Adhyaya 101

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे द्वारप्रतिष्ठा नाम शततमो ऽध्यायः अथैकाधिकशततमो ऽध्यायः प्रासादप्रतिष्ठा ईअवर उवाच प्रासादस्थापनं वक्ष्ये तच्चैतन्यं स्वयोगतः शुकनाशासमाप्तौ तु पूर्ववेद्याश् च मध्यतः

ഇങ്ങനെ ആഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിലെ ‘ദ്വാരപ്രതിഷ്ഠ’ എന്ന ശതതമ അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി ഏകാധികശതതമ അധ്യായം ‘പ്രാസാദപ്രതിഷ്ഠ’ ആരംഭിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—പ്രാസാദം (ക്ഷേത്രം) സ്ഥാപിക്കുന്ന വിധിയും, എന്റെ യോഗശക്തിയാൽ അതിൽ ചൈതന്യപ്രതിഷ്ഠ എങ്ങനെ വരുത്താം എന്നതും ഞാൻ പറയുന്നു. ശുകനാശയുടെ അവസാനത്തിൽ, പൂർവവേദിയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ പ്രധാന സ്ഥാപനം ചെയ്യണം.

Verse 2

आधारशक्तितः पद्मे विन्यस्ते प्रणवेन च स्वर्णाद्ये कतमोद्द्भतं पञ्चगव्येन संयुतं

ആധാരശക്തിയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് പദ്മാസനം വിന്യസിച്ച്, പ്രണവം (ഓം) കൊണ്ട് പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശേഷം, സ്വർണം മുതലായവയുടെ മേൽ ‘കതമ’യിൽ നിന്നു ഉത്ഭവിച്ച നിർദ്ദിഷ്ട പവിത്ര ദ്രവ്യത്തെ പഞ്ചഗവ്യവുമായി ചേർത്ത് ആധാരമായി സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 3

मधुक्षीरयुतं कुम्भं न्यस्तरत्रादिपञ्चकं स्रग्वस्त्रं गन्धलिप्तञ्च गन्धवत्पुष्पभूषितं

തേനും പാലും ചേർന്ന കുംഭം സ്ഥാപിക്കണം; അതിൽ രത്നാദി അഞ്ചു വസ്തുക്കൾ ന്യസ്തമായി ഇടപ്പെട്ടിരിക്കണം. കൂടാതെ മാലയും വസ്ത്രവും ഒരുക്കണം; കുംഭം സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ലേപിച്ച്, സുഗന്ധപുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കണം.

Verse 4

चूतादिपल्लवानाञ्च कृती कृत्यञ्च विन्यसेत् , झ च विन्यसेत् प्रणवेन तु इति ग मधुक्षीरयुतं न्यस्तरत्नादिपञ्चकं तत इति ग गन्धवत्पुष्पधूपितमिति ग , ङ , छ च वह्निकृत पद्मं विन्यसेदिति ख वह्निकूपं यवं न्यसेदिति ग वह्निकूपेषु च न्यसेदिति ज पूरकेण समादाय सकलीकृतविग्रहः

മാവു മുതലായ কোমല പല്ലവങ്ങൾ വിന്യസിച്ച്, ഹോമത്തിലെ കൃതി (ആഹുതിക്കരണ്ടികൾ മുതലായവ)യും ആവശ്യമായ കൃത്യ-സാമഗ്രിയും സ്ഥാപിക്കണം. പ്രണവം (ഓം) സഹിതം ‘ഝ’ ബീജം ന്യാസിക്കണം. തുടർന്ന് മധു-ക്ഷീരയുക്തമായ രത്നാദി പഞ്ചകം വെക്കണം. സുഗന്ധപുഷ്പവും ധൂപവും കൊണ്ട് അത് സുഗന്ധിതവും പവിത്രവുമാക്കണം. അഗ്നിക്കായി പദ്മാകാര വിന്യാസം ചെയ്ത്, വഹ്നികൂപങ്ങളിൽ യവം (ജവ) ന്യാസിക്കണം. പൂരകത്തിലൂടെ സമാഹരിച്ച് വിഗ്രഹം സകലീകൃതമാക്കണം.

Verse 5

सर्वात्मभिन्नात्मानं स्वाणुना स्वान्तमारुतः आज्ञया बोधयेच्छम्भौ रेचकेन ततो गुरुः

അനന്തരം ഗുരു, ആജ്ഞാനുസാരം, തന്റെ സൂക്ഷ്മ നാഡിയിൽ അന്തർമുഖ പ്രാണവായുവിനെ നയിച്ച് റേചക (ഉച്ഛ്വാസം) വഴി ശംഭു (ശിവൻ)നെ ബോധിപ്പിക്കണം; അപ്പോൾ സർവാത്മയിൽ നിന്ന് ഭിന്നമായ ജീവാത്മയുടെ സാക്ഷാത്കാരം ഉണ്ടാകും.

Verse 6

द्वादशान्तात् समादाय स्फुरद्वह्निकणोपमं निक्षिपेत् कुम्भगर्भे च न्यस्ततन्त्रातिवाहिकं

ദ്വാദശാന്തത്തിൽ നിന്ന് അതിനെ എടുത്ത്, സ്ഫുരിക്കുന്ന അഗ്നികണത്തെപ്പോലെ, കുംഭത്തിന്റെ ഗർഭത്തിൽ നിക്ഷേപിക്കണം; കൂടാതെ ന്യാസം വഴി സ്ഥാപിച്ച താന്ത്രിക അതിവാഹിക (സംവാഹക)യും അവിടെ ചേർത്ത് വെക്കണം.

Verse 7

विग्रहन्तद्गुणानाञ्च बोधकञ्च कलादिकं क्षान्तं वागीश्वरं तत्तु ब्रातं तत्र निवेशयेत्

അവിടെ വിഗ്രഹത്തെ അതിന്റെ ഗുണങ്ങളോടുകൂടി സ്ഥാപിക്കണം; കൂടാതെ ബോധക തത്ത്വത്തെ കലാദികളോടൊപ്പം, ക്ഷാന്തിയും വാഗീശ്വരനും (വാണിയുടെ അധിപൻ) ഉൾപ്പെടുന്ന ആ പവിത്ര സമുച്ചയത്തെ അതേ സ്ഥലത്ത് നിവേശിപ്പിക്കണം.

Verse 8

दश नाडीर्दश प्राणानिन्द्रियाणि त्रयोदश तदधिपांश् च संयोज्य प्रणवाद्यैः स्वनामभिः

പത്ത് നാഡികൾ, പത്ത് പ്രാണങ്ങൾ, പതിമൂന്ന് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, അവയുടെ അധിപന്മാർ എന്നിവയെ സംയോജിപ്പിച്ച്, പ്രണവം (ഓം) മുതൽ ആരംഭിച്ച് അവരുടെ സ്വന്തം നാമങ്ങളാൽ അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കണം.

Verse 9

स्वकार्यकारणत्वेन मायाकाशनियामिकाः विद्येशान् प्रेरकान् शम्भुं व्यापिनञ्च सुसम्वरैः

സ്വകാര്യങ്ങളുടെ കാരണരൂപരായി, മായാ-ആകാശത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവർ വിദ്യേശ്വരന്മാരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു; കൂടാതെ സുസംയമിത നിയന്ത്രണങ്ങളാൽ സർവ്വവ്യാപിയായ ശംഭുവിനെയും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 10

अङ्गानि च विनिक्षिप्य निरुन्ध्याद्रोधमुद्रा सुवर्णाद्युद्भवं यद्वा पुरुषं पुरुषानुगं

അംഗങ്ങളെ ശരിയായി സ്ഥാപിച്ച്, രോധമുദ്രയാൽ നിയന്ത്രണം വരുത്തണം; പിന്നെ സ്വർണപ്രഭനായ പുരുഷനെയോ, പുരുഷാനുഗനായ പുരുഷനെയോ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 11

पञ्चगव्यकषायाद्यैः पूर्ववत् संस्कृतन्ततः शय्यायां कुम्भमारोप्य ध्यात्वा रुद्रमुमापतिं

തുടർന്ന് പഞ്ചഗവ്യം, കഷായം മുതലായവകൊണ്ട് മുൻവിധിപോലെ ശുദ്ധി-സംസ്കാരം നടത്തി, ശയ്യയിൽ കുംഭം സ്ഥാപിച്ച് ഉമാപതി രുദ്രനെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 12

इ ख , छ च प्रयामिका इति ख , छ च व्यापिनञ्च स्वशक्तित इति झ व्यापिनञ्चास्य संस्रवैर् इति ङ अज्ञाने चेति घ , झ च अङ्कादि चेति ङ निर्मञ्छ्य द्रोणमुद्रया इति ग निरुन्ध्याद् द्रवमुद्रया इति झ तस्मिंश् च शिवमन्त्रेण व्यापकत्वेन वियसेत् सन्निधानाय होमञ्च प्रओक्षणं स्पर्शनं जपं

‘പ്രയാമികാ’—ഖ, ഛ പാഠങ്ങളിൽ. ‘വ്യാപിനഞ്ച സ്വശക്തിതഃ’—ഝ പാഠത്തിൽ; ‘വ്യാപിനഞ്ചാസ്യ സംസ്രവൈഃ’—ങ പാഠത്തിൽ. ‘അജ്ഞാനേ ചേതി’—ഘ, ഝ പാഠങ്ങളിൽ; ‘അങ്കാദി ചേതി’—ങ പാഠത്തിൽ. ‘നിർമഞ്ഛ്യ ദ്രോണമുദ്രയാ’—ഗ പാഠത്തിൽ; ‘നിരുന്ധ്യാദ് ദ്രവമുദ്രയാ’—ഝ പാഠത്തിൽ. അവിടെ ശിവമന്ത്രംകൊണ്ട് സർവ്വവ്യാപകഭാവത്തിൽ വിധി വിപുലപ്പെടുത്തി, സന്നിധാനാർത്ഥം ഹോമം, പ്രോക്ഷണം, സ്പർശനം, ജപം എന്നിവയോടുകൂടി ആചരിക്കണം।

Verse 13

सान्निध्याबोधनं सर्वम्भागत्रयविभागतः विधायैवं प्रकृत्यन्ते कुम्भे तं विनिवेशयेत्

സന്നിധി-ആബോധനത്തിന്റെ സമസ്തവിധിയും കുംഭത്തെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച് ഇങ്ങനെ നിർവഹിച്ചു; പ്രക്രിയാന്തത്തിൽ ആ (ദൈവസന്നിധി) കുംഭത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം।