Adhyaya 87: Description of Krauñcadvīpa: its mountains, regions, rivers, and encircling ocean
Krauñcadvīpa-varṇana (Parvata–Varṣa–Nadī–Samudra-vibhāgaḥ)
Ancient-Geography (Purāṇic Cosmography) / Environmental Topography
ໃນກອບການສອນລະຫວ່າງ ວະຣາຫະ–ປຣິຖະວີ ບົດນີ້ເປັນບົດຮຽນດ້ານພູມິຈັກກະວານ ທີ່ສະແດງໂຄງສ້າງໂລກອັນເປັນລະບຽບ ເປັນດັ່ງຄວາມສົມດຸນແຫ່ງພື້ນດິນ. ຜູ້ເວົ້າ (ໃນຕອນຂໍ້ຄວາມລະບຸວ່າ ຣຸທຣະ) ພັນນາ ກຣໍອັນຈະດວີປ ເປັນດວີປທີ 4 ກ່າວເຖິງສັດສ່ວນເທົ່າທຽບກັບ ກຸສະດວີປ ແລະສະມຸດທີ່ຫ້ອມລ້ອມມັນ. ຕໍ່ມາລຽງຊື່ພູເຂົາຫຼັກ 7 ລູກດຸດດັ່ງແກ້ວມະນີ ພ້ອມການທຽບຄວາມສູງ ເພື່ອຊີ້ໃຫ້ເຫັນອົງປະກອບທີ່ຄ້ຳຈຸນຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງແຜ່ນດິນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນລຽງຊື່ວັຣສະ 7 ພາກ (ເຂດຍ່ອຍ) ແລະແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ 7 ສາຍພ້ອມຊື່ທາງເລືອກ/ຊື່ພັນນາ ພ້ອມກ່າວເຖິງແມ່ນ້ຳນ້ອຍເພີ່ມເຕີມ. ທ້າຍສຸດລະບຸວ່າ ສະມຸດແຫ່ງ ຄຣິຕະ (ເນີຍໃສ) ເປັນວົງຫ້ອມກຣໍອັນຈະດວີປ ຕອກຢ້ຳແນວຄິດປຸຣານະເຖິງໂລກທີ່ເປັນຊັ້ນໆ ແລະມີແບບແຜນທາງນິເວດຢ່າງປະນີດ
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 87
Verse 1
रुद्र उवाच । अथ क्रौञ्चं भवति चतुर्थं कुशद्वीपाद् द्विगुणमानतः समुद्रः क्रौञ्चेन द्विगुणेनावृतः । तस्मिंश्च सप्तैव प्रधानपर्वताः । प्रथमः कौञ्चो विद्युर्लतो रैवतो मानसः सैव पावकः । तथैवान्धकारः सैवाच्छोदकः । देवावृत्तो स च सुरापो भण्यते । ततो देविष्ठः स एव काञ्चनशृङ्गो भवति । देवनन्दात्परो गोविन्दः, द्विविन्द इति । ततः पुण्डरीकः सैव तोषाशयः । एते सप्त रत्नमयाः पर्वताः क्रौञ्चद्वीपे व्यवस्थिताः । सर्वे च परस्परेणोच्छ्रयाः । तत्र वर्षाणि तथा क्रौञ्चस्य कुशलो देशः सैव माधवः स्मृतः वामनस्य मनोऽनुगः सैव संवर्तकस्ततोऽष्णवान् सोमप्रकाशः । ततः पावकः सैव सुदर्शनः । तथा चान्धकारः सैव सम्मोहः । ततो मुनिदेशः स च प्रकाशः । ततो दुन्दुभिः सैवानर्थ उच्यते । तत्रापि सप्तैव नद्यः
ພຣະຣຸທຣະກ່າວວ່າ: “ບັດນີ້ ດວີປຊື່ ກຣເອົານຈະ ເປັນອັນທີ່ສີ່ ມີຂະໜາດໃຫຍ່ເປັນສອງເທົ່າເທົ່າກັບກຸສະດວີປ; ແລະຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍມະຫາສະໝຸດຊື່ ກຣເອົານຈະ ທີ່ມີຂະໜາດເປັນສອງເທົ່າ (ຂອງມັນ)។ ໃນນັ້ນມີພູເຂົາປະທານ 7 ລູກ: ກ່ອນຄື ກໍາອຸນຈະ, ວິດຍຸນລະຕາ, ໄຣວະຕະ, ມານະສະ, ປາວະກະ, ອັນທະກາຣະ, ແລະ ອັຈໂສທະກະ. ຍັງມີ ເທວາວຶດຕະ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ ສຸຣາປະ. ຕໍ່ມາມີ ເທວິດຖະ ທີ່ກາຍເປັນ ການຈະນະສຶງຄະ. ພົ້ນຈາກ ເທວະນັນທະ ມີ ໂກວິນທະ ເອີ້ນວ່າ ທະວິວິນທະ. ຕໍ່ມາມີ ປຸນຑະຣີກະ ແລະ ໂທສາຊະຍະ. ພູເຂົາທັງ 7 ອັນດຸຈດັ່ງແກ້ວມະນີນີ້ ຕັ້ງຢູ່ໃນກຣເອົານຈະດວີປ ແລະລ້ວນສູງເດັ່ນສຳພັນກັນ. ທີ່ນັ້ນຍັງກ່າວເຖິງວັຣຩະ (ແຄວ້ນ) ຄື: ກຸສະລະເທດ, ມາທະວະ, ມະໂນອະນຸກະຂອງວາມະນະ, ສັມວັຣຕະກະ, ອັສນະວານ, ໂສມະປຣະກາສ; ຕໍ່ມາ ປາວະກະ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ສຸທັຣສະນະ; ແລະ ອັນທະກາຣະ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ສັມໂມຫະ; ຕໍ່ມາ ມຸນິເທດ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ປຣະກາສ; ຕໍ່ມາ ທຸນທຸພິ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ອະນັຣຖ. ທີ່ນັ້ນກໍມີແມ່ນ້ຳ 7 ສາຍດ້ວຍ.”
Verse 2
गौरी कुमुद्वती चैव सन्ध्या रात्रिर्मनोजवा ख्यातिश्च पुण्डरीका च गङ्गा सप्तविधाः स्मृताः । गौरी सैव पुष्पवहा कुमुद्वती ताम्रवती रोधसन्ध्या सुखावहा च मनोजवा च क्षिप्रोदा च ख्यातिः सैव गोबहुला पुण्डरीका चित्रवेगा शेषाः क्षुद्रनद्यः ॥ क्रौञ्चद्वीपो घृतोदेनावृतः । घृतोदा शाल्मलेनेति
ກໍຣີ, ກຸມຸດວະຕີ, ສັນທະຍາ, ຣາຕຣິ, ມະໂນຊະວາ, ຂະຍາຕິ, ປຸນຑະຣີກາ ແລະ ຄົງຄາ—ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນແມ່ນ້ຳ 7 ສາຍ. ກໍຣີ ຍັງເອີ້ນວ່າ ປຸສປະວະຫາ; ກຸມຸດວະຕີ ເອີ້ນວ່າ ຕາມຣະວະຕີ; ໂຣທະສັນທະຍາ ເອີ້ນວ່າ ສຸຂາວະຫາ; ມະໂນຊະວາ ເອີ້ນວ່າ ກະສິປໂຣດາ; ຂະຍາຕິ ເອີ້ນວ່າ ໂກບະຫຸລາ; ປຸນຑະຣີກາ ເອີ້ນວ່າ ຈິຕຣະເວກາ; ທີ່ເຫຼືອເປັນຫ້ວຍນ້ຳນ້ອຍ. ກຣເອົານຈະດວີປ ຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍສະໝຸດ ຄຣຶໂຕດາ (ສະໝຸດເນີຍໃສ) ແລະຄຳວ່າ ‘ຄຣຶໂຕດາ’ ຖືກກ່າວວ່າສຳພັນກັບ ຊາລະມະລະດວີປ.
Frequently Asked Questions
The passage primarily teaches an ordered model of Earth (Pṛthivī) through systematic geography—continents, mountains, regions, and rivers—implying that terrestrial stability depends on structured landforms and regulated waters. The instructional logic frames environmental order as a prerequisite for sustaining life and cosmic balance rather than presenting a direct social-legal injunction.
No explicit calendrical markers (tithi, nakṣatra, māsa, or seasonal timings) appear in the cited material. The content is descriptive cosmography rather than a ritual schedule.
It models balance through enumerated structures: seven principal mountains (as stabilizing features), seven varṣas (organized land divisions), and seven rivers (hydrological circulation), all enclosed by a concentric ocean. This mapping presents Earth as a regulated system in which landforms and waterways collectively maintain coherence.
No royal genealogies or human historical lineages are referenced in the cited verses. The only explicit speaker attribution in the manuscript excerpt is Rudra, while the broader work’s pedagogical frame is typically presented as Varāha instructing Pṛthivī.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.