Adhyaya 162

Verse 1

आग्रत्स्वप्नसुसुप्त्यान्तमुक्तमिति ङ , छ , ञ च इत्य् आग्नेये अशौचनिर्णय इत्य् आदिः, सत्यमानन्दमद्वयमित्यन्तः पाठो ग पुस्तके नास्ति अथ द्विषष्ट्यधिकशततमो ऽध्यायः धर्मशास्त्रकथनं पुष्कर उवाच मनुर्विष्णुर्याज्ञवल्को हारीतो ऽत्रिर्यमो ऽङिगिराः वसिष्ठदक्षसंवर्तशातातपपराशराः

‘ജാഗ്രത്, സ്വപ്നം, സുഷുപ്തി’ എന്ന വാക്കുകളോടെ അവസാനിക്കുന്നതുവരെ ഇങ്ങനെ ഉക്തമെന്നു (ങ, ഛ, ഞ) പാഠഭേദങ്ങൾ വായിക്കുന്നു. ആഗ്നേയ (അഗ്നി പുരാണ)ത്തിൽ ആരംഭം ‘അശൗചനിർണയം’ എന്നതോടെ; ‘സത്യം, ആനന്ദം, അദ്വയം’ എന്ന അന്ത്യപാഠം ‘ഗ’ കൈയെഴുത്തുപ്രതിയിൽ ഇല്ല. ഇനി ആരംഭിക്കുന്നു 162-ാം അധ്യായം—‘ധർമശാസ്ത്രകഥനം’. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു—മനു, വിഷ്ണു, യാജ്ഞവൽക്യ, ഹാരീത, അത്രി, യമ, അങ്ഗിരസ്, വസിഷ്ഠ, ദക്ഷ, സംവർത, ശാതാതപ, പരാശര (ഇവരാണ് പ്രമാണങ്ങൾ).

Verse 2

आपस्तम्बोशनोव्यासाः कात्ययनबृहस्पती गोतमः शङ्खलिखितौ धर्ममेते यथाब्रुवन्

ആപസ്തംബ, ഉശനസ്, വ്യാസ, കാത്യായന, ബൃഹസ്പതി, ഗൗതമ, കൂടാതെ ശംഖയും ലിഖിതനും—ഇവർ ധർമത്തെ തങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 3

तथा वक्ष्ये समासेन भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु प्रवृत्तञ्च निवृत्तञ्च द्विविधङ्कर्म वैदिकं

ഇപ്പോൾ ഞാൻ സംക്ഷേപമായി പറയുന്നു—ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കുക—ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതിനെ. വൈദികകർമ്മം രണ്ടുവിധം: പ്രവൃത്തി, നിവൃത്തി.

Verse 4

काम्यं कर्म प्रवृत्तं स्यान्निवृत्तं ज्ञानपूर्वकं वेदाभ्यासस्तपो ज्ञानमिन्दियाणाञ्च संयमः

കാമനാപ്രേരിതമായ കര്‍മ്മം പ്രവൃത്തി; നിവൃത്തി ജ്ഞാനപൂര്‍വകമാണ്. വേദാഭ്യാസം, തപസ്, ജ്ഞാനം, ഇന്ദ്രിയസംയമം—ഇവയാണ് അതിന്റെ ഉപായങ്ങള്‍.

Verse 5

अहिंसा गुरुसेवा च निःश्रेयसकरं परं सर्वेषामपि चैतेषामत्मज्ञानं परं स्मृतं

അഹിംസയും ഗുരുസേവയും പരമ നിശ്ശ്രേയസ (പരമമംഗലം) വരുത്തുന്ന ശ്രേഷ്ഠ ഉപായങ്ങൾ; എങ്കിലും ഇവയൊക്കെയിലും ആത്മജ്ഞാനമാണ് പരമമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 6

तच्चग्र्यं सर्वविद्यानां प्राप्यते ह्य् अमृतं ततः सर्वभूतेषु चात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि

ആ ജ്ഞാനം എല്ലാ വിദ്യകളിലും അഗ്രമാണ്; അത് പ്രാപിച്ചാൽ തീർച്ചയായും അമൃതത്വം ലഭിക്കുന്നു. അപ്പോൾ സർവ്വഭൂതങ്ങളിൽ ആത്മാവിനെയും, ആത്മാവിൽ സർവ്വഭൂതങ്ങളെയും കാണുന്നു.

Verse 7

समम्पश्यन्नात्मयाजी स्वाराज्यमधिगच्छति आत्मज्ञाने समे च स्याद्वेदाभ्यासे च यत्नवान्

സമദൃഷ്ടിയോടെ എല്ലാം കാണുകയും ആത്മയജ്ഞമായി ആരാധന നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നവൻ സ്വാരാജ്യം (ആത്മാധിപത്യം) പ്രാപിക്കുന്നു. അവൻ ആത്മജ്ഞാനത്തിലും സമതയിലും നിലകൊണ്ട് വേദാഭ്യാസത്തിൽ പരിശ്രമവാനാകണം.

Verse 8

एतद्द्विजन्मसामर्थ्यं ब्राह्मणस्य विशेषतः एतद्द्विजन्मसाग्र्यमिति ख , ङ , झ , ञ , ट च एतद्द्विजन्मसामग्रीति घ वेदशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो यत्र तत्राश्रमे वसन्

ഇത് ദ്വിജന്മാരുടെ, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്റെ, വിശിഷ്ടമായ സാമർത്ഥ്യമാണ്. ചില പാഠങ്ങളിൽ ‘ദ്വിജന്മാരുടെ അഗ്രത’ എന്നും മറ്റൊരു പാഠത്തിൽ ‘ദ്വിജന്മാരുടെ സമ്പൂർണ്ണ സാമഗ്രി’ എന്നും കാണുന്നു. വേദ-ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ അർത്ഥതത്ത്വം അറിയുന്നവൻ ഏത് ആശ്രമത്തിൽ വസിച്ചാലും ആ സാമർത്ഥ്യത്തിന് അർഹനാകുന്നു.

Verse 9

इहैव लोके तिष्ठन् हि ब्रह्मभूयाय कल्प्यते स्वाध्यायानामुपाकर्म श्रावण्यां श्रावणेन तु

ഈ ലോകത്തുതന്നെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മഭാവം പ്രാപിക്കാൻ യോഗ്യനാകുന്നു. സ്വാധ്യായത്തിനുള്ള ഉപാകർമം ശ്രാവണീ തിഥിയിൽ—അഥവാ ശ്രാവണ മാസത്തിലെ പൗർണ്ണമിയിൽ—നടത്തണം.

Verse 10

हस्ते चौषधिवारे च पञ्चम्यां श्रावणस्य वा पौषमासस्य रोहिण्यामष्टकायामथापि वा

ഹസ്ത നക്ഷത്രത്തിൽ, ‘ഔഷധിവാര’ ദിനത്തിൽ, ശ്രാവണ മാസത്തിലെ പഞ്ചമിയിൽ, പൗഷ മാസത്തിൽ രോഹിണീ നക്ഷത്രദിനത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ അഷ്ടകാ തിഥിയിലും—ഇവയെല്ലാം ശുഭകാലങ്ങളായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 11

जलान्ते छन्दसाङ्कुर्यादुत्सर्गं विधिवद्वहिः त्र्यहं प्रेतेष्वनध्यायः शिष्यर्त्विग्गुरुबन्धुषु

ജലത്തിന്റെ കരയിൽ വിധിപ്രകാരം വേദഛന്ദസ്സുകളുടെ ‘ഉത്സർഗം’ പുറത്തായി (തീരത്ത്) നടത്തണം. ശിഷ്യൻ, ഋത്വിക്, ഗുരു, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവരിൽ ആരെങ്കിലും മരിച്ചാൽ മൂന്നു ദിവസം അനധ്യായം (വേദപഠനനിരോധം) ഉണ്ടായിരിക്കും.

Verse 12

उपाकर्मणि चोत्सर्गं स्वशाखाश्रोत्रिये तथा सन्ध्यागर्जितनिर्घाते भूकम्पोल्कानिपातने

ഉപാകർമത്തിലും (വേദ-)ഉത്സർഗത്തിലും; അതുപോലെ സ്വന്തം ശാഖയിലെ ശ്രോത്രിയനെ അധ്യാപിപ്പിക്കുന്ന സന്ദർഭത്തിലും; സന്ധ്യാസമയത്ത് മിന്നലിന്റെ ഗർജ്ജന-നിർഘാതം ഉണ്ടായാൽ, ഭൂകമ്പം ഉണ്ടായാൽ, അല്ലെങ്കിൽ ഉൽക്കാപാതം സംഭവിച്ചാൽ—ഈ അവസരങ്ങളിൽ (അനധ്യായം മുതലായ) നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്നു.

Verse 13

समाप्य वेदं ह्य् अनिशमारण्यकमधीत्य च पञ्चदश्यां चतुर्दश्यामष्टम्यां राहुसूतके

വേദാധ്യയനം സമാപ്തമാക്കി നിത്യമായി ആരണ്യകവും പഠിക്കണം. എന്നാൽ പൗർണ്ണമി, ചതുര്ദശി, അഷ്ടമി, ഗ്രഹണകാലം (രാഹു-സൂതകം) എന്നിവയിൽ വേദാധ്യയനം ഒഴിവാക്കണം.

Verse 14

ऋतुसन्धिषु भुक्त्वा वा श्राद्विकं प्रतिगृह्य च पशुमण्डूकनकुलश्वाहिमार्जारशूकरैः

ഋതുസന്ധിക്കാലത്ത് ഭക്ഷണം കഴിച്ചാലോ, ശ്രാദ്ധബന്ധമായ ദാനം/അർപ്പണം സ്വീകരിച്ചാലോ; കൂടാതെ പശു മുതലായ മൃഗങ്ങൾ, തവള, നകുലം, നായ, പാമ്പ്, പൂച്ച, പന്നി എന്നിവയുടെ സ്പർശം മൂലമുള്ള അശൗചം കാരണം (നിയമനിഷ്ഠകൾ ബാധകമാകും).

Verse 15

कृतेन्तरे त्वहोरात्रं शक्रपाते तथोच्छ्रिये श्वक्रोष्टुगर्धभोलूकमासवाणर्तुनिस्वने

മരണാസന്നതയുടെ ഇടവേളയിൽ പകലും രാത്രിയും; ഇന്ദ്രവൃഷ്ടിയും അസാധാരണ കലക്കവും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ; കൂടാതെ നായയുടെ അലർച്ച, കുറുക്കന്റെ കൂകൽ, കഴുതയുടെ കൂകൽ, മൂങ്ങയുടെ ശബ്ദം, മാസ-വായു-ഋതു എന്നിവയുടെ അകാല ശബ്ദങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം അശുഭ നിമിത്തങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 16

अमेध्यशवशूद्रान्त्यश्मशानपतितान्तिके अशुभासु च तारासु विद्युत्स्तनितसम्प्लवे

അശുദ്ധ വസ്തുക്കൾ, ശവം, ശൂദ്രൻ, അന്ത്യജൻ, ശ്മശാനം അല്ലെങ്കിൽ പതിതൻ എന്നിവയുടെ സമീപത്ത്; കൂടാതെ അശുഭ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ, മിന്നലും ഇടിയും, പ്രചണ്ഡമഴയുടെ കലഹത്തിലും (കർമ്മം/അനുഷ്ഠാനം) ഒഴിവാക്കണം.

Verse 17

भुत्क्वार्द्रपाणिरम्भोन्तरर्धरात्रे ऽतिमारुते पांशुवर्षे दिशान्दाहे सन्ध्यानीहारभीतिषु

ഭക്ഷണം കഴിച്ച് കൈ ഇനിയും നനഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളത്തിനുള്ളിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ; അർദ്ധരാത്രിയിൽ; അതിശക്തമായ കാറ്റിൽ; പൊടിമഴയിൽ; ദിക്കുകൾ കത്തുന്നതുപോലെ തോന്നുമ്പോൾ; കൂടാതെ സന്ധ്യാകാല മൂടൽമഞ്ഞിലും ഭയസമയങ്ങളിലും (കർമ്മം) ഒഴിവാക്കണം.

Verse 18

धावतः प्राणिबाधे च विशिष्टे गृहमागते ब्रह्मचर्याय कल्प्यते इति ङ स्वशाखाश्रोत्रिये मृते इति घ , झ , ञ , ट च शशमार्जारशूकरैर् इति ङ खरोष्ट्रयानहस्त्यश्वनौकावृक्षादिरोहणे

അവസരത്തിൽ ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഏതെങ്കിലും ജീവിക്ക് പരിക്ക് സംഭവിക്കുമ്പോൾ, വിശിഷ്ട അതിഥി വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ—ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബ്രഹ്മചര്യം (സംയമം) ആചരിക്കണമെന്ന് വിധി. അതുപോലെ സ്വന്തം ശാഖയിലെ ശ്രോത്രിയൻ മരിച്ചാൽ, മുയൽ‑പൂച്ച‑പന്നി സംബന്ധമായ അശൗചത്തിൽ; കഴുതയോ ഒട്ടകമോ കയറുക, വാഹനത്തിൽ കയറുക, ആനയോ കുതിരയോ കയറുക, വള്ളത്തിൽ കയറുക, വൃക്ഷാദികളിൽ കയറുക എന്നിവയിലും അതേ നിയമം ബാധകമാണ്.

Verse 19

सप्तत्रिंशदनध्यायानेतांस्तात्कालिकान्विदुः

ഇവ താത്കാലികമായ അനധ്യായങ്ങൾ ആകെ മുപ്പത്തേഴു (37) ആണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു.