Adhyaya 229

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे स्वप्नाध्यायी नाम अष्टाविंशत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ एकोनत्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः शकुनानि पुष्कर उवाच औषधानि च युक्तानि धान्यं कृष्णमशोभनं कार्पासं तृणशुष्कञ्च गोमयं वै धनानि च

ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ ‘സ്വപ്നാധ്യായം’ എന്ന 228-ാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി 229-ാം അധ്യായം ‘ശകുനങ്ങൾ’ ആരംഭിക്കുന്നു. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു—ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ഔഷധങ്ങൾ; കറുത്ത ധാന്യം അശുഭം; പഞ്ഞി, ഉണങ്ങിയ പുല്ല്, ഗോമയം, ധനസമ്പത്ത് (ഇവയും ഈ സന്ദർഭത്തിൽ) പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 2

अङ्गारं गुडसर्जौ च मुण्डाभ्यक्तञ्च नग्नकं अयः पङ्कं चर्मकेशौ उन्मत्तञ्च नपुंसकं

അംഗാരം (കരി); ശർക്കരയും റെസിനും; തല മുണ്ഡനം ചെയ്തവൻ, എണ്ണ പുരട്ടിയവൻ, നഗ്നൻ; ഇരുമ്പും ചെളിയും; തൊലിയും മുടിയും; കൂടാതെ ഉന്മത്തനും നപുംസകനും—(ഈ സന്ദർഭത്തിൽ) അശുഭ/അശൗചകരം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

Verse 3

चण्डालश्वपचाद्यानि नरा बन्धनपालकाः गर्भिणी स्त्री च विधवाः पिण्यकादीनि वै मृतं

ചാണ്ഡാലർ, ശ്വപചർ മുതലായവർ; ബന്ധന (കാരാഗൃഹ/നിര്ബന്ധം) കാവൽക്കാരായ പുരുഷന്മാർ; ഗർഭിണിയും വിധവയും; പിണ്യകാദി അവശിഷ്ടങ്ങളും—ഇവ യഥാർത്ഥത്തിൽ ‘മൃത/അപവിത്ര’ (അശൗചകര)മായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 4

तुषभस्मकपालास्थिभिन्नभाण्डमशस्तकं अशस्तो वाद्यशब्दश् च भिन्नभैरवझर्झरः

തുഷ/ഭൂസി, ഭസ്മം, കപാലങ്ങളും അസ്ഥികളും, പൊട്ടിയ പാത്രങ്ങൾ—ഇവ അശുഭം. അതുപോലെ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദവും, ഭൈരവ-മൃദംഗവും ഝർഝരയും ഉണ്ടാക്കുന്ന തകർന്നതുപോലുള്ള കഠിന കോലാഹലവും അശുഭമാണ്.

Verse 5

एहीति पुरतः शब्दः शस्यते न तु पृष्ठतः गच्छेति पश्चाच्छब्दो ऽग्र्यः पुरस्तात्तु विगर्हितः

മുന്നിലുള്ളവനോട് ‘ഏഹീതി’ (വാ) എന്നു പറയുന്നത് പ്രശംസനീയം; പിന്നിലുള്ളവനോട് അല്ല. പിന്നിലുള്ളവനോട് ‘ഗച്ഛ’ (പോ) എന്നു പറയുന്നതാണ് യുക്തം; എന്നാൽ മുന്നിലുള്ളവനോട് ‘പോ’ എന്നു പറയുന്നത് നിന്ദ്യമാണ്.

Verse 6

क्व यासि तिष्ठ मा गच्छ किन्ते तत्र गतस्य च अनिष्टशब्दा मृत्यर्थं क्रव्यादश् च ध्वजादिगः

‘എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്? നിൽക്കൂ—പോകരുത്.’ അവിടെ പോയവന് അശുഭ വിളികൾ മരണലക്ഷണമാകുന്നു; അതുപോലെ ക്രവ്യാദ (മാംസഭോജി) ജീവികളും ധ്വജാദിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദുഷ്‌നിമിത്തങ്ങളും മരണസൂചകങ്ങളാണ്.

Verse 7

स्खलनं वाहनानाञ्च शस्त्रभङ्गस्तथैव च शिरोघातश् च द्वाराद्यैश्च्छत्रवासादिपातनं

വാഹനങ്ങളുടെ വഴുതി വീഴൽ/തടസ്സം, ആയുധഭംഗം, തലയിൽ പ്രഹരം, വാതിൽചട്ടം മുതലായവ വീഴുക, കൂടാതെ കുട, മറ, പന്തൽ മുതലായവ ഇടിഞ്ഞുവീഴുക—ഇവയെല്ലാം അമംഗളമായ ദുര്ഘടനകളായി കണക്കാക്കുന്നു.

Verse 8

हरिमभ्यर्च्य संस्तुत्य स्यादमङ्गल्यनाशनं द्वितीयन्तु ततो दृष्ट्वा विरुद्धं प्रविशेद्गृहं

ഹരി (വിഷ്ണു)യെ ആരാധിച്ച് സ്തുതിച്ചാൽ അമംഗളം നശിക്കുന്നു. തുടർന്ന് രണ്ടാമത്തെ നിമിത്തം കണ്ടിട്ട്, അതിന് വിരുദ്ധമായ (നിവാരണ) നടപടിയോടെ ഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം.

Verse 9

श्वेताः सुमनसः श्रेष्ठाः पूर्णकुम्भो महोत्तमः मांसं मत्स्या दूरशब्दा वृद्ध एकः पशुस्त्वजः

വെളുത്ത വസ്തുക്കൾ, മംഗളപുഷ്പങ്ങൾ, ശ്രേഷ്ഠർ, പൂർണ്ണകുംഭം—ഇവ പരമശുഭം. അതുപോലെ മാംസം, മത്സ്യം, ദൂരത്തിൽ നിന്നു കേൾക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ, ഒറ്റയ്ക്ക് കണ്ടുമുട്ടുന്ന വൃദ്ധൻ, ധ്വജയുക്ത/ചിഹ്നിത മൃഗം—ഇവയും അത്യന്തം ശുഭനിമിത്തങ്ങൾ.

Verse 10

गावस्तरङ्गमा नागा देवश् च ज्वलितो ऽनलः दूर्वार्द्रगोमयं वेश्या स्वर्णरूप्यञ्च रत्नकं

പശുക്കൾ, ചലിക്കുന്ന തരംഗങ്ങൾ, നാഗങ്ങൾ, ദേവത, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നി; ദൂർവാ പുല്ല്, ഈർപ്പമുള്ള ഗോമയം, വേശ്യ; കൂടാതെ സ്വർണം, വെള്ളി, രത്നം—ഇവ സ്വപ്ന/ശകുനങ്ങളിൽ പ്രധാന വസ്തുക്കളായി എണ്ണപ്പെടുന്നു.

Verse 11

वचासिद्धार्थकौषध्यो मुद्ग आयुधखड्गकं छत्रं पीठं राजलिङ्गं शवं रुदितवर्जितं

വചാ, സിദ്ധാർത്ഥം (വെളുത്ത കടുക്) കൂടാതെ ഔഷധികൾ; മുദ്ഗ; ആയുധങ്ങളും ഖഡ്ഗവും; ഛത്രം; പീഠം/സിംഹാസനം—ഇവ രാജചിഹ്നങ്ങൾ. കൂടാതെ ശവവും, കരച്ചിൽ-വിരഹിതമായ അവസ്ഥയും (വിലാപമില്ലായ്മ) പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 12

फलं घृटं दधि पयो अक्षतादर्शमाक्षिकं शङ्खं इक्षुः शुभं वाक्यं भक्तवादितगीतकं

ഫലം, ഘൃതം, ദധി, പാൽ, അക്ഷതം (അഖണ്ഡ അരി), ദർപ്പണം, തേൻ, ശംഖ്, ഇക്ഷു, ശുഭവാക്യം, കൂടാതെ ഭക്തിയോടെ വാദ്യനാദവും ഗാനവും—ഇവയെല്ലാം ശുഭമായി കണക്കാക്കുന്നു.

Verse 13

गुडसर्पौ चेति ग , घ , ञ च गम्भीरमेघस्तनितं तडित्तुष्टिश् च मानसी एकतः सर्वलिङ्गानि मनसस्तुष्टिरेकतः

‘ഗുഡ’ (ശർക്കര)യും ‘സർപ്പ’ (പാമ്പ്)യും—ഇങ്ങനെ ഗ, ഘ, ഞ അക്ഷരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ‘മേഘത്തിന്റെ ഗംഭീര ഇടിമുഴക്കം’യും ‘മിന്നലാൽ ഉണ്ടാകുന്ന തൃപ്തി’യും—ഇവ മാനസിക (അനുഭവങ്ങൾ) ആകുന്നു. ഒരിടത്ത് എല്ലാ ലിംഗങ്ങളും (വ്യാകരണപര) സമാഹരിച്ചിരിക്കുന്നു; മറ്റിടത്ത് മനസ്സിന്റെ തൃപ്തി മാത്രം പറയുന്നു.