Adhyaya 299

Verse 1

आ विष्णुः शिवः स्कन्दो गौरो गौरीलक्ष्मीर्गणादयः अप्_२९८०५१घ् इत्य् आग्नये महापुराणे बालग्रहहरं बालतन्त्रं नाम अष्टनवत्यधिकद्विषततमो ऽध्यायः अथ नवनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः ग्रहहृन्मन्त्रादिकम् अग्निर् उवाच ग्रहापहारमन्त्रादीन् वक्ष्ये ग्रहविमर्दनान् हर्षेच्छाभयशोकादिविरुद्धाशुचिभोजनात्

“ആഹ്വാനം: വിഷ്ണു, ശിവ, സ്കന്ദ, ഗൗര, ഗൗരീ, ലക്ഷ്മീ, ഗണാദികൾ!”—ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ ബാലഗ്രഹഹരമായ ‘ബാലതന്ത്രം’ എന്ന 298-ാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി 299-ാം അധ്യായം ആരംഭം—ഗ്രഹഹൃൻ മന്ത്രാദികം. അഗ്നി പറഞ്ഞു: “ഗ്രഹങ്ങളെ അകറ്റുന്ന മന്ത്രങ്ങളും അനുബന്ധ മാർഗങ്ങളും, ഗ്രഹപീഡയെ മർദിക്കുന്ന ഉപായങ്ങളും ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും—അവ ഹർഷം, ഇച്ഛ, ഭയം, ശോകം മുതലായവയും വിരുദ്ധ/അശുചി ഭക്ഷണവും മൂലം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.”

Verse 2

गुरुदेवादिकोपाच्च पञ्चोन्मादा भवन्त्य् अथ त्रिदोषजाः सन्निपाता आगन्तुरिति ते स्मृताः

ഗുരു, ദേവന്മാർ മുതലായവരുടെ കോപത്തിൽ നിന്ന് അഞ്ചുവിധ ഉന്മാദങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. അവ ത്രിദോഷജം, സന്നിപാതജം, ആഗന്തുകം (ബാഹ്യകാരണമൂലമുള്ളത്) എന്നിങ്ങനെ സ്മൃതികളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 3

देवादयो ग्रहा जाता रुद्रक्रोधादनेकधा सरित्सरस्तडागादौ शैलोपवनसेतुषु

ദേവാദി ഗ്രഹങ്ങൾ രുദ്രക്രോധത്തിൽ നിന്ന് പല രൂപങ്ങളായി ജനിച്ചു; അവ നദികൾ, സരോവരങ്ങൾ, കുളങ്ങൾ മുതലായിടങ്ങളിലും പർവതങ്ങൾ, ഉപവനങ്ങൾ, സേതുക്കൾ എന്നിവിടങ്ങളിലും വസിക്കുന്നു।

Verse 4

नदीसङ्गे शून्यगृहे विलद्वार्येकवृक्षके ग्रहा गृह्णन्ति पुंसश् च श्रियः सुप्ताञ्च गर्भिणीम्

നദീസംഗമത്തിൽ, ശൂന്യഗൃഹത്തിൽ, പൊട്ടിയ/വ്യാപിച്ച വാതിലുള്ള വാസസ്ഥലത്തിൽ, ഒറ്റമരത്തിനരികിൽ—അവിടെ ഗ്രഹങ്ങൾ പുരുഷനെ പിടിക്കുന്നു; ശ്രീ (സമ്പത്ത്)യും പിടിച്ചെടുക്കുന്നു; ഉറങ്ങുന്നവളെയും ഗർഭിണിയെയും പീഡിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 5

आसन्नपुष्पान्नग्नाञ्च ऋतुस्नानं करोति या अवमानं नृणां वैरं विघ्नं भाग्यविपर्ययः

രജസ്സു അടുത്തിരിക്കുമ്പോൾ അല്ലെങ്കിൽ നഗ്നാവസ്ഥയിൽ ഋതുസ്നാനം ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീയ്ക്ക് ജനങ്ങളുടെ അപമാനം, വൈരം, വിഘ്നങ്ങൾ, ഭാഗ്യവിപര്യയം എന്നീ ഫലങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നു।

Verse 6

देवतागुरुधर्मादिसदाचारादिलङ्घनम् स्त्रिय इति ञ , ट च पतनं शैलवृक्षादेर्विधुन्वन्मूर्धजं मुहुः

ദേവത, ഗുരു, ധർമ്മം മുതലായവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സദാചാരം ലംഘിക്കുന്നത് പതനത്തിന് കാരണമാകുന്നു; സ്ത്രീകളുടെ കാര്യത്തിലും അതേപോലെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു। പാറ, വൃക്ഷം മുതലായവയുടെ സമീപം/മേൽ നിന്നുകൊണ്ട് മുടി ആവർത്തിച്ച് കുലുക്കുന്നതും പതനത്തിന്റെ അപശകുനമായി വിവരിക്കുന്നു।

Verse 7

रुदन्नृत्यति रक्ताक्षो हूंरूपो ऽनुग्रही नरः उद्विग्नः शूलदाहार्तः क्षुत्तृष्णार्तः शिरोर्तिमान्

കരഞ്ഞുകൊണ്ട് നൃത്തം ചെയ്യുന്ന, കണ്ണുകൾ ചുവന്ന, ‘ഹൂം’ പോലെയുള്ള ഉഗ്രരൂപം ധരിക്കുന്ന, പിടിച്ചുപറ്റുന്ന/ആസക്ത സ്വഭാവമുള്ള, അശാന്തനായ—ശൂലവേദനയും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതൻ, വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് വലയുന്നവൻ, തലവേദന അനുഭവിക്കുന്നവൻ—ഇവയാണ് അവന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു।

Verse 8

देहि दहीति याचेत बलिकामग्रही नरः स्त्रीमालाभोगस्नानेच्छूरतिकामग्रही नरः

ആൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ‘തരൂ, തരൂ’ എന്നു യാചിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവൻ ദാനം/ഭിക്ഷയുടെ ലാലസയിൽ പിടിയിലായവൻ. സ്ത്രീ, മാല, ഭോഗവിലാസം, സ്നാനം എന്നിവ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ രതി-ജനിതമായ കാമതൃഷ്ണയിൽ ഗ്രസ്തൻ.

Verse 9

महासुदर्शनो व्योमव्यापी विटपनासिकः पातालनारसिंहाद्या चण्डीमन्त्रा ग्रहार्दनाः

‘മഹാസുദർശന’, ‘വ്യോമവ്യാപി’ (ആകാശത്തിൽ സർവ്വവ്യാപി), ‘വിറ്റപനാശിക’ (കുരുക്കുകളും കാടുകളും നശിപ്പിക്കുന്ന), ‘പാതാള-നരസിംഹ’ മുതലായവ—ഇവ ചണ്ഡീമന്ത്രങ്ങളാണ്; ഗ്രഹപീഡകളെ തകർത്തു ശമിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 10

पृश्नीहिङ्गुवचाचक्रशिरीषदयितम्परम् पाशाङ्कुशधरं देवमक्षमालाकपालिनम्

പൃശ്നീ, ഹിങ്ങു, വചാ, ചക്ര, ശിരീശം എന്നിവയെ പരമപ്രിയമായി കരുതുന്ന ആ ദേവനെ ധ്യാനിക്കണം; അദ്ദേഹം പാശവും അങ്കുശവും ധരിച്ച് ജപമാലയും കപാലപാത്രവും കൈവശം വഹിക്കുന്നു.

Verse 11

खट्टाङ्गाब्जादिशिक्तिञ्च दधानं चतुराननम् अन्तर्वाह्यादिखट्टाङ्गपद्मस्थं रविमण्डले

രവിമണ്ഡലത്തിൽ പദ്മാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ചതുരാനന ദേവനെ ധ്യാനിക്കണം—അദ്ദേഹം ഖട്ടാംഗം, പദ്മം മുതലായ ചിഹ്നങ്ങൾ ധരിക്കുന്നു; അന്തർ-ബാഹ്യ ഖട്ടാംഗാദി ലാഞ്ഛനങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ പദ്മത്തിൽ ആസീനനാണ്.

Verse 12

आदित्यादियुतं प्रार्च्य उदितेर्के ऽर्घ्यकं ददेत् श्वासविषाग्निविप्रकुण्डीहृल्लेखासकलो भृगुः

ആദിത്യനെയും അനുചര ദേവതകളെയും കൂടി വിധിപൂർവ്വം ആരാധിച്ച്, സൂര്യോദയത്തിൽ അർഘ്യജലം അർപ്പിക്കണം. അതിനാൽ ഭൃഗു ശ്വാസകഷ്ടം, വിഷബാധ, രോഗദാഹാഗ്നി, വികൃതി/വികാരം, കുണ്ഡീ-വിധത്തിലുള്ള വീക്കം, ഹൃദയം ചുരണ്ടുന്നപോലുള്ള വേദന എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ വ്യാധികളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു.

Verse 13

अर्काय भूर्भुवःस्वश् च ज्वालिनीं कुलमुद्गरम् पद्मासनो ऽरुणो रक्तवस्त्रसद्युतिविश्वकः

അർക്കൻ (സൂര്യൻ) നിമിത്തം ‘ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ’ എന്ന വ്യാഹൃതികൾ ജപിക്കണം/പ്രയോഗിക്കണം. അദ്ദേഹം ജ്വാലാമയൻ, കുലമുദ്ഗര (വംശനാശക ഗദ) ധരിച്ചവൻ, പദ്മാസനസ്ഥൻ, അരുണവർണ്ണൻ, രക്തവസ്ത്രധാരി, സർവ്വലോകവ്യാപിയായ ദ്യുതിയാൽ ദീപ്തൻ.

Verse 14

उदारः पद्मधृग्दोर्भ्यां सौम्यः सर्वाङ्गभूषितः रक्ता हृदादयः सौम्या वरदाः पद्मधारिणः

അദ്ദേഹം ഉദാരൻ, ഇരുകൈകളിലും പദ്മം ധരിക്കുന്നവൻ; സൗമ്യൻ, സർവ്വാംഗങ്ങളിലും ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതൻ. ഹൃദയം മുതലായ അന്തഃസ്ഥാനങ്ങൾ രക്തവർണ്ണം; സൗമ്യരൂപൻ, വരദൻ, പദ്മധാരി.

Verse 15

विद्युत्पुञ्जनिभं वस्त्रं श्वेतः सौम्यो ऽरुणः कुजः बुधस्तद्वद्गुरुः पीतः शुक्लः शुक्रः शनैश् चरः

വസ്ത്രം മിന്നൽക്കൂട്ടംപോലെ ദീപ്തമാണെന്ന് പറയുന്നു. സോമൻ ശ്വേതൻ; കുജൻ (മംഗളം) അരുണവർണ്ണം. ബുധൻ അതുപോലെ (ശ്വേത); ഗുരു പീതവർണ്ണം; ശുക്രൻ പ്രകാശമുള്ള ശുക്ലവർണ്ണം; ശനൈശ്ചരൻ കൃഷ്ണ/ശ്യാമവർണ്ണം.

Verse 16

कृष्णाङ्गारनिभो राहुर्धूम्रः केतुरुदाहृतः वामोरुवामहस्तान्ते दक्षहस्ताभयप्रदा

രാഹു കറുത്ത കൽക്കരിപോലെ വർണ്ണമുള്ളവനെന്ന് പറയുന്നു; കേതു ധൂമ്രവർണ്ണമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ഇടങ്കൈ ഇടത്തുടയിൽ വെച്ച്, വലങ്കൈകൊണ്ട് അഭയമുദ്ര നൽകണം.

Verse 17

स्वनामाद्यन्तु वीजास्ते हस्तौ संशोध्य चास्त्रतः विपिटनासिक इति ञ अङ्गुष्ठादौ तले नेत्रे हृदाद्यं व्यापकं न्यसेत्

അതിനുശേഷം സ്വന്തം പേരിൽ ആരംഭിച്ച് ബീജാക്ഷരങ്ങളുടെ ന്യാസം ചെയ്യണം. അസ്ത്രമന്ത്രംകൊണ്ട് ഇരുകൈകളും ശുദ്ധീകരിച്ച്, ‘ഞ’ അക്ഷരത്തോടെ ‘വിപിടനാസികാ’ (നാസികാ-അമർത്തൽ/സൂചന) ചെയ്യണം. പിന്നെ അങ്കുഷ്ഠാദി ക്രമത്തിൽ—കരതലം, നേത്രങ്ങൾ, ഹൃദയാദി സ്ഥാനങ്ങളിൽ—വ്യാപകമന്ത്രത്തിന്റെ ന്യാസം സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 18

मूलवीजैस्त्रिभिः प्राणध्यायकं न्यस्य साङ्गकम् प्रक्षाल्य पात्रमस्त्रेण मूलेनापूर्य वारिणा

മൂന്ന് മൂല-ബീജങ്ങളാൽ സാംഗ പ്രാണ-ന്യാസം നിർവഹിച്ചു, അസ്ത്ര-മന്ത്രംകൊണ്ട് പാത്രം പ്രക്ഷാളനം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് മൂല-മന്ത്രം അഭിമന്ത്രിതമായ ജലത്തോടെ അത് നിറയ്ക്കണം।

Verse 19

गन्धपुष्पाक्षतं न्यस्य दूर्वामर्घ्यञ्च मन्त्रयेत् आत्मानं तेन सम्प्रोक्ष्य पूजाद्रव्यञ्च वै ध्रुवम्

ഗന്ധം, പുഷ്പം, അക്ഷതം വെച്ച്, ദൂർവയും അർഘ്യവും മന്ത്രങ്ങളാൽ അഭിമന്ത്രിക്കണം। അതുകൊണ്ട് സ്വയം പ്രോക്ഷണം ചെയ്ത്, പൂജാദ്രവ്യങ്ങളും നിർബന്ധമായി ശുദ്ധീകരിക്കണം।

Verse 20

प्रभूतं विमलं सारमाराध्यं परमं सुखम् पीठाद्यान् कल्पयेदेतान् हृदा मध्ये विदिक्षु च

ആ പ്രഭൂതവും വിമലവുമായ സാരം—ആരാധ്യവും പരമസുഖവും—ആരാധിച്ച ശേഷം, പീഠം മുതലായ ഈ അധാരങ്ങളെ ഹൃദയമദ്ധ്യത്തിലും ഇടത്തിശകളിലും മനസ്സിൽ സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 21

पीठोपरि हृदा मध्ये दिक्षु चैव विदिक्षु च पीठोपरि हृदाब्जञ्च केशवेष्वष्टशक्तयः

പീഠത്തിന്മേൽ, ഹൃദയമദ്ധ്യത്തിൽ, ദിക്കുകളിലും ഇടത്തിശകളിലും—പീഠത്തിന്മേലും ഹൃദയപദ്മത്തിന്മേലും—കേശവസംബന്ധിയായ അഷ്ടശക്തികളെ സ്ഥാപിക്കണം/ധ്യാനിക്കണം।

Verse 22

वां दीप्तां वीं तथा सुक्ष्मां वुञ्जयां वूञ्चभाद्रिकां वें विभूतीं वैं विमलां वोमसिघातविद्युताम्

‘വാം’ ദീപ്തം, ‘വീം’ സൂക്ഷ്മം, ‘വുഞ്’ ജയപ്രദം, ‘വൂഞ്’ ഭദ്രം (മംഗളം), ‘വേം’ വിഭൂതിയുക്തം, ‘വൈം’ വിമലം (ശുദ്ധം), ‘വോം’ വിഘ്നനാശകമായ ഇടിമിന്നൽസദൃശം—ഇങ്ങനെ ബീജാക്ഷരങ്ങളെ ധ്യാനിച്ച്/വിനിയോഗിക്കണം।

Verse 23

वौं सर्वतोमुखीं वं पीठं वः प्रार्च्य रविं यजेत् आवाह्य दद्यात् पाद्यादि हृत्षडङ्गेन सुव्रत

“വൗം” മന്ത്രത്തോടെ സർവതോമുഖീ ദേവിയെ ധ്യാനിക്കണം; “വം” കൊണ്ട് പീഠം സ്ഥാപിക്കണം. “വഃ” കൊണ്ട് ആദ്യം പൂജിച്ച് പിന്നെ രവി (സൂര്യൻ)നെ യജിക്കണം. ആവാഹനം ചെയ്ത് പാദ്യാദി അർഘ്യക്രമം സമർപ്പിച്ച്, ഹൃദ്-ഷഡംഗ ന്യാസസഹിതം പൂജ ചെയ്യണം, ഹേ സുവ്രത।

Verse 24

खकारौ दण्डिनौ चण्डौ मज्जा दशनसंयुता मांसदीर्घा जरद्वायुहृदैतत् सर्वदं रवेः

രവി (സൂര്യൻ)ക്കായി ‘ഖ’ അക്ഷരത്തിന് രണ്ട് രൂപങ്ങൾ—‘ദണ്ഡിൻ’യും ‘ചണ്ഡ’യും—എന്ന് പറയുന്നു. ഇത് മജ്ജയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും ദന്തങ്ങളോടു ചേർന്നതുമാണ്; മാംസം പോഷിപ്പിച്ച് ദീർഘസ്ഥൈര്യം നൽകുന്നു; ജരാ-ജന്യ വാതവികാരങ്ങളെ ജയിച്ച് ഹൃദയത്തെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു—ഇങ്ങനെ ഇത് രവിക്കു സർവദായകമാണ്।

Verse 25

वह्नीशरक्षो मरुताम् किक्षु पूज्या हृदादयः स्वमन्त्रैः कर्णिकान्तस्था दिक्ष्वस्त्रं पुरतः सदृक्

അഗ്നി, ഈശൻ (ശിവൻ), രക്ഷകദേവതകൾ (രക്ഷഃ) കൂടാതെ മരുതന്മാരെയും പൂജിക്കണം. തുടർന്ന് ഹൃദയാദി ന്യാസങ്ങൾ തത്തത് മന്ത്രങ്ങളാൽ പദ്മത്തിന്റെ കർണികാന്തത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം; ദിക്കുകളിൽ അസ്ത്രമന്ത്രം വിന്യസിച്ച്, മുൻവശത്ത് സംരക്ഷണദൃഷ്ടി/ആവരണം ആയി സദൃക് സ്ഥാപിക്കണം।

Verse 26

पूर्वादिदिक्षु सम्पूज्याश् चन्द्रज्ञगुरुभार्गवाः नस्याञ्जनादि कुर्वीत साजमूत्रैर् ग्रहापहैः

കിഴക്ക് മുതലായ ദിക്കുകളിൽ സമ്യക് പൂജ ചെയ്ത് ചന്ദ്രൻ, ജ്ഞ (ബുധൻ/ജ്യോതിഷജ്ഞൻ), ഗുരു (ബൃഹസ്പതി), ഭാർഗവ (ശുക്രൻ) എന്നിവരെ ആവാഹനം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് ഗ്രഹാപഹാരക പ്രതിവിധിയായി ആട്ടുമൂത്രത്തോടുകൂടെ നസ്യം, അഞ്ജനം മുതലായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം।

Verse 27

पाठापथ्यावचाशिग्रुसिन्धूव्योषैः पृथक् फलैः अजाक्षीराढके पक्वसर्पिः सर्वग्रहान् हरेत्

പാഠാ, പഥ്യാ, വചാ, ശിഗ്രു, സൈന്ധവം (കല്ലുപ്പ്) കൂടാതെ ത്ര്യൂഷണം (മൂന്നു കഠിന-കാരം ദ്രവ്യങ്ങൾ)—ഇവയെ ഓരോന്നും വേർതിരിച്ച് ഫല-പ്രമാണം (മാത്ര) ആയി ചേർത്ത്, ഒരു ആഢക ആട്ടുപാലിൽ പാകം ചെയ്ത നെയ്യ് എല്ലാ ഗ്രഹദോഷങ്ങളും അകറ്റുന്നു।

Verse 28

वृश्चिकालीफलीकुष्ठं लवणानि च शार्ङ्गकम् अपस्मारविनाशाय तज्जलं त्वभिभोजयेत्

അപസ്മാര (മൂർഛ/മിര്ഗി) നാശത്തിനായി വൃശ്ചികാളീഫലം, കുഷ്ഠം, ലവണങ്ങൾ, ശാർങ്ഗകം എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ജലം രോഗിക്ക് കുടിപ്പിക്കണം।

Verse 29

विदारीकुशकाशेक्षुक्वाथजं पाययेत् पयः द्रोणे सयष्टिकुष्माण्डरसे सर्पिश् च संस्कृतौ

വിദാരി, കുശ, കാശ, ഇക്ഷു എന്നിവയുടെ ക്വാഥം ചേർത്ത് സംസ്കരിച്ച പാൽ കുടിപ്പിക്കണം. അതുപോലെ ദ്രോണം അളവിൽ യഷ്ടി (യഷ്ടിമധു) സഹിതം കുഷ്മാണ്ഡരസത്തിൽ സംസ്കരിച്ച നെയ്യും തയ്യാറാക്കണം।

Verse 30

पञ्चगव्यं घृतं तद्वद्योगं ज्वरहरं शृणु ॐ भस्मास्त्राय विद्महे एकदंष्ट्राय धीमहि तन्नो ज्वरः प्रचोदयात् कृष्णोषणनिशारास्नाद्राक्षातैलं गुडं लिहेत्

ഘൃതം ചേർത്ത പഞ്ചഗവ്യവും ഈ യോഗവും ജ്വരഹരം—ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കുക. ‘ഓം ഭസ്മാസ്ത്രായ വിദ്മഹേ ഏകദംഷ്ട്രായ ധീമഹി തന്നോ ജ്വരഃ പ്രചോദയാത്’ എന്ന് ജപിക്കണം. കുരുമുളക്, ഉണക്കഇഞ്ചി, മഞ്ഞൾ, രാസ്ന, മുന്തിരി എന്നിവയുടെ തൈലം/സ്നേഹം ചേർത്ത ശർക്കര (ഗുഡം) നക്കണം।

Verse 31

श्वासवानथ वा भार्गीं सयष्टिमधुसर्पिषा पाठा तिक्ता कणा भार्गी अथवा मधुना लिहेत्

ശ്വാസമുള്ള രോഗിക്ക് ഭാർഗിയെ യഷ്ടിമധു, തേൻ, നെയ്യ് എന്നിവ ചേർത്ത് നൽകണം; അല്ലെങ്കിൽ പാഠാ, തിക്താ, കണാ (പിപ്പലി), ഭാർഗി എന്നിവയുടെ യോഗം തേൻ ചേർത്ത് നക്കിക്കൊടുക്കണം।

Verse 32

धात्री विश्वसिता कृष्णा मुस्ता खर्जूरमागधी पिवरश्चेति हिक्काघ्नं तत् त्रयं मधुना लिहेत्

ധാത്രി (നെല്ലിക്ക), വിശ്വസിതാ, കൃഷ്ണാ, മുഷ്ടാ, ഖർജൂര, മാഗധീ (പിപ്പലി), പിവര—ഇവ ഹിക്ക (വിക്കൽ) നാശകങ്ങൾ; ഇവയിൽ ത്രയം തേൻ ചേർത്ത് നക്കണം।

Verse 33

कामली जीरमाण्डूकीनिशाधात्रीरसं पिवेत् व्योषपद्मकत्रिफलाकिडङ्गदेवदारवः रास्नाचूर्णं समं खण्डैर् जग्ध्वा कासहरं ध्रुवम्

കാമലീ, ജീര, മാണ്ഡൂകീ, നിശാ, ധാത്രി എന്നിവയുടെ രസം പാനം ചെയ്യണം. കൂടാതെ വ്യോഷം, പദ്മകം, ത്രിഫല, കിഡംഗ, ദേവദാരു, രാസ്നാ എന്നിവയുടെ സമഭാഗ ചൂർണം ഖണ്ഡം (മിശ്രി) കഷണങ്ങളോടൊപ്പം കഴിച്ചാൽ, അത് ഉറപ്പായി കാസം (ചുമ) ശമിപ്പിക്കുന്നു.