Previous Verse
Next Verse

Agni Purana — Raja-dharma, Shloka 5

Chapter 237 — Rāma’s Teaching on Nīti (रामोक्तनीतिः)

प्रभावः शुचिता मैत्री त्यागः सत्यं कृतज्ञता कुलं शीलं समश्चेति गुणाः सम्पत्तिहेतवः

prabhāvaḥ śucitā maitrī tyāgaḥ satyaṃ kṛtajñatā kulaṃ śīlaṃ samaśceti guṇāḥ sampattihetavaḥ

പ്രഭാവം, ശുചിത്വം, മൈത്രി, ത്യാഗം, സത്യം, കൃതജ്ഞത, സത്കുലം, സദാചാരം, സമത്വം—ഇവയാണ് സമ്പത്തിനുള്ള കാരണഗുണങ്ങൾ.

prabhāvaḥinfluence, dignity
prabhāvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprabhāva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
śucitāpurity
śucitā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśucitā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
maitrīfriendliness
maitrī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmaitrī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
tyāgaḥrenunciation, generosity
tyāgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottyāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
satyamtruth
satyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
kṛtajñatāgratitude
kṛtajñatā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṛtajñatā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
kulamfamily, lineage
kulam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkula (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
śīlamgood conduct, character
śīlam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśīla (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
samaḥequanimity
samaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsama (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative/particle (इति-प्रयोगः, अव्यय)
guṇāḥqualities
guṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
sampatti-hetavaḥcauses of prosperity
sampatti-hetavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsampatti (प्रातिपदिक) + hetu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः (संपत्तेः हेतवः = causes of prosperity)

Lord Agni (in instruction to sage Vasiṣṭha, within the Agni Purana’s didactic discourse)

Vidya Category: {"primary_vidya":"Dharmashastra","secondary_vidya":"Arthashastra","practical_application":"Personal and administrative ethics: cultivate enumerated virtues as a practical checklist for prosperity in household life and public office.","sutra_style":true}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"List","entry_title":"Guṇāḥ Sampatti-hetavaḥ (Virtues Causing Prosperity)","lookup_keywords":["sampatti-hetu","guṇa","śaucam","maitrī","samatā"],"quick_summary":"Prosperity is presented as an effect of character: purity, friendliness, generosity, truth, gratitude, good lineage, good conduct, and equanimity. Use as a self-audit list for ethical success and social trust."}

Alamkara Type: Anuprāsa (mild alliteration) and Guṇa-saṅgraha (didactic enumeration)

Concept: Sampatti (prosperity) is causally grounded in guṇa (virtue), not merely in external gain.

Application: Adopt the nine virtues as daily vows; evaluate decisions by truthfulness, generosity, and equanimity to build durable prosperity.

Khanda Section: Rajadharma / Niti-shastra (Ethics and Prosperity-creating Virtues)

Primary Rasa: śānta

Secondary Rasa: vīra

Visual Art Cues: {"scene_description":"A seated king or householder receiving counsel while a scribe displays a palm-leaf list of nine virtues leading to prosperity; symbols of purity (water pot), friendship (joined hands), charity (gift), truth (lamp), gratitude (bow), lineage (family tree), conduct (staff), equanimity (balanced scales).","kerala_mural_prompt":"Kerala temple mural style, warm earthy palette, a royal court scene with a guru pointing to a palm-leaf list of nine guṇas, symbolic objects (kalaśa, dīpa, tulā), stylized faces and ornate jewelry, flat decorative background.","tanjore_prompt":"Tanjore painting, central enthroned king with halo-like arch, guru presenting a palm-leaf manuscript listing guṇas, heavy gold leaf on ornaments and throne, rich reds and greens, icons for charity and truth (golden lamp, gift bowl).","mysore_prompt":"Mysore painting style, refined linework, instructional tableau: nine labeled emblems arranged around a calm figure representing samatā, muted gold detailing, clean composition suitable for didactic display.","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature, detailed court interior with attendants, scholar reading out virtues from a manuscript, delicate floral borders, realistic textiles, balanced scales motif for equanimity, subtle expressions of calm and dignity."}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"contemplative","suggested_raga":"Yaman","pace":"medium","voice_tone":"instructional"}

Sandhi Resolution Notes: समश्चेति = समः + च + इति; सम्पत्तिहेतवः = सम्पत्ति + हेतवः (समासः: षष्ठी-तत्पुरुष)

Related Themes: Agni Purana Rajadharma/Nīti sections on guṇas and doṣas of kingship (same adhyāya cluster around 237)

FAQs

It conveys Nīti-śāstra guidance: prosperity is practically secured by cultivating influence, purity, friendliness, generosity, truthfulness, gratitude, good lineage/reputation, good conduct, and equanimity.

Alongside rituals, cosmology, and specialized sciences, the Agni Purana also compiles statecraft and ethics; this verse is a compact list of prosperity-producing virtues within its Rajadharma/Nīti material.

These qualities are dharmic dispositions that purify intention and action; by reducing deceit, impurity, and hostility, they generate favorable karma and stable, righteous prosperity.