Adhyaya 300
Chapter 300 — सूर्यार्चनम् (Worship of Sūrya)
ഭഗവാൻ അഗ്നി സൂര്യോപാസനയെ സിദ്ധി നൽകുന്നതും ഗ്രഹദോഷം ശമിപ്പിക്കുന്നതുമായ ശാസ്ത്രീയ-ആരാധനക്രമമായി ഉപദേശിക്കുന്നു. സർവാർത്ഥസാധകമായ സംക്ഷിപ്ത ബീജ-പിണ്ഡം, ബീജനിർമ്മാണനിയമങ്ങൾ (അംഗഘടകങ്ങൾ, ബിന്ദുപൂരണം) വിശദീകരിച്ച്, ഗണേശന്റെ അഞ്ചു ബീജസമൂഹങ്ങളെ സർവകൃത്യങ്ങൾക്കും പ്രയോഗ്യമായ മുൻകർമമായി ദിക്പൂജ, മൂർത്തിസ്ഥാപനം, മുദ്രാബന്ധം, ചുവന്ന രൂപലക്ഷണങ്ങൾ, ആയുധ-ഹസ്തവിന്യാസം, ചതുര്ഥീ വ്രതം എന്നിവയോടെ ചേർക്കുന്നു. തുടർന്ന് സ്നാനം, അർഘ്യം മുതലായവകൊണ്ട് സൂര്യ-ഗ്രഹ മണ്ഡലം വിപുലപ്പെടുത്തി, ഒൻപത് മന്ത്രങ്ങളാൽ അഭിമന്ത്രിത ഒൻപത് കലശങ്ങളോടെ നവഗ്രഹപൂജ, ചണ്ഡയ്ക്കു ദീപദാനം, ഗൊരോചന, കുങ്കുമം/കേസരി, ചുവന്ന സുഗന്ധദ്രവ്യം, അങ്കുരങ്ങൾ, ധാന്യങ്ങൾ, ചെമ്പരത്തി-ബന്ധിത ദാനങ്ങൾ എന്നിവ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. ഫലങ്ങൾ—ഗ്രഹശാന്തി, സംഘർഷത്തിൽ വിജയം, വംശ/ബീജദോഷ പരിഹാരം, മന്ത്രന്യാസിത സ്പർശവും അഭിമന്ത്രിത ദ്രവ്യങ്ങളും (ഉദാ. വെറ്റിവേർ) വഴി പ്രഭാവപ്രയോഗങ്ങൾ. ശിരസ്സിൽ നിന്ന് പാദം വരെ ന്യാസം ചെയ്ത് സ്വയം രവിയായി ഭാവിക്കുന്നതോടെ സമാപനം; വർണ്ണഭേദ ധ്യാനങ്ങളാൽ സ്ഥംഭന/മാരണ, പുഷ്ടി, ശത്രുഘാതം, മോഹനം തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ചൂണ്ടി, സൂര്യാർചനയെ ഭക്തിയും പ്രായോഗികഫലസിദ്ധിയും തമ്മിലുള്ള പാലമായി സ്ഥാപിക്കുന്നു।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे ग्रहहृन्मन्त्रादिकं नाम नवनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ त्रिशततमो ऽध्यायः सूर्यार्चनम् अग्निर् उवाच शय्या तु दण्डिसाजेशपावकश् चतुराननः सर्वार्थसाधकमिदं वीजं पिण्डार्थमुच्यते
ഇങ്ങനെ ആഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിലെ ‘ഗ്രഹഹൃൻ-മന്ത്രാദികം’ എന്ന പേരിലുള്ള ഇരുനൂറ്റി തൊണ്ണൂറ്റൊമ്പതാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി മൂന്നുനൂറ്റാം അധ്യായം—‘സൂര്യാർചന’ ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി അരുളിച്ചെയ്തു—‘ശയ്യാ, ദണ്ഡി, സാജേശ, പാവക, ചതുരാനന’ എന്ന ബീജമന്ത്രം ‘പിണ്ഡ’ (സംക്ഷിപ്ത സൂത്രം) രൂപത്തിൽ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടതും സർവാർത്ഥസാധകവുമാണ്.
Verse 2
स्वयं दीर्घस्वराद्यञ्च वीजेष्वङ्गानि सर्वशः खातं साधु विषञ्चैव सविन्दुं सकलं तथा
ബീജമന്ത്രങ്ങളിൽ ദീർഘസ്വരാദികളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് എല്ലാതരത്തിലും അങ്ങ-ന്യാസം പ്രയോഗിക്കണം. ബീജം ‘ഖാത’ (ചിഹ്നിത/വിദീർണ്ണ) രൂപത്തിൽ, വിധിപൂർവ്വം, ‘വിഷ’ (തീക്ഷ്ണ തത്ത്വം) സഹിതം, കൂടാതെ ബിന്ദു (അനുനാസിക ചിഹ്നം) ചേർത്ത് സമ്പൂർണ്ണമായി രൂപപ്പെടുത്തണം.
Verse 3
गणस्य पञ्च वीजानि पृथग्दृष्टफलं महत् गणं जयाय नमः एकदंष्ट्राय अचलकर्णिने गजवक्त्राय महोहरहस्ताय पञ्चाङ्गं सर्वसामान्यं सिद्धिः स्याल्लक्षजाप्यतेः
ഗണേശന്റെ അഞ്ചു ബീജങ്ങൾ (സൂത്രങ്ങൾ) ഉണ്ട്; ഓരോന്നിന്റെയും ഫലം വേറേവേറെയായി മഹത്തായതായി കാണപ്പെടുന്നു—(1) ‘ഗണം—ജയാർത്ഥം നമഃ’, (2) ‘ഏകദംഷ്ട്രായ നമഃ’, (3) ‘അചലകർണിനേ നമഃ’, (4) ‘ഗജവക്ത്രായ നമഃ’, (5) ‘മഹോഹരഹസ്തായ നമഃ’. ഈ പഞ്ചാംഗം സർവസാമാന്യം; ലക്ഷജപത്തിൽ സിദ്ധി ലഭിക്കുന്നു.
Verse 4
गणाधिपतये गणेश्वराय गणनायकाय गणक्रीडाय दिग्दले पूजयेन्मूर्तीः पुरावच्चाङ्गपञ्चकम् वक्रतुण्डाय एकदंष्ट्राय महोदराय गजवक्त्राय विकटाय विघ्नराजाय धूम्रवर्णाय दिग्विदिक्षु यजेदेताल्लोकांशांश् चैव मुद्रया
ദിക്കുകളുടെ ദളങ്ങളിൽ (പത്രങ്ങൾ/വിഭാഗങ്ങൾ) ഗണാധിപതി, ഗണേശ്വര, ഗണനായക, ഗണക്രീഡാ എന്നീ മൂർത്തികളെ പൂജിക്കണം; മുൻവിധിപോലെ അങ്ങ-പഞ്ചകം നിർവഹിക്കണം. തുടർന്ന് ദിക്കുകളിലും ഉപദിക്കുകളിലും വക്രതുണ്ഡ, ഏകദംഷ്ട്ര, മഹോദര, ഗജവക്ത്ര, വികട, വിഘ്നരാജ, ധൂമ്രവർണ എന്നിവർക്കു യജനം ചെയ്യണം; കൂടാതെ മുദ്രയാൽ അതത് ലോകാംശങ്ങൾ/ദിഗ്ഭാഗങ്ങൾ മുദ്രിതമാക്കണം.
Verse 5
मध्यमातर्जनीमध्यगताङ्गुष्ठौ समुष्टिकौ चतुर्भुजो मोदकाढ्यो दण्डपाशाङ्कुशान्वितः
അവന്റെ അങ്കുഠങ്ങൾ മദ്ധ്യമയും തർജനിയും തമ്മിൽ വെച്ച്, ഇരുകൈകളും മുഷ്ടിയായി; അവൻ ചതുര്ഭുജൻ, മോദകസമൃദ്ധൻ, ദണ്ഡം, പാശം, അങ്കുശം ധരിച്ചവൻ.
Verse 6
दन्तभक्षधरं रक्तं साब्जं पाशाड्कुशैर् वृतम् पूजयेत्तं चतुर्थ्याञ्च विशेषेनाथ नित्यशः
ദന്തവും (ഭഗ്ന) ദന്തവും ധരിച്ച ആ രക്തവർണ്ണ രൂപത്തെ, പദ്മസഹിതവും പാശ–അങ്കുശങ്ങളാൽ പരിവൃത/സേവിതവുമായതായി ധ്യാനിച്ച് പൂജിക്കണം—വിശേഷിച്ച് ചതുര്ഥിയിൽ, നിത്യവും കൂടി।
Verse 7
श्वेतार्कमूलेन कृतं सर्वाप्तिः स्यात्तिलैर् घृतैः तण्डुलैर् दधिमध्वाज्यैः सौभाग्यं वश्यता भवेत्
ശ്വേതാർക്കത്തിന്റെ മൂലത്തോടെ ചെയ്ത കർമ്മം സർവ്വപ്രാപ്തി/സർവ്വസിദ്ധി നൽകുന്നതായി പറയുന്നു. എള്ള്, ഘൃതം, അരിക്കണങ്ങൾ, തൈര്, തേൻ, ആജ്യം എന്നിവകൊണ്ട് (ചെയ്താൽ) സൗഭാഗ്യവും വശ്യതയും ലഭിക്കും।
Verse 8
घोषासृक्प्राणधात्वर्दी दण्डी गार्तण्डभैरवः धर्मार्थकाममोक्षाणां कर्ता विम्बपुटावृतः
അവൻ ഘോഷം (മന്ത്രനാദം), രക്തം, പ്രാണൻ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ വർധിപ്പിക്കുന്നവൻ; ദണ്ഡധാരി, ഗാർതണ്ഡ-ഭൈരവൻ (സൂര്യസദൃശ ഭൈരവൻ); ധർമ്മ–അർത്ഥ–കാമ–മോക്ഷം എന്ന നാലു പുരുഷാർത്ഥങ്ങളുടെ ദാതാവ്, വിമ്ബപുടത്തിൽ ആവൃതൻ।
Verse 9
ह्रस्वाः स्युर्मूर्तर्यः पञ्च दीर्घा अङ्गानि तस्य च सिन्दूरारुणमीशाने वामार्धदयितं रविं
ആ മൂർത്തിയിൽ അഞ്ചു ലക്ഷണങ്ങൾ ഹ്രസ്വമായിരിക്കണം, എന്നാൽ അവയവങ്ങൾ ദീർഘമായിരിക്കണം. ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) രൂപത്തിൽ അവൻ സിന്ദൂരാരുണ വർണ്ണനായിരിക്കണം; അവന്റെ വാമാർദ്ധത്തിൽ രവിയെ പ്രിയ/ദയിത രൂപത്തിൽ ചിത്രിക്കണം।
Verse 10
आग्नेयादिषु कोणेषु कुजमन्दाहिकेतवः स्नात्वा विधिवदादित्यमाराध्यार्घ्यपुरःसरं
ആഗ്നേയാദി കോണദിക്കുകളിൽ കുജൻ, മന്ദൻ, രാഹു, കേതു എന്നിവരുടെ ഉപാസകർ വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്ത്; തുടർന്ന് അർഘ്യം അർപ്പിച്ച് ആദിത്യൻ (സൂര്യൻ)നെ ആരാധിക്കണം।
Verse 11
कृतान्तमैशे निर्माल्यं तेजश् चण्डाय दीपितं रोचना कुङ्कुमं वारि रक्तगन्धाक्षताङ्कुराः
കൃതാന്തനും മഹേശനും നിർമാല്യം അർപ്പിക്കണമെന്ന് വിധിയുണ്ട്; ചണ്ഡയ്ക്കു ജ്വലിക്കുന്ന ദീപം. കൂടാതെ ഗോറോചന, കുങ്കുമം/കേശരം, ജലം, ചുവന്ന ഗന്ധം, അക്ഷതം, അങ്കുരങ്ങൾ എന്നിവയും അർപ്പിക്കണം।
Verse 12
वेणुवीजयवाःशालिश्यामाकतिलराजिकाः जवापुष्पान्वितां दत्वा पात्रैः शिरसि धार्य तत्
വേണുവീജങ്ങൾ, യവം, അരി, ശ്യാമാകം, എള്ള്, കടുക്—ജപാപുഷ്പങ്ങളോടുകൂടെ—ദാനം/അർപ്പണം ചെയ്ത്; അത് പാത്രങ്ങളിൽ വെച്ച് ശിരസ്സിൽ ധരിക്കണം।
Verse 13
जानुभ्यामवनीङ्गत्वा सूर्यायार्घ्यं निवेदयेत् स्वविद्यामन्त्रितैः कुम्भैर् नवभिः प्रार्च्य वै ग्रहान्
ഇരുകാൽമുട്ടുകളിലും നിലത്ത് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി സൂര്യനു അർഘ്യം നിവേദിക്കണം; തുടർന്ന് സ്വന്തം വിദ്യാമന്ത്രങ്ങളാൽ അഭിമന്ത്രിതമായ ഒമ്പത് കുംഭങ്ങളാൽ നവഗ്രഹങ്ങളെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം।
Verse 14
ग्रहादिशान्तये स्नानं जप्त्वार्कं सर्वमाप्नुयात् संग्रामविजयं साग्निं वीजदोषं सविन्दुकं
ഗ്രഹാദി ശാന്തിക്കായി സ്നാനം ചെയ്ത് അർക്ക (സൂര്യ) മന്ത്രം ജപിക്കണം; അതിലൂടെ എല്ലാം ലഭിക്കുന്നു—അഗ്നിബലത്തോടുകൂടിയ യുദ്ധവിജയം, കൂടാതെ ബീജ/വംശദോഷവും ‘ബിന്ദു’ദോഷവും നിവാരണം।
Verse 15
न्यस्य मूर्धादिपादान्तं मूलं पूज्य तु मुद्रया स्वाङ्गानि च यथान्यासमात्मानं भावयेद्रविं
ശിരസ്സിൽ നിന്ന് പാദാന്തം വരെ ന്യാസം ചെയ്തു, നിർദ്ദിഷ്ട മുദ്രയോടെ മൂലമന്ത്രത്തെ പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് ന്യാസക്രമം പ്രകാരം സ്വന്തം അവയവങ്ങളിൽ മന്ത്രം സ്ഥാപിച്ച്, സ്വയം രവി (സൂര്യൻ) രൂപമായി ധ്യാനിക്കണം.
Verse 16
ध्यानञ्च मारणस्तम्भे पीतगाप्यायने सितम् रिपुघातविधौ कृष्णं मोहयेच्छक्रचापवत्
മാരണവും സ്തംഭനവും സംബന്ധിച്ച ധ്യാനത്തിൽ പീതവർണ്ണരൂപം ചിന്തിക്കണം. പോഷണ-വർദ്ധന കർമത്തിൽ ശ്വേതം, ശത്രുഘാതവിധിയിൽ കൃഷ്ണം, മോഹനത്തിനായി ഇന്ദ്രധനുസ്സുപോലെ രൂപം ധ്യാനിക്കണം.
Verse 17
यो ऽभिषेकजपध्यानपूजाहोमपरः सदा तेजस्वी हृजयः श्रीमान् समुद्रादौ जयं लभेत्
അഭിഷേകം, ജപം, ധ്യാനം, പൂജ, ഹോമം എന്നിവയിൽ എപ്പോഴും പരായണനായിരിക്കുന്നവൻ തേജസ്വിയും ഹൃദയത്തിൽ വിജയിയും ശ്രീസമ്പന്നനും ആകുന്നു; സമുദ്രാദി മഹത്തായ ഉദ്യമങ്ങളിലും ജയമടയും.
Verse 18
ताम्बूलादाविदं न्यस्य जप्त्वा दद्यादुशीरकं न्यस्तुवीजेन हस्तेन स्पर्शनं तद्वशे स्मृतं
താംബൂലം മുതലായവയിൽ ആദ്യം ഈ മന്ത്രം ന്യാസം ചെയ്ത് ജപിച്ച്, തുടർന്ന് ഉശീരകം (വെറ്റിവേർ) നൽകണം. ബീജമന്ത്രം ന്യാസപ്പെടുത്തിയ കൈകൊണ്ട് സ്പർശിക്കുന്നത് അവനെ വശീകരിക്കുന്നതെന്ന് പറയുന്നു.
Frequently Asked Questions
It emphasizes mantra-ritual architecture: constructing and applying bīja-mantras (with bindu and limb-components), performing directional mūrti-worship with mudrā-sealing, executing arghya and nine-kumbha graha worship, and completing the rite through full-body nyāsa and deity-identification (Ravi-bhāvanā).
Sūrya-arcana is taught as disciplined upāsanā that stabilizes vitality and clarity; by integrating nyāsa, japa, and offerings with ethical observance, it channels desired worldly outcomes into a dharmic framework that supports inner steadiness and higher aims.