Adhyaya 80

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये पवित्रारोहणं नाम एकोनाशीतितमो ऽध्यायः अथ अशीतितमो ऽध्यायः दमनकारोहणविधिः ईश्वर उवाच वक्ष्ये दमनकारोहविधिं पूर्ववदाचरेत् हरकोपात् पुरा जातो भैरवो दमिताः सुराः

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ അഗ്നിപുരാണത്തിൽ ‘പവിത്രാരോഹണം’ എന്ന ഏകോണാശീതിതമ അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി അശീതിതമ അധ്യായം—‘ദമനക-ആരോഹണവിധി’ ആരംഭിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ദമനക-ആരോഹണവിധി ഞാൻ പറയും; മുൻവിധിപോലെ ആചരിക്കണം. പണ്ടു ഹരന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് ഭൈരവൻ ജനിച്ചു; അവൻ ദേവന്മാരെ ദമിപ്പിച്ചു.

Verse 2

तेनाथ शप्तो विटपो भवेति त्रिपुरारिणा प्रसन्नेनेरितं चेदं पूजयिष्यन्ति ये नराः

അപ്പോൾ ആ വൃക്ഷം ശപിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ആയി—പ്രസന്നനായ ത്രിപുരാരി (ശിവൻ) ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിച്ചു: ‘ഇത് (പവിത്ര തത്ത്വം) പൂജിക്കുന്ന മനുഷ്യർ…’

Verse 3

परिपूर्णफलं तेषां नान्यथा ते भविष्यति सप्तम्यां वा त्रयोदश्यां दमनं संहितात्मभिः

അവർക്കു ഫലം പരിപൂർണ്ണമായിരിക്കും; മറ്റെങ്ങനെ അല്ല. സപ്തമി അല്ലെങ്കിൽ ത്രയോദശി ദിനത്തിൽ സംയമിതരും സമാഹിതചിത്തരുമായവർ ദമനം (പവിത്ര തൃണം/അർപ്പണം) നടത്തണം.

Verse 4

सम्पूज्य बोधयेद्वृक्षं भववाक्येन मन्त्रवित् हरप्रसादसंभूत त्वमत्र सन्निधीभव

യഥാവിധി പൂജിച്ച് മന്ത്രവിദൻ ശിവവാക്യത്തോടെ വൃക്ഷത്തെ ബോധിപ്പിക്കണം (ആഹ്വാനം ചെയ്യണം): ‘ഹരപ്രസാദത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവനേ, നീ ഇവിടെ സന്നിധാനമാവുക.’

Verse 5

शिवकार्यं समुद्दिश्य नेतव्यो ऽसि शिवाज्ञया गृहे ऽप्यामन्त्रणं कुर्यात् सायाह्ने चाधिवासनं

‘ശിവകാര്യത്തെ ഉദ്ദേശിച്ച് നീ ശിവാജ്ഞയാൽ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരപ്പെടേണ്ടതാണ്. വീട്ടിലും ഔപചാരിക ക്ഷണം നടത്തണം; സായാഹ്നത്തിൽ അധിവാസനം (പൂർവ്വ-പ്രതിഷ്ഠ) ചെയ്യണം.’

Verse 6

यथाविधि समभ्यर्च्य सूर्यशङ्करपावकान् देवस्य पश्चिमे मूलं दद्यात्तस्य मृदा युतं

വിധിപ്രകാരം സൂര്യൻ, ശങ്കരൻ, പാവകൻ (അഗ്നി) എന്നിവരെ ആരാധിച്ച ശേഷം, ദേവന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് അഭിമന്ത്രിത മണ്ണോടുകൂടിയ മൂലം സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 7

वामेन शिरसा वाथ नालं धात्रीं तथोत्तरे दक्षिणे भग्नपत्रञ्च प्राच्यां पुष्पञ्च धारणं

ഇടത് ഭാഗത്ത് ശിരസ് (മസ്തകം) ധരിക്കണം; നാളവും ധാത്രിയും വടക്കോട്ട് വയ്ക്കണം; ഭഗ്നപത്രം തെക്കോട്ട്; പുഷ്പം കിഴക്കോട്ട്—ഇതാണ് ധാരണവിധി।

Verse 8

पुटिकास्थं फलं मूलमथैशान्यां यजेच्छिवं पञ्चाङ्गमञ्जलौ कृत्वा आमन्त्र्य शिरसि न्यसेत्

ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) ദിക്കിൽ ശിവനെ പൂജിക്കണം. പുടികയിൽ സൂക്ഷിച്ച ഫലവും മൂലവും കുമ്പിട്ട കൈകളിൽ വെച്ച്, ആമന്ത്രണം ചെയ്ത്, അത് ശിരസ്സിൽ ന്യസിക്കണം।

Verse 9

आमन्त्रितो ऽसि देवेश प्रातःकाले मया प्रभो कर्तव्यस्तपसो लाभः पूर्णं सर्वं तवाज्ञया

ഹേ ദേവേശാ, ഹേ പ്രഭോ! പ്രഭാതകാലത്ത് ഞാൻ നിങ്ങളെ ആമന്ത്രിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇനി തപസ്സിന്റെ ഫലം നേടേണ്ടതാണ്; നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞയാൽ എല്ലാം പൂർണ്ണമാകുന്നു।

Verse 10

मूलेन शेषं पात्रस्थं पिधायाथ पवित्रकं प्रातः स्नात्वा जगन्नाथं गन्धपुष्पादिभिर्यजेत्

മൂലമന്ത്രം കൊണ്ട് പാത്രത്തിലുള്ള ശേഷിപ്പിനെ മൂടി, തുടർന്ന് പവിത്രകം (കുശവളയം) ധരിച്ചു, പ്രഭാതസ്നാനം ചെയ്ത് ജഗന്നാഥനെ ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവകൊണ്ട് പൂജിക്കണം।

Verse 11

नित्यं नैमित्तिकं कृत्वा दमनैः पूजयेत्ततः शेषमञ्जलिमादाय आत्मविद्याशिवात्मभिः

നിത്യവും നൈമിത്തികവും ആയ കർമങ്ങൾ ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ്, തുടർന്ന് ദമനക-അർപ്പണങ്ങളാൽ പൂജ ചെയ്യണം. പിന്നെ ശേഷിക്കുന്ന പുഷ്പങ്ങൾ അഞ്ജലിയിൽ എടുത്ത് ആത്മവിദ്യാ-ശിവാത്മ മന്ത്രങ്ങളോടെ സമർപ്പിക്കണം.

Verse 12

मूलाद्यैर् ईश्वरान्तैश् च चतुर्थाञ्जलिना ततः ॐ हौं मखेश्वराय मखं पूरय शूलपाणये नमः देवेश पूजाकाले इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः गन्धपुष्पादिनार्चयेदिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिवं वह्निं च सम्पूज्य गुरुं प्रार्च्याथ बोधयेत्

പിന്നീട് മൂലമന്ത്രം മുതൽ ഈശ്വരാന്ത മന്ത്രങ്ങൾ വരെ, നാലാം അഞ്ജലി-സമർപ്പണത്തോടെ ഇങ്ങനെ ജപിക്കണം—“ഓം ഹൗം മഖേശ്വരായ; മഖം പൂരയ; ശൂലപാണയേ നമഃ; ദേവേശ, പൂജാകാലേ.” (ഒരു പാഠഭേദം). (മറ്റൊരു പാഠഭേദം) “ഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവകൊണ്ട് അർച്ചന ചെയ്യണം.” ശിവനെയും പവിത്ര അഗ്നിയെയും സമ്യക് പൂജിച്ച്, ആദ്യം ഗുരുവിനെ അർച്ചിച്ച്, പിന്നെ ദേവതയെ ബോധന/ആവാഹന ചെയ്യണം.

Verse 13

भगवन्नतिरिक्तं वा हीनं वा यन्मया कृतं सर्वं तदस्तु सम्पूर्णं यच्च दामनकं मम सकलं चैत्रमासोत्थं फलं प्राप्य दिवं व्रजेत्

ഭഗവൻ! ഞാൻ ചെയ്തതു അധികമായാലും കുറവായാലും, അതെല്ലാം സമ്പൂർണ്ണമാകട്ടെ. എന്റെ ഈ സമഗ്ര ദമനക-അർപ്പണം ചൈത്രമാസത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന പൂർണ്ണഫലം പ്രാപിച്ച് എന്നെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കട്ടെ.