Adhyaya 15

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये महाभारतवर्णनं नाम चतुर्दशो ऽध्यायः अथ पञ्चदशो ऽध्यायः पाण्डवचरितवर्णनम् अग्निर् उवाच युधिष्ठिरे तु राज्यस्थे आश्रमादाश्रमान्तरम् धृतराष्ट्रो वनमगाद् गान्धारी च पृथा द्विज

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ ആഗ്നേയപുരാണത്തിൽ ‘മഹാഭാരതവർണനം’ എന്ന പതിനാലാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി പതിനഞ്ചാം അധ്യായം ‘പാണ്ഡവചരിതവർണനം’ ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജാ! യുധിഷ്ഠിരൻ രാജ്യം ഉറപ്പിച്ചതിനുശേഷം ധൃതരാഷ്ട്രൻ ഗന്ധാരിയും പൃഥയും കൂടെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ആശ്രമത്തിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ച് വനത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 2

विदुरस्त्वग्निना दग्धो वनजेन दिवङ्गतः एवं विष्णुर्भुवो भारमहरद्दानवादिकम्

വിദുരൻ അഗ്നിയിൽ ദഗ്ധനായി, വനജമായ (വിറകിന്റെ) പുണ്യഫലത്താൽ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു. ഇങ്ങനെ വിഷ്ണു ദാനവാദികളായ ഭൂഭാരത്തെ നീക്കി।

Verse 3

धर्मायाधर्मनाशाय निमित्तीकृत्य पाण्डवान् स विप्रशापव्याजेन मुषलेनाहरत् कुलम्

ധർമ്മസ്ഥാപനത്തിനും അധർമ്മനാശത്തിനുമായി അദ്ദേഹം പാണ്ഡവരെ നിമിത്തമാക്കി; ബ്രാഹ്മണശാപം എന്ന വ്യാജേന മുഷലംകൊണ്ട് ആ കുലത്തെ സംഹരിച്ചു।

Verse 4

यादवानां भारकरं वज्रं राज्येभ्यषेचयत् देवदेशात् प्रभासे स देहं त्यक्त्वा स्वयं हरिः

ഹരി സ്വയം രാജ്യങ്ങളിൽ ഭാരവഹമായ ‘വജ്ര’ത്തെ പ്രാദുര്ഭവിപ്പിച്ച്, ദേവദേശമായ പ്രഭാസത്തിൽ ദേഹം ത്യജിച്ചു।

Verse 5

इन्द्रलोके ब्रह्मलोके पूज्यते स्वर्गवासिभिः बलभद्रोनन्तमूर्तिः पातालस्वर्गमीयिवान्

ഇന്ദ്രലോകത്തിലും ബ്രഹ്മലോകത്തിലും സ്വർഗവാസികൾ അനന്തമൂർത്തിയായ ബലഭദ്രനെ പൂജിക്കുന്നു; പാതാളങ്ങളെ കടന്ന് അദ്ദേഹം സ്വർഗലോകത്തെയും പ്രാപിച്ചു।

Verse 6

अविनाशी हरिर्देवो ध्यानिभिर्ध्येय एव सः विना तं द्वारकास्थानं प्लावयामास सागरः

അവിനാശിയായ ദേവനായ ഹരിയാണ് ധ്യാനികളുടെ ധ്യേയൻ; സമുദ്രം എല്ലാം പ്രളയിപ്പിച്ചെങ്കിലും ദ്വാരകയിലെ ആ പുണ്യസ്ഥലം സ്പർശിച്ചില്ല।

Verse 7

संस्कृत्य यादवान् पार्थो दत्तोदकधनादिकः स्त्रियोष्टावक्रशापेन भार्या विष्णोश् च याः स्थिताः

യാദവരുടെ അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ വിധിപൂർവം നടത്തി പാർഥൻ ജലതർപ്പണവും ധനാദി ദാനങ്ങളും നൽകി; ശേഷിച്ച സ്ത്രീകൾ—വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യമാർ—അഷ്ടാവക്രശാപഫലമായി (അങ്ങനെ) നിലനിന്നു।

Verse 8

पुनस्तच्छापतो नीता गोपालैर् लगुडायुधैः अर्जुनं हि तिरस्कृत्य पार्थः शोकञ्चकार ह

വീണ്ടും ആ ശാപഫലമായി ദണ്ഡായുധം ധരിച്ച ഗോപാലന്മാർ അവനെ അപമാനാവസ്ഥയിലാക്കി; അർജുനൻ നിന്ദിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ പാർഥൻ ശോകത്തിൽ മുങ്ങി।

Verse 9

व्यासेनाश्वासितो मेने बलं मे कृष्णसन्निधौ मौषलेनेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वर्गमाप्नुयादिति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः हस्तिनापुरमागत्य पार्थः सर्वं न्यवेदयत्

വ്യാസന്റെ ആശ്വാസം ലഭിച്ച പാർത്ഥൻ, തന്റെ ബലം ശ്രീകൃഷ്ണസന്നിധിയിലാണെന്ന് കരുതി. പിന്നെ ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ എത്തി എല്ലാം യഥാവിധി അറിയിച്ചു.

Verse 10

युधिष्ठिराय स भ्रात्रे पालकाय नृणान्तदा तद्धनुस्तानि चास्त्राणि स रथस्ते च वाजिनः

അപ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ പാലകനായ സഹോദരൻ യുധിഷ്ഠിരനു വേണ്ടി ആ ധനുസ്സും ആ അസ്ത്രങ്ങളും ആ രഥവും ആ കുതിരകളും ഏല്പിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 11

विना कृष्णेन तन्नष्टं दानञ्चाश्रोत्रिये यथा तच् छ्रुत्वा धर्मराजस्तु राज्ये स्थाप्य परीक्षितम्

“കൃഷ്ണനില്ലാതെ അത് നശിച്ചുപോകുമായിരുന്നു—ശ്രോത്രിയനല്ലാത്തവന് നൽകിയ ദാനം വ്യർത്ഥമാകുന്നതുപോലെ.” ഇത് കേട്ട് ധർമരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ പരീക്ഷിതനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 12

प्रस्थानं प्रस्थितो धीमान् द्रौपद्या भ्रातृभिः सह संसारानित्यतां ज्ञात्वा जपन्नष्टशतं हरेः

മഹാപ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ച ആ ധീമാൻ ദ്രൗപദിയോടും സഹോദരന്മാരോടും കൂടി; ലോകത്തിന്റെ അനിത്യഭാവം അറിഞ്ഞ് ഹരിയുടെ അഷ്ടശത നാമങ്ങൾ ജപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 13

महापथे तु पतिता द्रौपदी सहदेवकः नकुलः फाल्गुनो भीमो राजा शोकपरायणः

മഹാപഥത്തിൽ ദ്രൗപദി വീണു; തുടർന്ന് സഹദേവൻ, നകുലൻ, ഫാൽഗുണൻ (അർജുനൻ), ഭീമൻ എന്നിവരും വീണു. രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ ശോകത്തിൽ മുഴുവനായി ലീനനായി.

Verse 14

इन्द्रानीतरथारूढः सानुजः स्वर्गमाप्तवान् दृष्ट्वा दुर्योधनादींश् च वासुदेवं च हर्षितः एतत्ते भारतं प्रोक्तं यः पठेत्स दिवं व्रजेत्

ഇന്ദ്രൻ കൊണ്ടുവന്ന രഥത്തിൽ ആരൂഢനായി, അവൻ അനുജനോടുകൂടെ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു. ദുര്യോധനാദികളെയും വാസുദേവനെയും കണ്ടപ്പോൾ അവൻ ഹർഷിതനായി. ഇങ്ങനെ ഈ ഭാരതം നിന്നോട് പ്രസ്താവിച്ചു; ഇതു പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ ദിവ്യലോകം പ്രാപിക്കും.