂടാതെ ലക്ഷ്മീസമ്പന്നൻ—ഇഷ്ടാനുസരണം രൂപം ധരിക്കുന്നവൻ—ഇവ ‘ദശോത്തര’ സമുച്ചയത്തിൽ പ്രസിദ്ധം.

Verse 20

विद्याधरो ज्ञानधरः सर्वज्ञो वेदपारगः मातृवृत्तश् च पिङ्गाक्षो भूतपालो बलिप्रियः

അവൻ വിദ്യാധരൻ, ജ്ഞാനധരൻ; സർവ്വജ്ഞൻ, വേദപാരഗൻ. മാതൃദേവികളുടെ വ്രതാചരണത്തിൽ നിഷ്ഠയുള്ളവൻ, പിംഗാക്ഷൻ; ഭൂതങ്ങളുടെ പാലകൻ-ശാസകൻ, ബലിപ്രിയൻ.

Verse 21

प्रवर्धन इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः वरुण इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः जनान्तक इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वविद्याविधता च सुखदुःखहरा दश अनन्तः पालको धीरः पातालाधिपतिस् तथा

‘പ്രവರ್ಧന’—എന്ന് ങ-ചിഹ്നിത ഹസ്തപ്രതിയിൽ പാഠം; ‘വരുണ’—എന്ന് ഖ-ചിഹ്നിത ഹസ്തപ്രതിയിൽ; ‘ജനാന്തക’—എന്ന് ങ-ചിഹ്നിത ഹസ്തപ്രതിയിൽ. ഇവയാണ് പത്ത് നാമങ്ങൾ: സർവ്വവിദ്യാവിധാതാവ്, സുഖദുഃഖഹരൻ; കൂടാതെ അനന്ത, പാലക, ധീര, പാതാളാധിപതി.

Verse 22

वृषो वृषधरो वीर्यो ग्रसनः सर्वतोमुखः लोहितश् चैव विज्ञेया दश रुद्राः फणिस्थिताः

ശേഷനാഗത്തിന്മേൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇവരെ പത്ത് രുദ്രന്മാരായി അറിയുക: വൃഷ, വൃഷധര, വീര്യ, ഗ്രസന, സർവ്വതോമുഖ, ലോഹിത.

Verse 23

शम्भुर्विभुर्गणाध्यक्षस्त्र्यक्षस्त्रिदशवन्दितः संहारश् च विहारश् च लाभो लिप्सुर्विचक्षणः

അവൻ ശംഭു, സർവ്വവ്യാപിയായ പ്രഭു, ഗണങ്ങളുടെ അധിപൻ, ത്രിനേത്രൻ, ദേവന്മാർ വന്ദിക്കുന്നവൻ. അവൻ സംഹാരവും ദിവ്യവിഹാരവും; അവൻ ലാഭവും ലാഭം തേടുന്നവനും; പരമ വിവേകിയും ആകുന്നു.

Verse 24

अत्ता कुहककालाग्निरुद्रो हाटक एव च कुष्माण्डश् चैव सत्यश् च ब्रह्मा विष्णुश् च सप्तमः

അവൻ അത്താ (ഭക്ഷകൻ), കുഹക (വഞ്ചകൻ), കാലാഗ്നി, രുദ്രൻ, ഹാടക (സ്വർണം) തന്നേ, കുഷ്മാണ്ഡൻ, സത്യം, ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു—നാമക്രമത്തിൽ ഏഴാമനും ആകുന്നു.

Verse 25

रुद्रश्चाष्टाविमे रुद्राः कटाहाभ्यन्तरे स्थिताः एतेषामेव नामानि भुवनानामपि स्मरेत्

ഇവരാണ് എട്ട് രുദ്രന്മാർ; അവർ ബ്രഹ്മാണ്ഡരൂപമായ കടാഹത്തിന്റെ അന്തർഭാഗത്ത് വസിക്കുന്നു. ഇവരുടെ നാമങ്ങളും ഭുവനങ്ങളുടെ (ലോകങ്ങളുടെ) നാമങ്ങളും കൂടി സ്മരിക്കണം.

Verse 26

भवोद्भवः सर्वभूतः सर्वभूतसुखप्रदः सर्वसान्निध्यकृद् ब्रह्मविष्णुरुद्रशरार्चितः

അവൻ ഭവോദ്ഭവൻ—അവനിൽ നിന്നാണ് ഭവം (അസ്തിത്വം) ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; അവൻ സർവ്വഭൂതങ്ങളിലുമുള്ള അന്തർസ്ഥിത സാന്നിധ്യം; അവൻ എല്ലായ ജീവികൾക്കും സുഖം നൽകുന്നു; അവൻ സർവ്വത്ര സാന്നിധ്യം സ്ഥാപിക്കുന്നു; ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു-രുദ്രരുടെ ഗണങ്ങൾ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു.

Verse 27

संस्तुत पूर्वस्थित ॐ साक्षिन् ॐ रुद्रान्तक ॐ पतङ्ग ॐ शब्द ॐ सूक्ष्म ॐ शिव सर्वसर्वद सर्वसान्निध्यकर ब्रह्मविष्णुरुद्रकर ॐ नमः शिवाय ॐ नमो नमः अष्टाविंशति पादानि व्योमव्यापि मनो गुह सद्योहृदस्त्रनेत्राणि मन्त्रवर्णाष्टको मतः

സ്തുതി അർപ്പിച്ച ശേഷം ആദിയായും നിത്യസ്ഥിതനായും ഉള്ള ശിവനെ ജപിക്കണം—“ഓം സാക്ഷിൻ; ഓം രുദ്രാന്തക; ഓം പതംഗ; ഓം ശബ്ദ; ഓം സൂക്ഷ്മ; ഓം ശിവ—സർവ്വസർവ്വദ, സർവ്വസാന്നിധ്യകര, ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു-രുദ്രകര; ഓം നമഃ ശിവായ; ഓം നമോ നമഃ।” ഈ മന്ത്രം ഇരുപത്തിയെട്ട് പാദങ്ങളുള്ളത്; ആകാശംപോലെ സർവ്വവ്യാപി; മനോഗുഹയിൽ നിഹിതം; സദ്യോജാത, ഹൃദയ, അസ്ത്ര, നേത്ര മുതലായവയുമായി ബന്ധമുള്ളത്; അതിനാൽ ഇത് വർണാഷ്ടകം/അഷ്ടാക്ഷരമന്ത്രം എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 28

वाय ॐ नमो नमः इति अनर्चित संस्तुत पूर्वविन्द ॐ साक्षिण ॐ रुद्रान्तक ॐ पतङ्ग ॐ ज्ञान ॐ शब्द ॐ सूक्ष्म ॐ शिव ॐ सर्व ॐ सर्वद ॐ सर्वसान्निध्यकर ब्रह्मविष्णु रुद्रकर ॐ नमः शिवाय ॐ नमो नम इति च, चिह्नितपुस्तकपाठः वीजाकारो मकारश् च नाड्याविडापिङ्गलाह्वये प्राणापानावुभौ वायू घ्राणोपस्थौ तथेन्द्रिये

“വായ—‘ഓം നമോ നമഃ’” എന്നു ജപിക്കണം. ബിന്ദു-പൂർവകമായി, അർച്ചിക്കപ്പെടാതിരുന്നാലും സ്തുതിക്കപ്പെട്ട രൂപത്തെ ഉദ്ദേശിച്ച്—“ഓം സാക്ഷി, ഓം രുദ്രാന്തക, ഓം പതംഗ, ഓം ജ്ഞാനം, ഓം ശബ്ദം, ഓം സൂക്ഷ്മം, ഓം ശിവ, ഓം സർവ, ഓം സർവദ, ഓം സർവസാന്നിധ്യകര, ബ്രഹ്മ-വിഷ്ണു-രുദ്രകര; ഓം നമഃ ശിവായ; ഓം നമോ നമഃ” എന്നു പാരായണം ചെയ്യുന്നു. ചിഹ്നിത-പുസ്തകപാഠപ്രകാരം അകാരബീജവും മകാരവും ഇഡാ-പിംഗളാ നാഡികളിൽ സ്ഥാപിതം; പ്രാണ-അപാന എന്നീ രണ്ടു വായുക്കൾ; കൂടാതെ ഘ്രാണവും ഉപസ്ഥവും ബന്ധപ്പെട്ട ഇന്ദ്രിയശക്തികളും പറയുന്നു.

Verse 29

गन्धस्तु विषयः प्रोक्तो गन्धादिगुणपञ्चके पार्थिवं मण्डलं पीतं वज्राङ्गं चतुरस्रकं

ഗന്ധം ഗന്ധാദി പഞ്ചഗുണങ്ങളിൽ വിഷയം (ഇന്ദ്രിയഗ്രാഹ്യം) എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു. പാർത്ഥിവ തത്ത്വമണ്ഡലം പീതവർണ്ണം, വജ്രസദൃശ ദൃഢം, കൂടാതെ ചതുരസ്രം (ചതുരാകാരം) ആകുന്നു.

Verse 30

विस्तारो योजनानान्तु कोटिरस्य शताहता अत्रैवान्तर्गता ज्ञेया योनयो ऽपि चतुर्दश

ഇതിന്റേ വ്യാപ്തി ഒരു കോടി യോജന; അതിന്റെ ശതഗുണം എന്നും പറയുന്നു. ഇതിന്റെ ഉള്ളിലേ തന്നെ പതിനാലു യോനികളും അന്തർഗതമെന്നു ഗ്രഹിക്കണം.

Verse 31

प्रथमा सर्वदेवानां मन्वाद्या देवयोनयः मृगपक्षी च पशवश् चतुर्धा तु सरीसृपाः

ആദ്യ യോനി (വർഗം) സർവദേവന്മാരുടേതാണ്; മനു മുതലായവർ ദേവയോനികൾ (ദൈവവംശങ്ങൾ) ആയി പറയപ്പെടുന്നു. മൃഗം, പക്ഷി, പശു മുതലായവയും ഉണ്ട്; സരീസൃപങ്ങൾ നാലുവിധമെന്നു പറയുന്നു.

Verse 32

स्थावरं पञ्चमं सर्वं योनिः षष्ठी अमानुषी पैशाचं राक्षसं याक्षं गान्धर्वं चैन्द्रमेव च

സകല സ്ഥാവര (അചല) ജീവികളും അഞ്ചാം വിഭാഗം; ആറാം യോനി അമാനുഷീ—അത് പൈശാച, രാക്ഷസ, യാക്ഷ, ഗാന്ധർവ, കൂടാതെ ഐന്ദ്ര (ഇന്ദ്രബന്ധിത) വർഗം.

Verse 33

सौम्यं प्राणेश्वरं ब्राह्ममष्टमं परिकीर्तितं अष्टानां पार्थिवन्तत्त्वमधिकारास्पदं मतं

എട്ടാമത്തെ തത്ത്വം സൗമ്യം, പ്രാണേശ്വരം, ബ്രാഹ്മം (ബ്രഹ്മബന്ധിത ശക്തി) എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ എട്ടിൽ പാർത്ഥിവ തത്ത്വം തന്നെയാണ് പ്രവർത്തനാധികാരത്തിന്റെ ആശ്രയസ്ഥാനം, അഥവാ പ്രായോഗിക അടിസ്ഥാനം എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 34

लयस्तु प्रकृतौ बुद्धौ भोगो ब्रह्मा च कारणं ततो जाग्रदवस्थानैः समस्तैर् भुवनादिभिः

ലയമെന്നത് പ്രകൃതിയിലേക്കാണ്; ഭോഗം (അനുഭവം) ബുദ്ധിയിലാണു നടക്കുന്നത്; ബ്രഹ്മാ കാരണതത്ത്വം. ആ കാരണത്തിൽ നിന്നാണ് ലോകഭുവനാദികളോടുകൂടിയ ജാഗ്രത് അവസ്ഥകൾ മുഴുവനും ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

Verse 35

निवृत्तिं गर्भितां ध्यात्वा स्वमन्त्रेण नियोज्य च वमुद्रया रेचकेन कुम्भे संस्थाप्य ॐ हां निवृत्तिकलापाशाय नम इत्य् अनेनार्घ्यं दत्वा सम्पूज्य विमुखेनैव स्वाहान्तेनै सन्निधानायाहुतित्रयं सन्तर्पणाहुतित्रयं च दत्वा ॐ हां ब्रह्मणे नम इति ब्रह्माणमावाह्य सम्पूज्य च स्वाहान्तेन सन्तर्प्य ब्रह्मन् तवाधिकारे ऽस्मिन् मुमुक्षुं दोक्ष्ययाम्यहं

നിവൃത്തി-കലയെ ‘ഗർഭിതാ’ (വിധിക്കുള്ളിൽ അന്തർനിഹിതം) ആയി ധ്യാനിച്ച്, സ്വമന്ത്രംകൊണ്ട് അതിനെ നിയോഗിക്കണം. വ-മുദ്രയും രേചകവും (ശ്വാസത്യാഗം) ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ കുംഭത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. “ഓം ഹാം നിവൃത്തികലാപാശായ നമഃ” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ അർഘ്യം അർപ്പിച്ച് സമ്പൂർണ്ണമായി പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് വിമുഖമായി നിന്നു സ്വാഹാന്ത മന്ത്രത്തോടെ സന്നിധാനാർത്ഥം മൂന്ന് ആഹുതികളും തർപ്പണാർത്ഥം മൂന്ന് ആഹുതികളും നൽകണം. പിന്നെ “ഓം ഹാം ബ്രഹ്മണേ നമഃ” എന്ന് ബ്രഹ്മാവിനെ ആവാഹനം ചെയ്ത് പൂജിച്ച്, സ്വാഹാന്ത ആഹുതികളാൽ തർപ്പിച്ച് ഇങ്ങനെ പറയണം— “ഹേ ബ്രഹ്മൻ, നിങ്ങളുടെ അധികാരപരിധിയിൽ ഈ മുമുക്ഷുവിന്റെ ദീക്ഷ ഞാൻ ആരംഭിപ്പിക്കുന്നു।”

Verse 36

भाव्यं त्वयानुकूलेन विधिं विज्ञापयेदिति आवाहयेत्ततो देवीं रक्षां वागीश्वरीं हृदा

“വിധി എനിക്ക് അനുകൂലമായി സിദ്ധിക്കട്ടെ” എന്നു ചിന്തിച്ച് (അധിഷ്ഠാത്രി ശക്തിയോട്) നടപടിക്രമം വിജ്ഞാപിക്കണം. തുടർന്ന് ഹൃദയധ്യാനത്തോടെ ദേവി—രക്ഷാ, വാഗീശ്വരി—യെ ആവാഹനം ചെയ്യണം.

Verse 37

इच्छाज्ञानक्रियारूपां षड्विधां ह्य् एककारणं पूजयेत्तर्पयेद्देवीं प्रकारेणामुना ततः

തുടർന്ന് ഇതേ രീതിയിൽ ദേവിയെ പൂജിക്കുകയും തർപ്പണം നടത്തുകയും വേണം—അവൾ ഇച്ഛാ, ജ്ഞാനം, ക്രിയ എന്നീ രൂപങ്ങളുള്ളവൾ; ഷഡ്വിധയായവൾ; ഏക കാരണസ്വരൂപിണിയായവൾ.

Verse 38

वागीश्वरीं विनिःशेषयोनिविक्षोभकारणं हृत्सम्पुटार्थवीजादिहूं फडन्तशराणुना

വാഗീശ്വരീ മന്ത്രംകൊണ്ട്—സകല യോനി/ഉത്ഭവസ്രോതസ്സിനെയും പൂർണ്ണമായി ക്ഷോഭിപ്പിക്കുന്ന കാരണമാകുന്നതായി—ഹൃത്സമ്പുടത്തിനുള്ളിൽ ബീജാദികളോടുകൂടി ‘ഹൂം’ ഉച്ചരിച്ച് ആഹുതി ചെയ്യണം; അവസാനം ‘ഫഡ്’ എന്ന ശസ്ത്രാക്ഷരം ചേർത്ത് അമ്പായുധംപോലെ പ്രയോഗിക്കണം।

Verse 39

ताडयेद्धृदये तस्य प्रविशेत्स विधानवित् ततः शिष्यस्य चैतन्यं हृदि वह्निकणोपमं

വിധി അറിയുന്ന ആചാര്യൻ ശിഷ്യനെ ഹൃദയപ്രദേശത്ത് താഡനം (സ്പർശം/പ്രേരണം) ചെയ്ത്, തുടർന്ന് (മന്ത്രത്തെ) പ്രവേശിപ്പിക്കണം. അപ്പോൾ ശിഷ്യന്റെ ചൈതന്യം ഹൃദയത്തിൽ അഗ്നികണത്തെപ്പോലെ ആകുന്നു।

Verse 40

निवृत्तिस्थं युतं पाशैर् ज्येष्ठया विभजेद्यथा ॐ हां हूं हः हूं फटों हां स्वाहेत्यनेनाथ पूरकेणाङ्कुशमुद्रया

അതിനുശേഷം നിവൃത്തി-സ്ഥ തത്ത്വത്തെ പാശങ്ങളോടുകൂടി ജ്യേഷ്ഠാ ശക്തിയാൽ വിധിപ്രകാരം വിഭജിച്ച്/വിന്യാസം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് “ॐ ഹാം ഹൂം ഹഃ ഹൂം ഫട് ॐ ഹാം സ്വാഹാ” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ പൂരകം ചെയ്യുമ്പോൾ അങ്കുശമുദ്ര പ്രയോഗിക്കണം।

Verse 41

तदाकृष्य स्वमन्त्रेण गृहीत्वाअत्मनि योजयेत् ॐ हां ह्रूं हां आत्मने नमः पित्रोर्विभाव्य संयोगं चैतन्यं रेचकेन तत्

അതിനെ സ്വന്തം മന്ത്രംകൊണ്ട് ആകർഷിച്ച് ഗ്രഹിച്ച് ആത്മനിൽ ഏകീകരിക്കണം. “ॐ ഹാം ഹ്രൂം ഹാം ആത്മനെ നമഃ” എന്ന് ജപിക്കണം. ഇഡാ-പിംഗളാ/പ്രാണ-അപാന സംയോഗം ധ്യാനിച്ച്, രേചകത്തിലൂടെ ആ ചൈതന്യം പ്രേഷണം ചെയ്യണം।

Verse 42

ब्रह्मादिकारणत्यागक्रमान्नीत्वा शिवास्पदं ॐ हूं ह्रीं हामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः प्रविश्येच्चेति ख, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ हां हां क्षं हामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः गर्भाधानार्थमादाय युगपत् सर्वयोनिषु

ബ്രഹ്മാദികളിൽ ആരംഭിക്കുന്ന കാരണതത്ത്വങ്ങളുടെ ത്യാഗക്രമം വഴി (ജീവ/ബീജത്തെ) ശിവാസ്പദത്തിലേക്ക് നയിച്ച് “ॐ ഹൂം ഹ്രീം ഹാം”—ഇത് ഖ-ചിഹ്നിത പാഠം. മറ്റൊരു ഖ, ങ-ചിഹ്നിത പാഠത്തിൽ “പ്രവിശ്യേത്” (പ്രവേശിക്കണം) എന്ന ചേർക്കലുണ്ട്. മറ്റൊരു ഖ-ചിഹ്നിത പാഠം “ॐ ഹാം ഹാം ക്ഷം ഹാം” എന്നും നൽകുന്നു. ഗർഭാധാനാർത്ഥം ഇതെടുത്തു, എല്ലാ യോനികളിലും ഒരേസമയം വിനിയോഗിക്കണം।

Verse 43

क्षिपेद्वागीश्वरीयोनौ वामयोद्भवमुद्रया ॐ हां हां हां आत्मने नमः पूजयेदप्यनेनैव तर्पयेदपि पञ्चधा

‘വാമ-യോദ്ഭവ’ മുദ്രയോടെ വാഗീശ്വരിയുടെ യോനി-പീഠത്തിൽ മന്ത്രം/ആഹുതി നിക്ഷേപിക്കണം. “ഓം ഹാം ഹാം ഹാം—ആത്മനെ നമഃ” ജപിച്ച് ഇതേ മന്ത്രത്താൽ പൂജയും പഞ്ചവിധ തർപ്പണവും നടത്തണം.

Verse 44

अन्ययोनिषु सर्वासु देहशुद्धिं हृदा चरेत् नात्र पुंसवनं स्त्र्यादिशरीरस्यापि सम्भवात्

മറ്റെല്ലാ യോനികളിലും ഹൃദയത്തിൽ (അന്തരത്തിൽ) ദേഹശുദ്ധി ആചരിക്കണം. ഇവിടെ പുംസവനസംസ്കാരം ബാധകമല്ല; കാരണം സ്ത്രീ മുതലായ ശരീരവും സംഭവിക്കാം.

Verse 45

सीमन्तोन्नयनं वापि दैवान्यङ्गानि देहवत् शिरसा जन्म कुर्वीत जुगुप्सन् सर्वदेहिनां

സീമന്തോന്നയനസംസ്കാരവും ചെയ്യണം; മറ്റു ദൈവാംഗകർമ്മങ്ങളും ദേഹവാനെന്നപോലെ നിർവഹിക്കണം. ശിരസാ (വിനയത്തോടെ) ‘ജന്മ-സ്ഥാപനം’ ചെയ്ത്, എല്ലാ ദേഹികളോടും ഹിംസ/അവമാനം ഒഴിവാക്കണം.

Verse 46

तथैव भावयेदेषामधिकारं शिवाणुना भोगं कवचमन्त्रेण शस्त्रेण विषयात्मना

അതുപോലെ അവരുടെ അധികാരം മംഗളമായ ‘ശിവ-അണു’ മുഖേന ഭാവിക്കണം. ഭോഗം/അനുഭവം കവചമന്ത്രം മുഖേനയും, ശസ്ത്രം വിഷയാത്മക (ഇന്ദ്രിയവിഷയ-സ്വഭാവ)മായി ധ്യാനിക്കണം.

Verse 47

मोहरूपमभेदश् च लयसज्ञं विभावयेत् शिवेन श्रोतसां शुद्धिं हृदा तत्त्वविशोधनं

മോഹരൂപവും അഭേദവും—‘ലയ’ എന്നു അറിയപ്പെടുന്ന അവസ്ഥ—അത് ധ്യാനിക്കണം. ശിവനാൽ ശ്രോതസ്സുകളുടെ (അന്തരപ്രവാഹങ്ങളുടെ) ശുദ്ധി, ഹൃദയത്താൽ തത്ത്വങ്ങളുടെ വിശോധനം നടക്കുന്നു.

Verse 48

पञ्च पञ्चाहुतीः कुर्यात् गर्भाधानादिषु क्रमात् मायया मलकर्मादिपाशबन्धनिवृत्तये

ഗർഭാധാനാദി സംസ്കാരങ്ങളിൽ ക്രമമായി അഞ്ചഞ്ച് ആഹുതികളുടെ അഞ്ചു സമുച്ചയങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം; മായാമന്ത്രശക്തിയാൽ മല, കർമാദി പാശബന്ധനിവൃത്തിക്കായി।

Verse 49

निष्कृत्यैव हृदा पश्चाद् यजेत शतमाहुतीः मलशक्तिनिरोधेन पाशानाञ्च वियोजनं

ആദ്യം ഹൃദയത്തിൽ (അന്തരംഗനിശ്ചയത്തോടെ) പ്രായശ്ചിത്തം നിർവഹിച്ചു, തുടർന്ന് നൂറ് ആഹുതികളാൽ യജിക്കണം; മലശക്തി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുമ്പോൾ പാശങ്ങളുടെ വിച്ഛേദം സംഭവിക്കുന്നു।

Verse 50

स्वाहान्तायुधमन्त्रेण पञ्चपञ्चाहुतीर्यजेत् मायाद्यन्तस्य पाशस्य सप्तवारास्त्रजप्तया

‘സ്വാഹാ’യിൽ അവസാനിക്കുന്ന ആയുധമന്ത്രം കൊണ്ട് അഞ്ചഞ്ച് ആഹുതികളുടെ അഞ്ചു സമുച്ചയങ്ങളാൽ യജിക്കണം; ‘മായാ’യിൽ ആരംഭിക്കുന്ന പാശമന്ത്രത്തിനായി അസ്ത്രമന്ത്രം ഏഴു പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം।

Verse 51

कर्तर्या छेदनं कुर्यात् कल्पशस्त्रेण तद्यथा ॐ हूं निवृत्तिकलापाशाय हूं फट् ॐ हं हं हां आत्मने नम इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिखात्मने ख, चिह्नितपुस्तकपाठः पञ्चपञ्चाहुतीर्दद्यादिति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः बन्धकत्वञ्च निर्वर्त्य हस्ताभ्याञ्च शराणुना

കർത്തരി (കത്രിക) ഉപയോഗിച്ച്, വിധിപ്രകാരം കല്പശസ്ത്രം കൈക്കൊണ്ട്, ബന്ധനഛേദനം ഇങ്ങനെ ചെയ്യണം— “ഓം ഹൂം നിവൃത്തികലാപാശായ ഹൂം ഫട്।” ചില അടയാളപ്പെടുത്തിയ പാണ്ഡുലിപികളിൽ— “ഓം ഹം ഹം ഹാം ആത്മനെ നമഃ” അല്ലെങ്കിൽ “ശിഖാത്മനെ” എന്ന പാഠമുണ്ട്; കൂടാതെ “അഞ്ചഞ്ച് ആഹുതികൾ നൽകണം” എന്നും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഇങ്ങനെ ബന്ധകത്വം നിർവർത്തിച്ച്, ഇരുകൈകളാലും ശരണു (ബാണസദൃശ ഉപകരണം) കൊണ്ടും ക്രിയ നടത്തണം।

Verse 52

विसृज्य वर्तुलीकृत्य घृतपूर्णे स्रुवे धरेत् दहेदनुकलास्त्रेण केवलास्त्रेण भस्मसात्

അത് വിട്ടയച്ച് വൃത്താകാരമാക്കി, നെയ്യ് നിറഞ്ഞ സ്രുവത്തിൽ വെക്കണം; അനുകലാ-അസ്ത്രം കൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ കേവലാ-അസ്ത്രം കൊണ്ടോ അതിനെ ഭസ്മമാക്കി ദഹിപ്പിക്കണം।

Verse 53

कुर्यात् पञ्चाहुतीर्दत्वा पाशाङ्कुशनिवृत्तये ॐ हः अस्त्राय हूं फट् प्रायश्चित्तं ततः कुर्यादस्त्राहुतिभिरष्टभिः

‘പാശ-അങ്കുശ’ എന്ന തടസ്സം നീക്കാൻ അഞ്ചു ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് ‘ഓം ഹഃ അസ്ത്രായ ഹൂം ഫട്’ എന്ന അസ്ത്രമന്ത്രത്തോടെ എട്ട് ആഹുതികൾ നൽകി പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം.

Verse 54

अथावाह्य विधातारं पूजयेत्तर्पयेत्तथा तत ॐ हां शब्दस्पर्शशुद्धब्रह्मन् गृहाण स्वाहेत्याहुतित्रयेणाधिकारमस्य समर्पयेत् दग्धनिःशेषपापस्य ब्रह्मन्नस्य पशोस्त्वया

അനന്തരം വിധാതാവിനെ ആവാഹനം ചെയ്ത് പൂജിക്കുകയും അതുപോലെ തർപ്പണം നടത്തുകയും വേണം. തുടർന്ന് ‘ഓം ഹാം, ശബ്ദ-സ്പർശശുദ്ധ ബ്രഹ്മൻ, ഗൃഹാണ സ്വാഹാ’ എന്ന മന്ത്രത്തോടെ മൂന്ന് ആഹുതികൾ നൽകി ഇതിന്റെ അധികാരം സമർപ്പിക്കണം. ഹേ ബ്രഹ്മൻ, നിന്മൂലം ഈ പശുവിന്റെ പാപം പൂർണ്ണമായി ദഗ്ധമായി നിശ്ശേഷമാകുന്നു.

Verse 55

बन्धाय न पुनः स्थेयं शिवाज्ञां श्रावयेदिति ततो विसृज्य धातारं नाड्या दक्षिणया शनैः

ബന്ധത്തിനായി വീണ്ടും ആ നിലയിൽ നില്ക്കരുത്; മനസ്സിൽ ‘ശിവാജ്ഞ ശ്രാവയിക്കുക/ഉച്ചരിക്കുക’ എന്ന് ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ധാതാവിനെ വിസർജ്ജിച്ച് വലത് നാഡിയിലൂടെ മന്ദമായി രേചനം (ശ്വാസത്യാഗം) ചെയ്യണം.

Verse 56

संहारमुद्रयात्मानं कुम्भकेन निजात्मना राहुयुक्तैकदेशेन चन्द्रविम्बेन सन्निभं

സംഹാരമുദ്രയും കുംഭകവും (ശ്വാസനിരോധം) ഉപയോഗിച്ച്, സ്വന്തം അന്തഃസ്വരൂപത്തിൽ, സ്വയം ചന്ദ്രബിംബസദൃശമായി ധ്യാനിക്കണം—ഒരു ഭാഗം രാഹുവിനോട് ചേർന്നതുപോലെ മൂടപ്പെട്ടതായി.

Verse 57

आदाय योजयेत् सूत्रे रेचकेनोद्भवाख्यया पूजयित्वार्घ्यपात्रस्थतोयविन्दुसुधोपमं

അത് എടുത്ത്, രേചനം ചെയ്യുമ്പോൾ ‘ഉദ്ഭവ’ എന്ന പേരുള്ള മന്ത്രത്തോടെ സൂത്രത്തിൽ (യജ്ഞോപവീതത്തിൽ) യോജിപ്പിക്കണം. പൂജ ചെയ്ത്, അർഘ്യപാത്രത്തിലുള്ള ജലബിന്ദുവിനെ അമൃതസദൃശമായി കരുതി ധ്യാനിക്കുകയോ അർപ്പിക്കുകയോ വേണം.

Verse 58

विसृज्य पितरौ दद्याद्वौषडन्तशिवाणुना पूरणाय विधिः पूर्णा निवृत्तिरिति शोधिता

ആഹ്വാനിച്ച പിതൃകളെ വിധിപൂർവ്വം വിടവാങ്ങിച്ച്, തുടർന്ന് ‘വൗഷട്’ അന്ത്യമുള്ള ശിവമന്ത്രം ചൊല്ലി കർമ്മപൂർത്തിക്കായി സമാപനാഹുതി അർപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ വിധി പൂർണ്ണമാകുന്നു; ഇതേ യജ്ഞകർമ്മത്തിന്റെ ശുദ്ധ ‘നിവൃത്തിഃ’ (സമാപനം) എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു।