Adhyaya 85: The Ninefold Division of Bhārata and the Enumeration of Its Mountains and River Systems
Bhāratavarṣa-nava-bheda-vyavasthā tathā nadī-parvata-nirdeśaḥ
Ancient-Geography
ໃນກອບການສອນລະຫວ່າງ ວະຣາຫະ–ປຣຶຖະວີ ບົດນີ້ອ້າງສຽງຂອງ ຣຸດຣະ ເປັນພະຍານອັນມີອໍານາດ. ຕອນຕົ້ນກ່າວວ່າໄດ້ອະທິບາຍແລ້ວເຖິງການຈັດຮູບ “ດອກບົວແຫ່ງແຜ່ນດິນ” (bhūpadma-vyavasthā) ແລ້ວຈຶ່ງນໍາເສີນ ພາຣະຕະວັຣສະ ວ່າແບ່ງເປັນ 9 ພາກ ພ້ອມລາຍນາມທັງ 9 ເປັນໝວດພູມິພາກ. ແຕ່ລະພາກຖືກພັນລ້ອມດ້ວຍມະຫາສະໝຸດ ແລະກໍານົດຂະໜາດດ້ວຍໜ່ວຍ ໂຢຊະນະ. ຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງພື້ນດິນຖືກອະທິບາຍຜ່ານ ກຸລະ-ປະຣະວະຕະ 7 ສາຍ (ເທືອກເຂົາຄໍ້າຈຸນ) ແລະຕາມດ້ວຍບັນຊີພູເຂົານ້ອຍ. ທ້າຍສຸດ ເຊື່ອມຖິ່ນຖານມະນຸດ (ອາຣະຍະ ແລະ ມະເລັດສະ ຊະນະປະດະ) ກັບລະບົບນໍ້າ ໂດຍລາຍນາມແມ່ນໍ້າສໍາຄັນ ແລະຈັດກຸ່ມຕາມແຫຼ່ງກໍາເນີດຈາກ ຫິມະວັດ, ປາຣິຍາຕຣະ, ຣຶກສະ, ວິນທະຍະ, ແລະ ສະຫະຍະ ເພື່ອສະແດງພູມິສາດເປັນເຄືອຂ່າຍລຸ່ມນໍ້າທີ່ຫຼ້ຽງຊີວິດ ແລະຄວາມສົມດຸນຂອງໂລກ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 85
Verse 1
ຣຸທຣະກ່າວວ່າ: ລະບຽບແຫ່ງ “ພູປັດມະ” (ດອກບົວແຫ່ງແຜ່ນດິນ) ນີ້ໄດ້ກ່າວແລ້ວ. ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງການແບ່ງພາຣະຕະເປັນ 9 ພາກ: ອິນທຣະ, ກະເສຣຸ, ຕາມຣະວັຣນະ, ຄະພັສຕິ, ນາກະທະວີບ, ເສົາມຍະ, ຄັນທັຣວະ, ວາຣຸນະ, ແລະ ພາຕະຣ. ແຕ່ລະພາກຖືກທະເລຫ້ອມລ້ອມ ແລະແຕ່ລະພາກມີຂະໜາດ 1,000 ໂຍຊະນະ. ທີ່ນັ້ນມີພູກຸລະປະຣະວະຕະ 7 ລູກ: ມະເຫນທຣະ, ມະລະຍະ, ສະຫຍະ, ສຸກຕິມານ, ຣິກຊະປະຣະວະຕະ, ວິນທຍະ, ແລະ ປາຣິຍາຕຣ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນພູກຸລະ. ຍັງມີພູນ້ອຍອື່ນໆ ເຊັ່ນ ມັນທຣະ, ຊາຣະດ, ອັຣດຸຣ, ໂກລາຫະລະ, ສຸຣ, ໄມນາກ, ໄວທຍຸຕ, ວາຣັນທະມ, ອະປານຑຸຣ, ຕຸງຄະປຣັສຖ, ກຣິຊນະຄິຣິ, ຊະຍັນຕະ, ໄຣວະຕ, ຣິຊຍະມູກ, ໂກມັນຕະ, ຈິຕຣະກູຏ, ສຣີຈະໂກຣ, ກູຏະໄຊລ, ກຣິຕະສະຖະລະ; ທີ່ເຫຼືອນັ້ນນ້ອຍກວ່າອີກ. ໃນດິນແດນເຫຼົ່ານັ້ນມີຊົນບົດອາຣຍະ ແລະ ມະເລັຈຉະ ອາໄສ. ພວກເຂົາດື່ມນ້ຳຈາກແມ່ນ້ຳເຫຼົ່ານີ້: ຄັງຄາ, ສິນທຸ, ສະຣັສວະຕີ, ຊະຕະດຣຸ, ວິຕັສຕາ, ວິປາຊາ, ຈັນທຣະພາຄາ, ສະຣະຍູ, ຍະມຸນາ, ອິຣາວະຕີ, ເທວິກາ, ກຸຫູ, ໂກມະຕີ, ທູຕະປາປາ, ພາຫຸດາ, ດຣິຊະດວະຕີ, ເກົາຊິກີ, ນິສວະຣາ, ຄັນຑະກີ, ຈັກຊຸຊະມະຕີ, ໂລຫິຕາ—ເຫຼົ່ານີ້ອອກຈາກຕີນພູຫິມະວັດ. ແລະ ເວທະສະມຣິຕິ, ເວທະວະຕີ, ສິນທຸປັຣນາ, ສະຈັນທະນາ, ສະດາຈາຣາ, ໂຣຫິປາຣາ, ຈັຣມະນະວະຕີ, ວິທິຊາ, ເວທະຕຣະຍີ—ເຫຼົ່ານີ້ເກີດຈາກພາຣິຍາຕຣ.
Verse 2
ແມ່ນ້ຳ ໂຊນາ, ຈະໂຍຕີຣະຖາ, ນັຣມະດາ, ສຸຣະສາ, ມັນດາ, ມັນດາກິນີ, ດະຊາຣນາ, ຈິຕຣະກູຏາ, ຕະມະສາ, ປິບພະລາ, ກະຣະໂຕຍາ, ປິຊາຈິກາ, ຈິຕໂຣຕປະລາ, ວິຊາລາ, ວັນຈຸລາ, ບາລຸກາ, ວາຫິນີ, ຊຸກຕິມະຕີ, ວິຣະຈາ, ປັງກິນີ, ຣິຣີ, ກຸຫູ—ເຫຼົ່ານີ້ເກີດຈາກພູຣິກຊະ. ມະນິຈາລາ, ຊຸພາ, ຕາປີ, ປະໂຍຊນີ, ຊີຄໂຣດາ, ເວຊນາ, ປາຊາ, ໄວຕະຣະນີ, ເວທີ, ປາລີ, ກຸມຸດວະຕີ, ໂຕຍາ, ດຸຣຄາ, ອັນຕະຍາ, ຄິຣາ—ເຫຼົ່ານີ້ອອກຈາກຕີນພູວິນທຍະ. ໂຄທາວະຣີ, ພີມະຣະຖີ, ກຣິຊນາ, ເວນາ, ວັນຈຸລາ, ຕຸງຄະພັດຣາ, ສຸປຣະໂຍຄາ, ວາຫຍາ, ກາເວຣີ—ເຫຼົ່ານີ້ອອກຈາກຕີນພູສະຫຍະ.
Frequently Asked Questions
Rather than prescribing a ritual ethic, the passage frames terrestrial order through interlinked divisions of land, sustaining mountain ranges, and river networks. The implicit instruction is that human habitation (janapadas) depends upon stable watersheds and geomorphological supports (kula-parvatas), presenting Earth as an organized system whose balance is maintained by mountains and rivers.
No explicit chronological markers (tithi, nakṣatra, māsa, or seasonal timings) appear in the provided ślokas. The content is primarily classificatory (regions, mountains, rivers) rather than calendrical or ritual-scheduling.
Environmental balance is articulated through a watershed model: rivers are enumerated and explicitly traced to mountain sources (Himavat, Pāriyātra, Ṛkṣa, Vindhya, Sahya). By connecting settlement patterns to potable river waters, the text implies an ecology where Earth’s habitability depends on the integrity of mountain-fed river systems.
Rudra is the explicit authoritative speaker within the quoted segment. The passage also references social categories of habitation (Ārya and mleccha janapadas) but does not name specific royal dynasties, sages, or administrative lineages in the provided excerpt.