Adhyaya 32

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये कुशापमार्जनं नाम एकत्रिंशो ऽध्यायः अथ द्वातिंशो ऽध्यायः संस्कारकथनं अग्निर् उवाच निर्वाणादिषु दीक्षासु चत्त्वारिंशत्तथाष्ट च संस्कारान् कारयेद्धीमान् शृणुतान्यैः सुरो भवेत्

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ ആഗ്നേയപുരാണത്തിൽ ‘കുശാപമാർജന’ എന്ന മുപ്പത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി മുപ്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം ‘സംസ്കാരകഥനം’ ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി അരുളിച്ചെയ്തു—നിർവാണദീക്ഷ മുതലായ ദീക്ഷകളിൽ ബുദ്ധിമാൻ നാല്പത്തെട്ട് സംസ്കാരങ്ങൾ നടത്തിക്കൊള്ളണം; കേൾക്കുവിൻ, ഇവയാൽ മനുഷ്യൻ ദേവതുല്യനാകുന്നു.

Verse 2

गर्भाधानन्तु योन्यां वै ततः पुंसवनञ्चरेत् सीमन्तोन्नयनञ्चैव जातकर्म च नाम च

ഗർഭത്തിൽ ഗർഭാധാനസംസ്കാരം നിർവഹിച്ച്; തുടർന്ന് പുംസവനം, സീമന്തോന്നയനം, കൂടാതെ ജാതകർമ്മവും നാമകരണവും നടത്തണം।

Verse 3

अन्नाशनं ततश्चूडा ब्रह्मचर्यव्रतानि च चत्वारि वैष्णवी पार्थी भौतिकी श्रोत्रिकी तथा

തുടർന്ന് അന്നാശനസംസ്കാരം, ചൂഡാ (ശിഖാധാരണം), ബ്രഹ്മചര്യവ്രതങ്ങൾ എന്നിവ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; ഇവ നാലു വിഭാഗം—വൈഷ്ണവീ, പാർഥീ, ഭൗതികീ, ശ്രോത്രികീ।

Verse 4

गोदानं सूतकत्वञ्च पाकयज्ञाश् च सप्त ते अष्टका पार्वणश्राद्धं श्रावण्यग्रायणीति च

ഗോദാനം, സൂതകാവസ്ഥ, ആ ഏഴ് പാകയജ്ഞങ്ങൾ; കൂടാതെ അഷ്ടകാ, പാർവണ-ശ്രാദ്ധം, ശ്രാവണീയും അഗ്രായണീയും—ഇവയും ഇവിടെ ഗ്രഹിക്കണം।

Verse 5

चैत्री चाश्वयुजी सप्त हविर्यज्ञांश् च तान् शृणु आधानञ्चाग्निहोत्रञ्च दर्शो वै पौर्णमासकः

ആ ഏഴ് ഹവിര്യജ്ഞങ്ങളെ കേൾക്കുക—ചൈത്രീയും ആശ്വയുജിയും; കൂടാതെ ആധാനം (അഗ്നിസ്ഥാപനം), നിത്യ അഗ്നിഹോത്രം, ദർശ (അമാവാസി യജ്ഞം)യും പൗർണമാസ (പൂർണ്ണിമ യജ്ഞം)യും।

Verse 6

चातुर्मास्यं पशुबन्धः सौत्रामणिरथापरः सोमसंस्थाः सप्त शृणु अग्निष्टोमः क्रतूत्तमः

കേൾക്കുക—സോമസംസ്ഥകൾ ഏഴാണ്; അതിൽ ചാതുർമാസ്യകർമ്മങ്ങൾ, പശുബന്ധം (പശുവർപ്പണം) 그리고 സൗത്രാമണി മുതലായവ ഉൾപ്പെടുന്നു; അവയിൽ അഗ്നിഷ്ടോമം ശ്രേഷ്ഠ ക്രതു ആകുന്നു।

Verse 7

अत्यग्निष्टोम उक्थश् च षोडशो वाजपेयकः अतिरात्राप्तोर्यामश् च सहस्रेशाः सवा इमे

ഇവയാണ് സോമയാഗങ്ങൾ—അത്യഗ്നിഷ്ടോമം, ഉക്ഥ്യം, ഷോഡശീ, വാജപേയം, അതിരാത്രം, ആപ്തോര്യാമം, സഹസ്രേശം; ഇവ തന്നെയാണ് സോമകർമ്മങ്ങൾ.

Verse 8

हिरण्याङ्घ्रिर्हिरण्याक्षो हिरण्यमित्र इत्य् अतः सप्त च इति ग, ख, चिह्नितपुस्त्कद्वयपाठः हिरण्यपाणिर्हेमाक्षो हेमाङ्गो हेमसूत्रकः

‘സ്വർണ്ണപാദൻ’, ‘സ്വർണ്ണനേത്രൻ’, ‘സ്വർണ്ണമിത്രൻ’—ഇവിടെ വരെ ഏഴ് (നാമങ്ങൾ) എന്നു പറയുന്നു; ഗ-ഖ ചിഹ്നിതമായ രണ്ട് പാണ്ഡുലിപികളുടെ പാഠം ഇതാണ്. മറ്റൊരു പാഠത്തിൽ—‘സ്വർണ്ണഹസ്തൻ’, ‘സ്വർണ്ണനേത്രൻ’, ‘സ്വർണ്ണാംഗൻ’, ‘സ്വർണ്ണസൂത്രധാരി’.

Verse 9

हिरण्यास्यो हिरण्याङ्गो हेमजिह्वो हिरण्यवान् अश्वमेधो हि सर्वेशो गुणाश्चाष्टाथ तान् शृणु

അശ്വമേധം സ്വർണ്ണമുഖം, സ്വർണ്ണാംഗം, സ്വർണ്ണജിഹ്വയുള്ളത്, സ്വർണ്ണതേജസ്സ്/ഐശ്വര്യത്തോടെ യുക്തം. സത്യത്തിൽ അശ്വമേധം സർവേശൻ; ഇപ്പോൾ അതിന്റെ എട്ട് ഗുണങ്ങൾ കേൾക്കുക.

Verse 10

दया च सर्वभूतेषु क्षान्तिश् चैव तथार्जवम् शौचं चैवमनायासो मङ्गलं चापरो गुणः

സകലഭൂതങ്ങളോടും ദയ, ക്ഷമ, കൂടാതെ ആർജവം (സരളത); ശൗചവും അനായാസവും (അധികക്ലേശമില്ലായ്മ)—ഇവയും മംഗളഗുണങ്ങളാണ്.

Verse 11

अकार्पण्यञ्चास्पृहा च मूलेन जुहुयाच्छतम् सौरशाक्तेयविष्ण्वीशदीक्षास्त्वेते समाः स्मृताः

അകാർപണ്യം (കഞ്ഞിത്തം ഇല്ലായ്മ)യും അസ്പൃഹ (ലോഭരാഹിത്യം)യും വളർത്തി, മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് നൂറ് ആഹുതികൾ ഹോമിക്കണം. സൗര, ശാക്ത, ശാക്തേയ/കൗമാര, വൈഷ്ണവ, ഈശ—ഈ ദീക്ഷകൾ പരമ്പരയിൽ സമാനമാണെന്ന് സ്മൃതം പറയുന്നു.

Verse 12

संस्कारैः संस्कृतश् चैतैर् भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात् सर्वरोगाद्विनिर्मुक्तो देववद्वर्तते नरः जप्याद्धोमात्पूजनाच्च ध्यानाद्देवस्य चेष्टभाक्

ഈ സംസ്കാരങ്ങളാൽ സംസ്കൃതനായ മനുഷ്യൻ ഭോഗവും മോക്ഷവും രണ്ടും പ്രാപിക്കുന്നു. എല്ലാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായി ദേവനെപ്പോലെ വർത്തിക്കുന്നു. ദേവന്റെ വിധിപ്രകാരം ജപം, ഹോമം, പൂജ, ധ്യാനം എന്നിവയാൽ അനുഷ്ഠാനം ചെയ്യണം.