Adhyaya 301
Mantra-shastraAdhyaya 30126 Verses

Adhyaya 301

Chapter 301 — सूर्यार्चनं (Sūryārcana) / Sun-worship (closing colophon only)

ഈ ഭാഗം മുൻ ഘടകത്തിന്റെ സമാപന-കൊലോഫോൺ നിലനിർത്തി, അധ്യായം 301നെ ‘സൂര്യാർചന’ (സൂര്യാരാധന) എന്നു തിരിച്ചറിയിക്കുന്നു. ആഗ്നേയ ബോധനപ്രവാഹത്തിൽ സൂര്യപൂജ ഋത/ധർമ്മവും കർമസിദ്ധിയും തമ്മിലുള്ള പാലമാണ്; സൂര്യനെ കാലനിയന്താവ്, പ്രാണശക്തി, പ്രജ്ഞാ-പ്രകാശദായകൻ എന്ന നിലയിൽ ആവാഹനം ചെയ്യുന്നു. ഈ മാറ്റം അടുത്ത അധ്യായത്തിലെ കൂടുതൽ സാങ്കേതിക മന്ത്രപ്രയോഗങ്ങൾ, ഹോമവിധികൾ എന്നിവയ്ക്കായി സാധകനെ ശുദ്ധി, അധികാരം, ഊർജസമന്വയം എന്നിവയോടെ ഒരുക്കുന്നു; പുരാണരീതി പ്രകാരം ഭക്തി താന്ത്രിക പ്രയോഗവിജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് വേറിട്ടതല്ല, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം തന്നെയാണ്।

Shlokas

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे सूर्यार्चनं नाम त्रिशततमो ऽध्यायः अथैकाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः नानामन्त्राः अग्निर् उवाच वाक्कर्मपार्श्वयुक्शुक्रतोककृते मतो प्लवः हुतान्ता देशवर्णेयं विद्या मुख्या सरस्वती

ഇങ്ങനെ ആഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിൽ ‘സൂര്യാർചന’ എന്ന ത്രിശതതമ അധ്യായം സമാപ്തമായി. ഇനി അടുത്ത (ഏകാധിക ത്രിശതതമ) അധ്യായമായ ‘നാനാമന്ത്രങ്ങൾ’ ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി അരുളിച്ചെയ്തു—വാക്കിന്റെയും കർമങ്ങളുടെയും സിദ്ധിക്കായി, അനുബന്ധ സഹായങ്ങളോടുകൂടി, കൂടാതെ ശുക്ര-തോക (സന്തതി)യും പ്രാണബലവും നേടുന്നതിനായി ‘പ്ലവ’ എന്നൊരു രക്ഷാമന്ത്രപ്രയോഗം നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഹോമാന്തം വരെ വിവരണീയമായ ഈ വിദ്യ പ്രധാനമാണ്; അതുതന്നെ സർസ്വതിയാണ്.

Verse 2

धार्य चेति ख विद्युत्पातविधाविति घ , ज , ञ , ट च अक्षाराशी वर्णलक्षं जपेत् समतिमान् भवेत् अत्रिः सवह्निर्वामाक्षिविन्दुरिन्द्राय हृत्परः

വിദ്യുത്പാതവിധിയിൽ ‘ധാര്യ’ സഹിതം ‘ഖ’ എന്നും ‘ഘ, ജ, ഞ, ട’ എന്നിങ്ങനെ അക്ഷരരാശി ജപിക്കണം. ഈ അക്ഷരസമൂഹം ഒരു ലക്ഷം പ്രാവശ്യം ജപിച്ചാൽ ചിത്തം സമവും ബുദ്ധി സ്ഥിരവുമാകും. ഋഷി അത്രി, ശക്തി അഗ്നി, ലക്ഷണം ഇടത് കണ്ണിലെ ബിന്ദു, ദേവത ഇന്ദ്രൻ, വിനിയോഗം ഹൃദയത്തിൽ.

Verse 3

वज्रपद्मधरं शक्रं पीतमावाह्य पूजयेत् नियुतं होमयेदाज्यतिलांस्तेनाभिषेचयेत्

വജ്രവും പദ്മവും ധരിച്ച പീതവർണ്ണ ശക്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) ആവാഹനം ചെയ്ത് പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് നെയ്യും എള്ളും കൊണ്ട് നിയുത സംഖ്യയിൽ ഹോമം ചെയ്ത്; അതിനാൽ അഭിഷേകം നടത്തണം.

Verse 4

नृपादिर्भ्रष्टरज्यादीन्राज्यपुत्रादिमाप्नुयात् हृल्लेखा शक्तिदेवाख्या दोषाग्निर्दण्डिदण्डवान्

രാജ്യഭ്രഷ്ടനായ രാജാവും മറ്റുള്ളവരും വീണ്ടും രാജ്യം, രാജപുത്രന്മാർ മുതലായവ നേടാം. (ഇവ) ‘ഹൃല്ലേഖാ, ശക്തി, ദേവാഖ്യാ, ദോഷാഗ്നി, ദണ്ഡിൻ/ദണ്ഡവാൻ’ എന്ന ലક્ષણനാമങ്ങളാൽ സൂചിതമാണ്.

Verse 5

शिवमिष्ट्वा जपेच्छक्तिमष्टम्यादिचतुर्दशीं चक्रपाशाङ्कुशधरां साभयां वरदायिकां

ആദ്യം ശിവനെ ആരാധിച്ച് അഷ്ടമിയിലും ചതുര്ദശിയിലും ശക്തിയുടെ ജപം ചെയ്യണം; അവളെ ചക്രം, പാശം, അങ്കുശം ധരിച്ചവളായി, അഭയദായിനിയായി, വരദായിനിയായി ധ്യാനിക്കണം.

Verse 6

होमादिना च सौभाग्यं कवित्वं पुरवान् भवेत् ॐ ह्रीं ॐ नमः कामाय सर्वजनहिताय सर्वजनमोहनाय प्रज्वलिताय सर्वजनहृदयं ममात्मगतं कुरु ॐ एतज्जपादिना मन्त्रओ वशयेत् सकलं जगत्

ഹോമം മുതലായ കർമങ്ങളാൽ സൗഭാഗ്യം ലഭിക്കും; കവിത്വം ഉണരും; പുരസമ്പത്ത് (നഗരസമൃദ്ധി)യും സിദ്ധിക്കും. മന്ത്രം: “ഓം ഹ്രീം। ഓം നമഃ കാമായ സർവജനഹിതായ സർവജനമോഹനായ പ്രജ്വലിതായ സർവജനഹൃദയം മമാത്മഗതം കുരു। ഓം।” ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ജപാദികളാൽ സമസ്ത ജഗത്ത് വശീകരിക്കാം.

Verse 7

ॐ ह्रीं चामुण्डे अमुकन्दह पच मम वशमानय ठ वशीकरणकृन्मन्त्रश्चामुण्डायाः प्रकीर्तितः फलत्रयकषायेण वराङ्गं क्षालयेद्वशे

ഓം ഹ്രീം—ഹേ ചാമുണ്ഡേ! ‘അമുകൻ/അമുകൾ’നെ ദഹിപ്പിക്ക, പചിപ്പിക്ക, എന്റെ വശത്തിലാക്ക—‘ഠ’! ഇത് ചാമുണ്ഡാദേവിയുടെ വശീകരണമന്ത്രമായി പ്രസിദ്ധമാണ്. വശീകരണാർത്ഥം ത്രിഫല കഷായംകൊണ്ട് ശ്രേഷ്ഠ അംഗം/ദേഹം കഴുകണം.

Verse 8

अश्वगन्धायवैः स्त्री तु निशाकर्पूरकादिना पिप्पलीतण्डुलान्यष्टौ मरिचानि च विंशतिः

സ്ത്രീക്കായി അശ്വഗന്ധയും യവവും കൂടെ നിശാ (മഞ്ഞൾ) കർപ്പൂരം മുതലായവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കണം; പിപ്പലിയുടെ എട്ട് കണങ്ങളും മരിചം (കുരുമുളക്) ഇരുപത് കണങ്ങളും ചേർക്കണം.

Verse 9

वृहतीरसलेपश् च वशे स्यान्मरणान्तिकं कटीरमूलत्रिकटुक्षौद्रलेपस् तथा भवेत्

വൃഹതിയും ‘രസ’വും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ലേപം വശീകരണം ചെയ്യുന്നു, മരണാന്തം വരെ എന്നും പറയുന്നു. അതുപോലെ കടീരമൂലം, ത്രികടു, ക്ഷൗദ്രം (തേൻ) എന്നിവ ചേർത്ത ലേപവും നിർദേശിതമാണ്.

Verse 10

हिमं कपित्थकरभं मागधी मधुकं मधु तेषां लेपः प्रयुक्तस्तु दम्पत्योः स्वस्तिमावहेत्

ഹിമ, കപിത്ത, കരഭ, മാഗധീ, മധുക, മധു (തേൻ) എന്നിവ ചേർത്ത ലേപം പ്രയോഗിച്ചാൽ ദമ്പതികൾക്ക് സ്വസ്തിയും മംഗളവും ലഭിക്കും.

Verse 11

सशर्करयोनिलेपात् कदम्बरसको मधु सहदेवी महालक्ष्मीः पुत्रजीवी कृताञ्जलिः

സശർക്കര-യോനി-ലേപം, കടംബ-രസകം, മധു (തേൻ), സഹദേവി, മഹാലക്ഷ്മി, പുത്രജീവി, കൃതാഞ്ജലി—ഇവയെ ഇവിടെ ഔഷധനാമങ്ങൾ/ദ്രവ്യങ്ങൾ ആയി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

Verse 12

एतच्चूर्णं शिरःक्षिप्तं लिकस्य वशमुत्तमम् त्रिफलाचन्दनक्वाथप्रस्था द्विकुडवम् पृथक्

ഈ ചൂർണം തലയിൽ തളിച്ചാൽ പ്രിയനെ/പ്രിയയെ വശീകരിക്കുന്നതിന് ഉത്തമ മാർഗമാണ്. ത്രിഫലയും ചന്ദനവും ചേർന്ന ക്വാഥം തയ്യാറാക്കണം—പ്രസ്ഥ അളവിൽ, രണ്ടും വേർതിരിച്ച് ഓരോന്നും രണ്ട് കുടവ അളവായി എടുക്കണം।

Verse 13

भृङ्गहेमरसन्दोषातावती चुञ्चुकं मधु घृतैः पक्वा निशा छाया शुष्का लिप्या तु रञ्जनी

ഭൃംഗം, ഹേമ-രസം, സന്ദോഷാ എന്നിവയോടൊപ്പം താവതീയും ചുഞ്ചുകവും ചേർത്ത് തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് പാകം ചെയ്തൊരു യോഗം. അതുപോലെ നിശാ, ഛായാ എന്നിവ ഉണക്കി ലേപമാക്കി വർണ്ണനം (റഞ്ജനം) ചെയ്യാൻ പുരട്ടണം।

Verse 14

विदारीं सोच्चटामाषचूर्णीभ्ह्तां सशर्करां गथितां यः विपेत् क्षीरैर् नित्यं स्त्रीशतकं व्रजेत्

വിദാരിയെ ഉച്ചടയോടുകൂടി, മാഷ (ഉഴുന്ന്) പൊടിയും പഞ്ചസാരയും ചേർത്ത് ഗുളിക/പിണ്ഡമാക്കി, അത് പാലോടുകൂടെ നിത്യവും കുടിക്കുന്നവൻ നൂറു സ്ത്രീകളെ സമീപിക്കാനുള്ള ശേഷി (അത്യധിക വീര്യം) നേടും।

Verse 15

गुल्ममाषतिलव्रीहिचूर्णक्षीरसितान्वितं अश्वत्थवंशदर्भाणां मूलं वै वैष्णवीश्नियोः

ഗുല്മം (ഉദരത്തിലെ കട്ട/വീക്കം) ശമിപ്പാൻ മാഷ, എള്ള്, വ്രീഹി (അരി) പൊടി പാലും പഞ്ചസാരയും ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കണം. കൂടാതെ അശ്വത്ഥം, വംശം (മുള), ദർഭ പുല്ല് എന്നിവയുടെ വേർ, വൈഷ്ണവീയും ശ്നീയും എന്ന ഔഷധികളും ചേർക്കണം।

Verse 16

मूलं दूर्वाश्वगन्धोत्थं पिवेत् क्षीरैः सुतार्थिनी कौन्तीलक्ष्म्याः शिफा धात्री वज्रं लोघ्नं वटाङ्कुरम्

പുത്രാർത്ഥിനിയായ സ്ത്രീ ദൂർവയും അശ്വഗന്ധയും എന്നവയുടെ വേർ പാലോടുകൂടെ കുടിക്കണം. കൂടാതെ കൗന്തീ-ലക്ഷ്മിയുടെ ശിഫാ (ശിഖ/കുടുമ), ധാത്രി (ആമലകി), വജ്ര, ലോഗ്ന, വട (ആൽ) മുള—ഇവയും ഔഷധമായി സേവിക്കണം।

Verse 17

आज्यक्षीरमृतौ पेयं पुत्रार्थं त्रिदिवं स्त्रिया पुत्रार्थिनी पिवेत् क्षीरं श्रीमूलं सवटाङ्कुरम्

പുത്രലാഭത്തിനായി സ്ത്രീ ഋതുകാലത്തിലെ മൂന്ന് രാത്രികളിൽ നെയ്യും പാലും ചേർന്ന മിശ്രണം പാനം ചെയ്യണം. പുത്രകാമിനി ശ്രീമൂലവും ആൽമുളകളും ചേർത്ത പാലും പാനം ചെയ്യണം.

Verse 18

श्रीवडाङ्कुरदेवीनां रसं नस्ये विपेच्च सा श्रीपद्ममूलमुत्क्षीरमश्वत्थोत्तरमूलयुक्

അവൾ ശ്രീവടാങ്കുര-ദേവീ സസ്യങ്ങളുടെ പിഴിഞ്ഞെടുത്ത രസം നസ്യമായി മൂക്കിൽ ഇടണം. അത് ശ്രീപദ്മ (താമര) മൂലവും പാലും അശ്വത്ഥ (അരയാൽ) വൃക്ഷത്തിന്റെ മേൽമൂലവും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയതാകണം.

Verse 19

तरलं पयसा युक्तं कार्पासफलपल्ल्वं अपामार्गस्य पुष्पाग्रं नवं समहिषीपयः

ആ തയ്യാറാക്കിയത് പാലുകൊണ്ട് ദ്രവമായി (തണുപ്പായി) ആക്കി, കർപ്പാസഫല സസ്യത്തിന്റെ কোমല പല്ലവവും അപാമാർഗത്തിന്റെ പുതിയ പുഷ്പാഗ്രവും കൂടാതെ പുതിയ മഹിഷിപ്പാലും ചേർക്കണം.

Verse 20

पुत्रार्थञ्चार्धषट्शाकैर् योगाश् चत्वार ईरिताः शर्करोत्पलपुष्पाक्षलोध्रचन्दनसारिवाः

പുത്രലാഭത്തിനായി അർധ-ഷട്-ശാക (ആറ് ശാകമാത്രയുടെ പകുതി) അളവിൽ നാല് ഔഷധയോഗങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. അവയിൽ ശർക്കര, ഉത്പല (നീലത്താമര), പുഷ്പാക്ഷ, ലോധ്ര, ചന്ദനം, സാരിവാ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

Verse 21

स्रवमाणे स्त्रिया गर्भे दातव्यास्तण्डुलाम्भसा लाजा यष्टिसिताद्राक्षाक्षौद्रसर्पींषि वा लिहेत्

ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീക്ക് സ്രാവം (രക്തസ്രാവം/ഊരൽ) ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അരിവെള്ളം (തണ്ഡുലാംഭസ) ചേർത്ത് ലാജാ (വറുത്ത ധാന്യം) നൽകണം. അല്ലെങ്കിൽ യഷ്ടിമധു, പഞ്ചസാര, മുന്തിരി, തേൻ, നെയ്യ് എന്നിവ ചേർന്ന മിശ്രണം നക്കിക്കൊള്ളാം.

Verse 22

अटरुषकलाङ्गुल्यः काकमाच्याः शिफा पृथक् नाभेरधः समालिप्य प्रसूते प्रमदा सुखम्

അടരുഷ, കലാംഗുലി, കാകമാചിയുടെ ഫലം/ശിഫാ വേർതിരിച്ച് അരച്ച് നാഭിക്കു താഴെ പുരട്ടിയാൽ സ്ത്രീ സുഖമായി പ്രസവിക്കും।

Verse 23

रक्तं शुक्लं जावापुष्पं रक्तशुक्लस्त्रुतौ पिवेत् केशरं वृहतीमूलं गोपीयष्टितृणोत्पलम्

ചുവപ്പോ വെളുപ്പോ ആയ സ്രാവം ഉണ്ടെങ്കിൽ ചുവന്നതും വെളുത്തതുമായ ജാവാ-പുഷ്പങ്ങളുടെ കഷായം/നിഷ്കർഷം, കേശരം, വൃഹതീമൂലം, ഗോപീ-യഷ്ടി, തൃണം (ഔഷധ പുല്ല്) എന്നിവയും ഉത്പലവും ചേർത്ത് കുടിക്കണം।

Verse 24

साजक्षीरं सतैलं तद्भक्षणं रोमजन्मकृत् शीर्यमाणेषु केशेषु स्थापनञ्च भवेदिदम्

ആട്ടിൻപാലും എണ്ണയും ചേർത്ത് ഇത് കഴിച്ചാൽ ശരീരരോമങ്ങൾ വളരും; മുടി വീഴുമ്പോൾ ഇത് മുടിയെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തിയും പുനഃസ്ഥാപിച്ചും സഹായിക്കും।

Verse 25

धात्रीभृङ्गरसप्रस्थतैलञ्च क्षिरमाढकम् ॐ नमो भगवते त्र्यम्बकाय उपशमय चुलु मिलि भिद गोमानिनि चक्रिणि ह्रूं फट् अस्मिन् ग्रामे गोकुलस्य रक्षां कुरु शान्तिं कुरु घण्डाकर्णो महासेनो वीरः प्रोक्तो महाबलः

ധാത്രി (ആമലകി)യും ഭൃംഗരാജവും ഉള്ള രസം ചേർത്ത ഒരു പ്രസ്ഥ എണ്ണയും ഒരു ആഢക പാൽയും വിധിപൂർവ്വം തയ്യാറാക്കണം. തുടർന്ന് ജപിക്കണം—“ഓം നമോ ഭഗവതേ ത്ര്യംബകായ, ഉപശമയ; ചുലു മിലി ഭിദ; ഓ ഗോമാനിനി, ഓ ചക്രിണി; ഹ്രൂം ഫട്; ഈ ഗ്രാമത്തിൽ ഗോകുലത്തെ രക്ഷിക്ക, ശാന്തി വരുത്തുക।” ഘണ്ഡാകർണൻ, മഹാസേനൻ—മഹാബല വീരൻ—എന്നവരെയും ആഹ്വാനിക്കുന്നു।

Verse 26

मारीनिर्नाशनकरः स मां पातु जगत्पतिः श्लोकौ चैव न्यसेदेतौ मन्त्रौ गोरक्षकौ पृथक्

മാരി (മഹാമാരി) നശിപ്പിക്കുന്ന ജഗത്പതി എന്നെ കാക്കട്ടെ. ഈ രണ്ട് ശ്ലോകങ്ങളും വേർതിരിച്ച് ന്യാസം ചെയ്യണം—ഇവ ഗോരക്ഷയ്ക്കുള്ള രണ്ട് സ്വതന്ത്ര മന്ത്രങ്ങളാണ്।

Frequently Asked Questions

Sūrya symbolizes regulated time, vitality, and clarity; Sun-worship frames the practitioner’s discipline before entering specialized mantra and homa procedures.

It reinforces devotion and alignment with cosmic order, making worldly ritual aims subordinate to dharma and supportive of inner purification.