Adhyaya 5

Verse 1

यथा ससर्ज देवो ऽसौ देवर्षिपितृदानवान् मनुष्यतिर्यग्वृक्षादीन् भूव्योमसलिलौकसः

ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງວ່າ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້ານັ້ນສ້າງສັນສັບພະສິ່ງແນວໃດ: ເທວະ, ຣິຊີເທວະ, ປິຕຣິ ແລະ ດານະວະ; ທັງມະນຸດ, ສັດ ແລະ ຕົ້ນໄມ້—ຜູ້ອາໄສຢູ່ໃນແຜ່ນດິນ, ຟ້າ ແລະ ນ້ຳທັງປວງ.

Verse 2

यद्गुणं यत्स्वभावं च यद्रूपं च जगद् द्विज सर्गादौ सृष्टवान् ब्रह्मा तन् ममाचक्ष्व विस्तरात्

ໂອ ທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າໂດຍລະອຽດວ່າ ໃນຕອນເລີ່ມສ້າງສັນ ຈັກກະວານທີ່ພຣະພຣົມສ້າງນັ້ນມີຄຸນລັກສະນະ ສະພາບແທ້ ແລະ ຮູບພາບແນວໃດ.

Verse 3

मैत्रेय कथयाम्य् एष शृणुष्व सुसमाहितः यथा ससर्ज देवो ऽसौ देवादीन् अखिलान् विभुः

ໂອ ໄມເຕຣຍ ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດ; ຈົ່ງຟັງດ້ວຍໃຈຕັ້ງມັ່ນ—ວ່າພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ສະຫຼຸມທົ່ວສັບພະສິ່ງ ສ້າງສັດທັງປວງ ເລີ່ມຈາກເທວະ ແນວໃດ.

Verse 4

सृष्टिं चिन्तयतस् तस्य कल्पादिषु यथा पुरा अबुद्धिपूर्वकः सर्गः प्रादुर्भूतस् तमोमयः

ເມື່ອພຣະອົງຄິດຄຳນຶງເຖິງການສ້າງສັນ—ດັ່ງເກົ່າໃນຕອນເລີ່ມກັລປ—ການກໍ່ກຳເນີດຄັ້ງທຳອິດອັນຂາດປັນຍາແຍກແຍະ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມມືດ (ຕະມັສ) ກໍປາກົດຂຶ້ນ.

Verse 5

तमो मोहो महामोहस् तामिस्रो ह्य् अन्धसंज्ञितः अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः

ຈາກບໍ່ເກີດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນ ອະວິທະຍາທີ່ມີຫ້າຂໍ້ພັບໄດ້ປາກົດຂຶ້ນ: ຄວາມມືດ (ຕະມັສ), ຄວາມຫຼົງ (ໂມຫະ), ຄວາມຫຼົງໃຫຍ່ (ມະຫາໂມຫະ), ຄວາມມືດທຶບ (ຕາມິສຣະ), ແລະ ‘ອັນທະ’ ຄືຄວາມບອດສິ້ນເຊີງ.

Verse 6

पञ्चधावस्थितः सर्गो ध्यायतो ऽप्रतिबोधवान् बहिर् अन्तश् चाप्रकाशः संवृतात्मा नगात्मकः

ການສ້າງສັນດຳລົງຢູ່ໃນສະພາບຫ້າປະການ—ເຫມືອນຖືກພິຈາລະນາແຕ່ຍັງບໍ່ຕື່ນຮູ້; ບໍ່ມີແສງທັງນອກແລະໃນ, ແກ່ນສານຖືກປິດບັງ, ແລະນິ່ງດຸດພູເຂົາບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ.

Verse 7

मुख्या नगा यतश् चोक्ता मुख्यसर्गस् ततस् त्व् अयम्

ເນື່ອງຈາກໄດ້ກ່າວເຖິງພູເຂົາສຳຄັນແລ້ວ ດັ່ງນັ້ນນີ້ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ການສ້າງຫຼັກ” — ຄືລຳດັບຫຼັກແຫ່ງໂລກ.

Verse 8

तं दृष्ट्वासाधकं सर्गम् अमन्यद् अपरं पुनः

ເມື່ອເຫັນວ່າການສ້າງນັ້ນບໍ່ສຳເລັດ—ບໍ່ອາດບັນລຸເປົ້າໝາຍ—ພຣະອົງຈຶ່ງຄິດຄົ້ນວິທີການອຸບັດໃໝ່ອີກຄັ້ງ.

Verse 9

तस्याभिध्यायतः सर्गं तिर्यक्स्रोतो ऽभ्यवर्तत यस्मात् तिर्यक्प्रवृत्तः स तिर्यक्स्रोतस् ततः स्मृतः

ເມື່ອພຣະອົງພິຈາລະນາການອຸບັດ ກະແສການສ້າງທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຕິຣະຍັກ-ສຣົຕັສ” ກໍເກີດຂຶ້ນ; ແລະເນື່ອງຈາກມັນໄຫຼໄປແນວຂ້າງ (ແນວຮາບ) ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳດ້ວຍນາມນັ້ນ.

Verse 10

पश्वादयस् ते विख्यातास् तमःप्राया ह्य् अवेदिनः उत्पथग्राहिणश् चैव ते ऽज्ञाने ज्ञानमानिनः

ສັດທັງຫຼາຍເລີ່ມຈາກສັດເດືອນດິນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີ—ຖືກຄອບງຳໂດຍຄວາມມືດ (ຕະມັສ) ແລະຂາດປັນຍາແທ້. ພວກເຂົາຈັບທາງຜິດ ແລະຢູ່ໃນອະວິຊາແຕ່ກໍຄິດວ່າຕົນເປັນຜູ້ຮູ້.

Verse 11

अहंकृता अहंमाना अष्टाविंशद्वधात्मकाः अन्तःप्रकाशास् ते सर्वे आवृताश् च परस्परम्

ການກໍ່ເກີດ “ຂ້ອຍ” ແລະຄວາມຮູ້ສຶກ “ຂ້ອຍ” ອັນປະກອບເປັນຫຼັກ 28 ປະການ ລ້ວນສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ພາຍໃນ; ແຕ່ກໍກັບປົກຄຸມກັນແລະກັນ ອັນໜຶ່ງບັງອັນໜຶ່ງເປັນລໍາດັບ.

Verse 12

तम् अप्य् असाधकं मत्वा ध्यायतो ऽन्यस् ततो ऽभवत् ऊर्ध्वस्रोतस् तृतीयस् तु सात्त्विकोर्ध्वम् अवर्तत

ເຖິງແມ່ນສະພາວະນັ້ນກໍຖືວ່າຍັງບໍ່ພໍສໍາລັບການບັນລຸ; ເມື່ອຍັງພິຈາລະນາພາວະນາຕໍ່ ກໍເກີດສະພາວະອື່ນຕາມມາ. ອັນທີສາມເອີ້ນວ່າ “ອູຣະດະວະສະໂຣຕັສ” ມີສະພາວະສັດຕະວະ ໄຫຼຂຶ້ນສູ່ເບື້ອງສູງ.

Verse 13

ते सुखप्रीतिबहुला बहिर् अन्तश् च नावृताः प्रकाशा बहिर् अन्तश् च ऊर्ध्वस्रोतोद्भवाः स्मृताः

ພວກເຂົາເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສຸກແລະປຣີຕິ (ຄວາມປິຕິໃນໃຈ); ບໍ່ຖືກກີດຂວາງ ບໍ່ຖືກປົກຄຸມທັງນອກແລະໃນ. ສ່ອງສະຫວ່າງທັງພາຍນອກແລະພາຍໃນ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈໍາວ່າເກີດຈາກ “ອູຣະດະວະສະໂຣຕັສ” ກະແສທີ່ໄຫຼຂຶ້ນ.

Verse 14

तुष्ट्यात्मकस् तृतीयस् तु देवसर्गस् तु स स्मृतः तस्मिन् सर्गे ऽभवत् प्रीतिर् निष्पन्ने ब्रह्मणस् तथा

ການສ້າງຄັ້ງທີສາມຖືກຈື່ຈໍາວ່າເປັນ “ເທວະສັກຄະ” ມີທໍາມະຊາດເປັນຕຸສຕິ—ຄວາມອິ່ມເອມສົມບູນ. ເມື່ອສັກຄະນັ້ນສໍາເລັດ ໃນພຣະພຣະຫມາກໍເກີດປຣີຕິ ເປັນຄວາມຍິນດີອັນຕັ້ງມັ່ນ.

Verse 15

ततो ऽन्यं स तदा दध्यौ साधकं सर्गम् उत्तमम् असाधकांस् तु ताञ् ज्ञात्वा मुख्यसर्गादिसंभवान्

ຈາກນັ້ນ ເມື່ອຮູ້ວ່າການປະກົດກ່ອນໆ—ທີ່ເກີດຈາກການສ້າງຫຼັກແລະຂັ້ນຕົ້ນ—ບໍ່ອາດສໍາເລັດເປົ້າໝາຍ (ອະສາທະກ) ລາວຈຶ່ງພາວະນາການສ້າງອື່ນອັນສູງສຸດ: ສັກຄະ “ສາທະກ” ທີ່ຈະບັນລຸຈຸດປະສົງແຫ່ງຈັກກະວານໄດ້ແທ້.

Verse 16

तथाभिध्यायतस् तस्य सत्याभिध्यायिनस् ततः प्रादुर्भूतस् तदाव्यक्ताद् अर्वाक्स्रोतस् तु साधकः

ເມື່ອພຣະອົງ—ຜູ້ທີ່ການພິຈາລະນາຂອງພຣະອົງເປັນຄວາມຈິງບໍ່ຄາດ—ຊົງພິຈາລະນາດັ່ງນັ້ນ, ຈາກອະວະຍັກຕະ (avyakta) ກໍເກີດ ‘ອະຣວາກສໂຣຕັສ’ ຄືກະແສໄຫຼລົງລຸ່ມ, ເປັນຫຼັກການຜູ້ຂັບເຄື່ອນການສ້າງສັນຂອງສັດມີຮ່າງກາຍ।

Verse 17

यस्माद् अर्वाग् व्यवर्तन्त ततो ऽर्वाक्स्रोतसस् तु ते ते च प्रकाशबहुलास् तमोउद्रिक्ता रजोऽधिकाः

ຈາກແຫຼ່ງນັ້ນພວກເຂົາຫັນໄປທາງລຸ່ມ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ອະຣວາກສໂຣຕັສ’ ຄືສາຍສຣ້າງທີ່ໄຫຼລົງ. ໃນພວກເຂົາມີແສງຫຼາຍ ແຕ່ຄວາມມືດກໍເພີ່ມແຮງ ແລະພະລັງຂອງຣະຈັສເດັ່ນ; ທໍາມະຊາດປົນກັນ—ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍຣະຈັສ ແລະຖືກປົກຄຸມໂດຍຕະມັສ।

Verse 18

तस्मात् ते दुःखबहुला भूयो भूयश् च कारिणः प्रकाशा बहिर् अन्तश् च मनुष्याः साधकास् तु ते

ດັ່ງນັ້ນພວກເຂົາຈຶ່ງເຕັມໄປດ້ວຍທຸກຂ໌ ແລະຖືກຜັກດັນໃຫ້ເຂົ້າສູ່ວົງຈອນການກະທໍາໃໝ່ໆ ຊໍ້າໆ. ພາຍນອກແລະພາຍໃນເບິ່ງຄືສວ່າງ ແຕ່ກໍເປັນມະນຸດເທົ່ານັ້ນ; ແຕ່ກໍເປັນຜູ້ປະຕິບັດ (ສາທະກະ) ຜູ້ພາກເພຍຢ່າງມີວິໄນ।

Verse 19

इत्य् एते कथिताः सर्गाः षड् अत्र मुनिसत्तम प्रथमो महतः सर्गो विज्ञेयो ब्रह्मणस् तु सः

ດັ່ງນີ້ ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ທີ່ນີ້ໄດ້ກ່າວເຖິງການສ້າງ 6 ປະເພດແລ້ວ. ຈົ່ງຮູ້ວ່າປະເພດທຳອິດແມ່ນສັກກະ ‘ມະຫັດ’ ແລະນັ້ນແມ່ນການສ້າງທີ່ເກີ່ຍວກັບ ພຣະພຣະມັນ (Brahman) ຄວາມຈິງສູງສຸດ।

Verse 20

तन्मात्राणां द्वितीयश् च भूतसर्गस् तु स स्मृतः वैकारिकस् तृतीयस् तु सर्ग ऐन्द्रियकः स्मृतः

ການສ້າງປະເພດທີສອງແມ່ນການເກີດຂອງຕັນມາຕຣະ (tanmātra) ອົງປະກອບລະອຽດ; ຕໍ່ມາເອີ້ນວ່າ ພູຕະສັກ (bhūtasarga) ຄືການເກີດຂອງທາດຫຍາບ. ປະເພດທີສາມແມ່ນ ໄວກາຣິກ (vaikārika) ສັກ ຫຼື ‘ໄອນດຣິຍະກ ສັກ’ (aindriyaka) ຄືການອຸບັດຂຶ້ນຂອງອິນດຣິຍະ (ອະວັຍະຮັບຮູ້)।

Verse 21

इत्य् एष प्राकृतः सर्गः संभूतो बुद्धिपूर्वकः मुख्यसर्गश् चतुर्थस् तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः

ດັ່ງນັ້ນ ການສ້າງແບບປຣາກຣິຕະ (ວັດຖຸ) ເກີດຂຶ້ນຕາມລຳດັບ ໂດຍມີປັນຍານຳໜ້າ. ໃນບັນດາການສ້າງຫຼັກ ປະການທີ 4 ເປັນສູງສຸດ—ສັດຢູ່ນິ່ງ (sthāvara) ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນປະທານ

Verse 22

पञ्चमस् तु च यः प्रोक्तस् तैर्यग्योन्यः स उच्यते ततोर्ध्वस्रोतसां षष्ठो देवसर्गस् तु स स्मृतः

ການສ້າງປະການທີ 5 ເອີ້ນວ່າ ‘ໄຕຣຍັກ-ໂຍນິ’—ການເກີດຂອງສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວແນວຮາບ ແມ່ນພວກສັດເດຣັດສານ. ເທິງຂຶ້ນໄປ ປະການທີ 6 ແມ່ນຂອງຜູ້ມີກະແສໄຫຼຂຶ້ນ—ເທວະ ຄື ‘ເທວະສັກ’

Verse 23

ततो ऽर्वाक्स्रोतसां सर्गः सप्तमः स तु मानुषः

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ແມ່ນການສ້າງຂອງຜູ້ມີກະແສໄຫຼລົງລຸ່ມ; ນັ້ນແມ່ນປະການທີ 7 ແລະເປັນພວກມະນຸດ

Verse 24

अष्टमो ऽनुग्रहः सर्गः सात्त्विकस् तामसश् च सः पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृतास् तु त्रयः स्मृताः

ການສ້າງປະການທີ 8 ເອີ້ນວ່າ ‘ອະນຸຄຣະຫະ’—ພຣະກະລຸນາແລະການນຳທາງ—ປາກົດໄດ້ທັງໃນພາວະສັດຕະວະ ແລະຕະມະ. ຫ້າປະການນີ້ເອີ້ນວ່າ ‘ໄວກຣິຕະ’ (ສ້າງຕໍ່ເນື່ອງ) ແລະ ‘ປຣາກຣິຕະ’ (ດັ່ງເດີມ) ຈື່ຈຳວ່າມີສາມ

Verse 25

प्राकृतो वैकृतश् चैव कौमारो नवमः स्मृतः इत्य् एते वै समाख्याता नव सर्गाः प्रजापतेः

ທັງການສ້າງແບບປຣາກຣິຕະ ແລະໄວກຣິຕະ ພ້ອມທັງການສ້າງແບບກຸມາຣະ ທີ່ຈື່ຈຳວ່າເປັນປະການທີ 9—ດັ່ງນີ້ແລ ສັກທັງ 9 ຂອງປຣະຊາປະຕິ ຖືກປະກາດ

Verse 26

प्राकृता वैकृताश् चैव जगतो मूलहेतवः सृजतो जगदीशस्य किम् अन्यच् छ्रोतुम् इच्छसि

ເຫດປະຖົມ (ປຣະກຣິຕະ) ແລະ ເຫດປະກອບ (ໄວກຣິຕະ) ແມ່ນຮາກຖານຂອງຈັກກະວານ; ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກເປັນຜູ້ຂັບເຄື່ອນໃນຍາມສ້າງ. ທ່ານຍັງຢາກຟັງອັນໃດອີກ?

Verse 27

संक्षेपात् कथितः सर्गो देवादीनां मुने त्वया विस्तराच् छ्रोतुम् इच्छामि त्वत्तो मुनिवरोत्तम

ໂອ ມຸນີ, ທ່ານໄດ້ເລົ່າການກໍ່ກຳເນີດຂອງເທວະແລະອື່ນໆ ແບບຫຍໍ້ແລ້ວ; ແຕ່ໂອ ມຸນິວະໂຣຕະມະ, ຂ້າປາຖະນາຟັງແບບລະອຽດຈາກທ່ານ.

Verse 28

कर्मभिर् भाविताः पूर्वैः कुशलाकुशलैस् तु ताः ख्यात्या तया ह्य् अनिर्मुक्ताः संहारे ऽप्य् उपसंहृताः

ສັດທັງຫຼາຍຖືກຫຼໍ່ຫຼອມໂດຍກຳເກົ່າ ທັງກຸສົນແລະອະກຸສົນ ຈຶ່ງຖືກຜູກມັດຢູ່ກັບນິໄສທີ່ສະສົມ; ບໍ່ພົ້ນຈາກນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຍາມປຣະລະຍະກໍຖືກຮວບຮວມກັບໄປ

Verse 29

स्थावरान्ताः सुराद्यास् तु प्रजा ब्रह्मंश् चतुर्विधाः ब्रह्मणः कुर्वतः सृष्टिं जज्ञिरे मानसास् तु ताः

ໂອ ພຣາຫມະນ, ປະຊາທັງຫຼາຍຈາກເທວະເຖິງສັດຢືນນິ່ງ ມີສີ່ປະເພດ; ເມື່ອພຣະພຣະຫມາກຳລັງສ້າງ ພວກເຂົາເກີດຂຶ້ນກ່ອນເປັນ ‘ມານະສະ’ ຄືເກີດຈາກພຣະດຳຣິ

Verse 30

ततो देवासुरपितॄन् मनुष्यांश् च चतुष्टयम् सिसृक्षुर् अम्भांस्य् एतानि स्वम् आत्मानम् अयूयुजत्

ຕໍ່ມາ ເມື່ອປາຖະນາຈະສ້າງຫມູ່ສີ່—ເທວະ, ອະສຸຣະ, ປິຕຣິ, ແລະມະນຸດ—ພຣະອົງໄດ້ປະສານນ້ຳເຫຼົ່ານີ້ເຂົ້າກັບອາຕະມັນຂອງພຣະອົງ

Verse 31

युक्तात्मनस् तमोमात्रा उद्रिक्ताभूत् प्रजापतेः सिसृक्षोर् जघनात् पूर्वम् असुरा जज्ञिरे ततः

ເມື່ອປຣະຊາປະຕິຜູ້ມີຈິດຄວບຄຸມ ແລະປາດຖະນາຈະສ້າງສັນ ເຫັນທາດແຫ່ງຄວາມມືດ (ຕະມັສ) ເດັ່ນຂຶ້ນເປັນໃຫຍ່ ອະສູຣາຈຶ່ງເກີດຂຶ້ນກ່ອນຈາກສ່ວນທ້າຍຂອງຜູ້ສ້າງນັ້ນ

Verse 32

उत्ससर्ज ततस् तां तु तमोमात्रात्मिकां तनुम् सा तु त्यक्ता ततस् तेन मैत्रेयाभूद् विभावरी

ຕໍ່ມາ ລາວໄດ້ປ່ອຍອອກຊຶ່ງກາຍທີ່ມີແກ່ນແທ້ເປັນຄວາມມືດ (ຕະມັສ) ໂອ ໄມເຕຣຍ ເມື່ອກາຍນັ້ນຖືກລະທິ້ງ ຮູບທີ່ຖືກທິ້ງນັ້ນກໍກາຍເປັນ ‘ວິພາວະຣີ’ ຄືຄືນ

Verse 33

सिसृक्षुर् अन्यदेहस्थः प्रीतिम् आप ततः सुराः सत्त्वोद्रिक्ताः समुद्भूता मुखतो ब्रह्मणो द्विज

ຕໍ່ມາ ເມື່ອພຣະພຣະຫມາປາດຖະນາຈະສ້າງ ໂດຍສະຖິດຢູ່ໃນກາຍອື່ນ ກໍໄດ້ຮັບຄວາມປິຕິ; ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ ຈາກປາກຂອງພຣະອົງ ເທວະຜູ້ມີສັດຕະວະເດັ່ນໄດ້ເກີດຂຶ້ນ

Verse 34

त्यक्ता सापि तनुस् तेन सत्त्वप्रायम् अभूद् दिनम् ततो हि बलिनो रात्राव् असुरा देवता दिवा

ເມື່ອລາວລະທິ້ງກາຍນັ້ນອີກ ກາງວັນກໍກາຍເປັນຝ່າຍສັດຕະວະເດັ່ນ; ຈາກນັ້ນມາ ອະສູຣາແຂງແຮງໃນຍາມຄືນ ແລະເທວະມີອຳນາດໃນຍາມກາງວັນ

Verse 35

सत्त्वमात्रात्मिकाम् एव ततो ऽन्यां जगृहे तनुम् पितृवन् मन्यमानस्य पितरस् तस्य जज्ञिरे

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ລາວໄດ້ຮັບກາຍອື່ນອີກທີ່ປະກອບດ້ວຍສັດຕະວະລ້ວນ; ແລະເມື່ອລາວເຫັນຕົນເອງດຸດບິດາ ພິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ກໍເກີດຈາກລາວ

Verse 36

उत्ससर्ज पितॄन् सृष्ट्वा ततस् ताम् अपि स प्रभुः सा चोत्सृष्टाभवत् संध्या दिननक्तान्तरस्थिता

ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ສ້າງພິຕຣິ (ບັນພະບຸລຸດ) ກ່ອນແລ້ວ ພຣະອົງກໍປ່ອຍນາງອອກມາດ້ວຍ; ນາງຈຶ່ງເປັນ “ສັນທະຍາ” ຢູ່ໃນຊ່ວງຕໍ່ກັນຂອງກາງວັນແລະກາງຄືນ.

Verse 37

रजोमात्रात्मिकाम् अन्यां जगृहे स तनुं ततः रजोमात्रोत्कटा जाता मनुष्या द्विजसत्तम

ຕໍ່ມາພຣະອົງໄດ້ຮັບຮ່າງອື່ນອັນເປັນຣະຈັສລ້ວນ; ຈາກຮ່າງທີ່ຣະຈັສເດັ່ນນັ້ນ, ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ທະວິຊະ, ມະນຸດຈຶ່ງປາກົດ—ຄຶກຄື້ນໃນການກະທຳ.

Verse 38

ताम् अप्य् आशु स तत्याज तनुं सद्यः प्रजापतिः ज्योत्स्ना समभवत् सापि प्राक्संध्या याभिधीयते

ແມ່ນແຕ່ຮ່າງນັ້ນກໍຖືກພຣະປະຈາປະຕິປ່ອຍວາງໃນທັນທີ; ຈາກນັ້ນເກີດ “ຈະໂຢດສະນາ” ແສງຈັນ, ຊຶ່ງກໍເອີ້ນວ່າ “ປຣາກ-ສັນທະຍາ” ສັນທະຍາກ່ອນຮຸ່ງອອກ.

Verse 39

ज्योत्स्नागमे तु बलिनो मनुष्याः पितरस् तथा मैत्रेय संध्यासमये तस्माद् एते भवन्ति वै

ເມື່ອແສງຈັນມາຮອດ ມະນຸດຈະມີກຳລັງ ແລະພິຕຣິກໍເຊັ່ນກັນ; ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ໄມເຕຣຍ ໃນເວລາສັນທະຍາ ການປະກົດຂອງເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງແຈ້ງຊັດເປັນພິເສດ.

Verse 40

ज्योत्स्ना रात्र्यहनी संध्या चत्वार्य् एतानि वै विभोः ब्रह्मणस् तु शरीराणि त्रिगुणोपाश्रयाणि तु

ແສງຈັນ, ກາງຄືນ, ກາງວັນ, ແລະ ສັນທະຍາ—ທັງສີ່ນີ້ ໂອຜູ້ມີອານຸພາບ ແມ່ນກາຍຮູບຂອງພຣະພຣະຫມາ; ແລະລ້ວນອາໄສໄຕຣຄຸນທັງສາມ.

Verse 41

रजोमात्रात्मिकाम् एव ततो ऽन्यां जगृहे तनुम् ततः क्षुद् ब्रह्मणो जाता जज्ञे कोपस् तया ततः

ຕໍ່ມາ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ຮັບຮ່າງອື່ນອີກ ທີ່ປະກອບດ້ວຍຣາຈັສລ້ວນໆ. ຈາກນັ້ນ “ຄວາມຫິວ” ເກີດຂຶ້ນ ແລະຈາກຄວາມຫິວນັ້ນ “ຄວາມໂກດ” ກໍເກີດຕາມມາ.

Verse 42

क्षुत्क्षामान् अन्धकारे ऽथ सो ऽसृजद् भगवान् प्रभुः विरूपाः श्मश्रुला जातास् ते ऽभ्यधावन्त तं प्रभुम्

ຕໍ່ມາ ຈາກຫຼັກແຫ່ງຄວາມມືດ (ຕະມັສ) ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ເປັນໃຫຍ່ເໜືອທຸກສິ່ງ ໄດ້ສ້າງສັດທີ່ຖືກຄວາມຫິວແລະຄວາມກະຫາຍຄອບງຳ. ພວກເຂົາເກີດມາຮູບຮ່າງພິການ ມີໜວດເຄรາ ແລະພຸ່ງເຂົ້າຫາພຣະອົງນັ້ນເອງ.

Verse 43

मैवं भो रक्ष्यताम् एष यैर् उक्तं राक्षसास् तु ते ऊचुः खादाम इत्य् अन्ये ये ते यक्षास् तु जक्षणात्

“ບໍ່ແມ່ນແບບນັ້ນ, ທ່ານທັງຫຼາຍ—ຈົ່ງປົກປ້ອງເຂົາ!” ຜູ້ທີ່ເວົ້າແບບນັ້ນຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ຣາກຊະສ’. ແຕ່ອີກພວກໜຶ່ງຮ້ອງວ່າ “ກິນເຂົາເຖີດ!” ແລະຜູ້ທີ່ຫິວຈະກັດກິນຖືກຈື່ຈຳວ່າ ‘ຢັກຊະ’.

Verse 44

अप्रियान् अथ तान् दृष्ट्वा केशाः शीर्यन्त वेधसः हीनाश् च शिरसो भूयः समारोहन्त तच्छिरः

ເມື່ອເຫັນຮູບອັນບໍ່ນ່າພໍໃຈນັ້ນ ຜູ້ສ້າງ (ເວທັສ) ມີເສັ້ນຜົມຮ່ວງ. ແຕ່ເສັ້ນຜົມທີ່ຕົກຈາກສີສະ ກໍລຸກຂຶ້ນອີກ ແລະກັບໄປຮວມກັບສີສະນັ້ນເອງ.

Verse 45

सर्पणात् ते ऽभवन् सर्पा हीनत्वाद् अहयः स्मृताः ततः क्रुद्धो जगत्स्रष्टा क्रोधात्मानो विनिर्ममे वर्णेन कपिशेनोग्रा भूतास् ते पिशिताशनाः

ເນື່ອງຈາກເຄື່ອນໄຫວແບບເລື້ອຍ ພວກເຂົາຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ງູ’; ແລະເນື່ອງຈາກຄວາມພ້ອງພອຍຕໍ່າຕ່ຳ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ ‘ອະຫະຍະ’. ຕໍ່ມາ ຜູ້ສ້າງໂລກໂກດຂຶ້ນ ແລະສ້າງສັດທີ່ເປັນແກ່ນແທ້ແຫ່ງຄວາມໂກດ—ດຸຮ້າຍ ສີຄະພິດ (ນ້ຳຕານອົມເຫຼືອງ) ເປັນພູດກິນເນື້ອ.

Verse 46

ध्यायतो ऽङ्गात् समुद्भूता गन्धर्वास् तस्य तत्क्षणात् पिबन्तो जज्ञिरे वाचं गन्धर्वास् तेन ते द्विज

ໂອ ທະວິຊະ! ເມື່ອທ່ານນັ້ນພິຈາລະນາດ້ວຍສະມາທິ ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ພວກກັນທະວະກໍເກີດຂຶ້ນຈາກອະໄວຍະວະຂອງທ່ານ। ເພາະເກີດມາເປັນຜູ້ດື່ມວາຈາ—ດື່ມດ່ຳສຽງ—ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ “ກັນທະວະ”.

Verse 47

एतानि सृष्ट्वा भगवान् ब्रह्मा तच्छक्तिचोदितः ततः स्वच्छन्दतो ऽन्यानि वयांसि वयसो ऽसृजत्

ເມື່ອສ້າງສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ ພຣະພຣະຫມາຜູ້ມີພຣະພາກ ຖືກກະຕຸ້ນໂດຍພະລັງທິບນັ້ນ ຈຶ່ງສ້າງພວກນົກອື່ນໆ ຕາມພຣະປະສົງ ໃຫ້ເໝາະຕາມຊະນິດແລະວັຍຂອງແຕ່ລະພວກ

Verse 48

अवयो वक्षसश् चक्रे मुखतो ऽजाः स सृष्टवान् सृष्टवान् उदराद् गाश् च पार्श्वाभ्यां च प्रजापतिः

ພຣະປະຊາປະຕິອົງນັ້ນ ສ້າງແກະຈາກອົກ, ໃຫ້ແພະປາກົດຈາກປາກ. ຈາກທ້ອງໃຫ້ໂຄເກີດ ແລະຈາກຂ້າງກາຍກໍສ້າງສັດນານາຊະນິດ

Verse 49

पद्भ्यां चाश्वान् समातङ्गान् रासभान् गवयान् मृगान् उष्ट्रान् अश्वतरांश् चैव न्यङ्कून् अन्याश् च जातयः

ຈາກຕີນເກີດມ້າອັນວ່ອງໄວ, ຊ້າງໃຫຍ່ອັນມີພະລັງ, ລາ, ກະວາຍາ (ໂຄປ່າ), ກວາງ ແລະສັດປ່າອື່ນໆ; ອູດ, ລໍ້, ນະຍັງກູ ແລະອີກຫຼາຍຊະນິດ

Verse 50

ओषध्यः फलमूलिन्यो रोमभ्यस् तस्य जज्ञिरे त्रेतायुगमुखे ब्रह्मा कल्पस्यादौ द्विजोत्तम सृष्ट्वा पश्वोषधीः सम्यग् युयोज स तदाध्वरे

ຈາກຂົນຂອງທ່ານນັ້ນ ເກີດພືດໂອສົດ ທັງພວກທີ່ໃຫ້ຜົນ ແລະພວກທີ່ໃຫ້ຮາກ. ໂອ ທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ! ໃນຕົ້ນກັລປະ ໃນຮຸ່ງອອກແຫ່ງຍຸກເຕຣຕາ ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສ້າງສັດແລະພືດໂອສົດໃຫ້ສົມບູນ ແລ້ວນໍາໄປຜູກເຂົ້າກັບພິທີຍັຊະນາອັນສັກສິດຢ່າງຖືກຕ້ອງ

Verse 51

गौर् अजः पुरुषो मेषा अश्वाश्वतरगर्दभाः एतान् ग्राम्यान् पशून् आहुर् आरण्यांश् च निबोध मे

ງົວ, ແບ້, ມະນຸດ, ແກະ, ມ້າ, ລໍ້ (mule) ແລະ ລາ—ເຫຼົ່ານີ້ເອີ້ນວ່າສັດລ້ຽງ; ບັດນີ້ຈົ່ງຮຽນຮູ້ຈາກຂ້ອຍເຖິງສັດປ່າດ້ວຍ।

Verse 52

श्वापदो द्विखुरो हस्ती वानरः पक्षिपञ्चमाः औदकाः पशवः षष्ठाः सप्तमास् तु सरीसृपाः

ໃນຫມູ່ສັດມີກາຍ ພວກສັດກິນເນື້ອເປັນຫມວດໜຶ່ງ, ພວກກີບແຍກເປັນອີກຫມວດ, ພວກຊ້າງເປັນອີກຫມວດ, ພວກລີງເປັນອີກຫມວດ. ນົກເປັນຫມວດທີ 5, ສັດນ້ຳເປັນຫມວດທີ 6, ແລະສັດເລື້ອຍຄານເປັນຫມວດທີ 7—ດັ່ງນີ້ລຳດັບສ້າງສັນຂອງພຣະເຈົ້າຈຶ່ງປາກົດຫຼາກຮູບ

Verse 53

गायत्रं च ऋचश् चैव त्रिवृत्साम रथन्तरम् अग्निष्टोमं च यज्ञानां निर्ममे प्रथमान् मुखात्

ຈາກພຣະໂອສຖດັ່ງເດີມນັ້ນ ພຣະເຈົ້າໄດ້ສ້າງກ່ອນຄື ຉັນທະລັກສະນະກາຍະຕຣີ ແລະ ບົດຣິກ; ພຣະອົງໄດ້ໃຫ້ເກີດ ຕຣິວຣິດສາມັນ ແລະ ຣະຖັນຕະຣະ, ພ້ອມທັງບັນຍັດ ອັກນິສໂຕມະ ເປັນຍັນພິທີອັນສູງສຸດ

Verse 54

यजूंषि त्रैष्टुभं छन्दः स्तोमं पञ्चदशं तथा बृहत् साम तथोक्थं च दक्षिणाद् असृजन् मुखात्

ຈາກດ້ານຂວາຂອງພຣະໂອສຖຈັກກະວານນັ້ນ ໄດ້ປະກົດ ບົດຍະຊຸສ, ຉັນທະລັກສະນະຕຣິສຕຸພ, ສໂຕມະ 15 ປະການ, ບຣິຫັດສາມັນ ແລະ ອຸກຖະ—ດັ່ງນີ້ຮູບແບບສຽງເວທ ແລະ ລຳດັບຍັນພິທີ ເກີດຂຶ້ນເປັນພຣະວາຈາທີ່ປາກົດຂອງຜູ້ສູງສຸດ

Verse 55

सामानि जगतीछन्दः स्तोमं सप्तदशं तथा वैरूपम् अतिरात्रं च पश्चिमाद् असृजन् मुखात्

ຈາກພຣະພັກຕະດ້ານຕາເວັນຕົກ ພຣະອົງໄດ້ໃຫ້ເກີດ ບົດສາມັນ, ຉັນທະລັກສະນະຈະກະຕີ, ສໂຕມະ 17 ປະການ, ແລະພິທີ ໄວຣູປະ ກັບ ອະຕິຣາຕຣະ—ດັ່ງນີ້ສຽງອັນສັກສິດ ແລະ ລຳດັບຍັນພິທີ ເກີດຈາກພຣະໂອສຖຂອງພຣະບຸລຸດສູງສຸດເອງ

Verse 56

एकविंशम् अथर्वाणम् आप्तोर्यामाणम् एव च अनुष्टुभं स वैराजम् उत्तराद् असृजन् मुखात्

ຈາກພະພັກດ້ານເໜືອ ພຣະອົງໄດ້ບັງເກີດຄຳພີສັກສິດລຳດັບທີ 21 ຄື ອະຖັຣວະເວດ ພ້ອມພິທີ ອາປໂຕຣະຢາມ ແລະຍັງສຳແດງສັນທະລັກອະນຸສຕຸບ ກັບລະບຽບໄວຣາຊອັນເປັນຈັກກະວານດ້ວຍ

Verse 57

उच्चावचानि भूतानि गात्रेभ्यस् तस्य जज्ञिरे देवासुरपितॄन् सृष्ट्वा मनुष्यांश् च प्रजापतिः

ຈາກອະວະຍະວະຂອງພຣະອົງ ສັດທັງຫຼາຍຫຼາຍຊະນິດ ທັງສູງແລະຕ່ຳ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ; ເມື່ອສ້າງເທວະ, ອະສຸຣະ ແລະປິຕຣຶ ແລ້ວ ພຣະປຣະຊາປະຕິກໍສ້າງມະນຸດດ້ວຍ

Verse 58

ततः पुनः ससर्जादौ स कल्पस्य पितामहः यक्षान् पिशाचान् गन्धर्वान् तथैवाप्सरसां गणान्

ຕໍ່ມາອີກ ໃນຕອນເລີ່ມການສ້າງສັນ ປິຕາມະຫະແຫ່ງກັລປນັ້ນ (ພຣະພຣົມ) ໄດ້ສ້າງຕາມລຳດັບ ຢັກສະ, ປິສາຈະ, ຄັນທັຣວະ ແລະຫມູ່ອັບສະຣາ

Verse 59

नरकिंनररक्षांसि वयःपशुमृगोरगान् अव्ययं च व्ययं चैव यद् इदं स्थाणुजङ्गमम्

ສັດນະລົກ, ຄິນນະຣະ ແລະ ຣາກຊະສະ; ນົກ, ສັດລ້ຽງ, ສັດປ່າ ແລະ ງູ—ທຸກສິ່ງທີ່ຢູ່ນີ້ ທັງຢືນນິ່ງແລະເຄື່ອນໄຫວ, ທັງບໍ່ເສື່ອມແລະເສື່ອມສະລາຍ ລ້ວນຖືກຄອບຄຸມຢູ່ໃນພຣະອົງ

Verse 60

तत् ससर्ज तदा ब्रह्मा भगवान् आदिकृद् विभुः तेषां ये यानि कर्माणि प्राक्सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे तान्य् एव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः

ແລ້ວພຣະພຣົມ—ຜູ້ເປັນພຣະພະຄະວານ ຜູ້ສ້າງແຕ່ເດີມ ແລະຜູ້ແຜ່ໄພສານ—ໄດ້ສ້າງພວກເຂົາ; ແລະກຳ (ກັມມະ) ໃດໆທີ່ເຄີຍຖືກຮັບໃນການສ້າງກ່ອນ ເມື່ອຖືກສ້າງຊ້ຳໆ ກໍກັບຮັບເອົາແນວເກົ່ານັ້ນອີກ

Verse 61

हिंस्राहिंस्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्माव् ऋतानृते तद्भाविताः प्रपद्यन्ते तस्मात् तत् तस्य रोचते

ບໍ່ວ່າເປັນຄວາມຮຸນແຮງຫຼືອະຫິງສາ, ຄວາມອ່ອນໂຍນຫຼືຄວາມໂຫດຮ້າຍ, ທຳມະຫຼືອະທຳ, ຄວາມຈິງຫຼືຄວາມເທັດ—ສັດທັງຫຼາຍຍ່ອມເຄື່ອນໄປຫາພາວະທີ່ຫຼໍ່ຫຼອມໃຈພາຍໃນ; ດັ່ງນັ້ນ ສິ່ງທີ່ກົງກັບນິໄສທີ່ກໍ່ຮູບແລ້ວຈຶ່ງເປັນທີ່ພໍໃຈ.

Verse 62

इन्द्रियार्थेषु भूतेषु शरीरेषु च स प्रभुः नानात्वं विनियोगांश् च धातैवं व्यसृजत् स्वयम्

ພຣະເຈົ້າສູງສຸດນັ້ນ ຜູ້ເປັນຜູ້ຈັດວາງເອງ ໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຫຼາກຫຼາຍໃນວັດຖຸອາລົມຂອງອິນທຣີ, ໃນທາດທັງຫຼາຍ ແລະໃນຮູບກາຍຂອງສັດມີຊີວິດ; ແລະພຣະອົງເອງກໍກຳນົດການນຳໃຊ້ແລະໜ້າທີ່ແຕ່ລະຢ່າງ ວາງໄວ້ໃນທີ່ອັນຄວນຂອງມັນ.

Verse 63

नामरूपं च भूतानां कृत्यानां च प्रपञ्चनम् वेदशब्देभ्य एवादौ देवादीनां चकार सः

ແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນ ພຣະອົງໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດ—ຈາກສຽງແຫ່ງເວດໂດຍກົງ—ການແຍກນາມແລະຮູບຂອງສັດທັງປວງ, ການຈັດລະບຽບໜ້າທີ່ອັນຫຼາກຫຼາຍ, ແລະການສະຖາປະນາເທວະດາແລະອື່ນໆ.

Verse 64

ऋषीणां नामधेयानि यथा वेदश्रुतानि वै यथा नियोगयोग्यानि सर्वेषाम् अपि सो ऽकरोत्

ພຣະອົງໄດ້ຈັດວາງນາມຂອງຣິສີທັງຫຼາຍຕາມທີ່ໄດ້ຍິນໃນເວດແທ້ໆ; ແລະກໍກຳນົດການແຕ່ງຕັ້ງອັນສັກສິດໃຫ້ທຸກຜູ້ຕາມຄວາມເໝາະສົມແຫ່ງພາລະກິດຂອງແຕ່ລະທ່ານ.

Verse 65

यथर्तुष्व् ऋतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये दृश्यन्ते तानि तान्य् एव तथा भावा युगादिषु

ເຫມືອນດັ່ງໃນການຜັນຜ່ຽນຂອງລະດູ ເຄື່ອງໝາຍຂອງແຕ່ລະລະດູປາກົດໃນຮູບແບບຫຼາກຫຼາຍຕາມລຳດັບ; ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ສະພາບແຫ່ງການດຳລົງຢູ່ກໍປາກົດຊ້ຳໆ ໃນວົງຈອນຂອງຍຸກ ແລະການແບ່ງເວລາອື່ນໆ.

Verse 66

करोत्य् एवंविधां सृष्टिं कल्पादौ स पुनः पुनः सिसृक्षाशक्तियुक्तो ऽसौ सृज्यशक्तिप्रचोदितः

ພຣະອົງກະທຳການສ້າງສັນແບບນີ້ຊ້ຳໆ ໃນຕົ້ນກັລປະຂອງແຕ່ລະກັລປະ—ພ້ອມດ້ວຍຈິດປາຖະໜາແລະພະລັງໃນການສ້າງ ແລະຖືກກະຕຸ້ນໂດຍສັກຕິທີ່ໃຫ້ລະບົບສິ່ງທີ່ຖືກສ້າງເຄື່ອນໄຫວ