Adhyaya 83: Description of the Bhadrāśva and Ketumāla Regions: Niṣadha’s Western Janapadas and River Systems
Bhadrāśva–Ketumāla–Niṣadha-janapada-nadī-varṇanam
Ancient-Geography
ອັດທະຍາຍນີ້ຢູ່ໃນກອບການສອນ ວຣາຫະ–ປຣິຖະວີ ແລະໃນຂໍ້ຄວາມທີ່ສືບມາ ປາກົດວ່າ ຣຸດຣະ ເປັນຜູ້ກ່າວ. ບົດຄວາມສືບຕໍ່ການບັນຍາຍພູມິສາດໂລກ ໂດຍເອີ້ນຊື່ເຂດ ພັດຣາສະວະ ແລະ ເກຕຸມາລະ ແລ້ວຈຶ່ງອະທິບາຍດ້ານຕາເວັນຕົກຂອງ ນິສະທະ ໂດຍລຽນລາຍຊື່ພູເຂົາເປັນ ກຸລະປະຣະວະຕະ ແລະ ຈະນະປະດະ (ເມືອງ/ດິນແດນມະນຸດ) ທີ່ກ່ຽວພັນກັບພູເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນ. ກ່າວວ່າຄວນເຂົ້າໃຈປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນຜ່ານຊື່ສະຖານທີ່ ແລະຈະນະປະດະທັງຫຼາຍ “ດື່ມ” ນ້ຳແມ່ນ້ຳທີ່ເກີດຈາກພູເຂົາໃກ້ຄຽງ ສະແດງການພຶງພາລະບົບນ້ຳ. ຕໍ່ມາມີບັນຊີແມ່ນ້ຳສຳຄັນ ແລະປິດທ້າຍວ່າຍັງມີລຳນ້ຳນ້ອຍອີກນັບບໍ່ຖ້ວນ; ອັດທະຍາຍນີ້ຈຶ່ງເປັນດັດຊະນີພູມິສາດທີ່ເຊື່ອມພູເຂົາ ເມືອງ ແລະນິເວດແມ່ນ້ຳເຂົ້າດ້ວຍກັນ
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 83
Verse 1
रुद्र उवाच।
ຣຸດຣະ ກ່າວວ່າ:
Verse 2
निसर्ग एष भद्राश्वानां कीर्तितः केतुमालानां विस्तरेण कथितम्।
ການຈັດວາງຕາມທຳມະຊາດ (ດ້ານພູມິພາກ) ຂອງ ພັດຣາສະວະ ໄດ້ກ່າວແລ້ວ; ແລະ ຂອງ ເກຕຸມາລະ ໄດ້ອະທິບາຍຢ່າງລະອຽດ
Verse 3
नैषधस्याचलेनद्रस्य पश्चिमेन कुलाचलजनपदनद्यः कीर्त्यन्ते।
ທາງຕາເວັນຕົກຂອງພູເຂົານາຍສະທະ ຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງພູເຂົາ ໄດ້ມີການລຽນນາມເທືອກເຂົາກຸລາຈະລະ ປະເທດ ແລະ ແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍ
Verse 4
तथा च विशाखकम्बलजयन्तकृष्णहरिताशोकवर्द्धमानाः इत्येतॆषां सप्तकुलपर्वतानां कोटिशः प्रसूतिः।
ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ—ວິສາຂະ, ກັມບະລະ, ຊະຍັນຕະ, ກຣິດສະນະ, ຫະຣິຕາໂສກະ ແລະ ວັດທະມານະ—ໃນບັນດາພູເຂົາແຫ່ງວົງສະກຸນ 7 ນີ້ ມີການແຜ່ກຳເນີດຫຼາຍຢ່າງຫາທີ່ນັບບໍ່ໄດ້ ເຖິງຂັ້ນເປັນໂກດິໆ.
Verse 5
तन्निवासिनो जनपदास्तन्नामान एव द्रष्टव्याः।
ບັນດາແຄວ້ນແດນ (ຊະນະປະດະ) ທີ່ຜູ້ຄົນອາໄສຢູ່ນັ້ນ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າ ມີນາມຕາມນາມເຫຼົ່ານັ້ນເອງ.
Verse 6
तद्यथा सौरग्रामात्तसांतपो कृतसुराश्रवण कम्बलमाहेयाचलकूटवासमूलतपक्रौञ्चकृष्णाङ्गमणिपङ्कजचूडमलसोमीयसमुद्रान्तक कुरकुञ्चसुवर्णः तटकुह श्वेताङ्गकृष्णपाटविदकपिलकर्णिकमहिषकुब्जकरनाटमहोट्कटशुकनासगजभूमककुरञ्जन मनाहकिकिङ्किसपार्णभौमकचोरकधूमजन्म अङ्गारजातिवनजीवलौकिलवाचां सहाङ्गमधुरेयशुकेचकेयश्रवणमत्त कासिकगोदावामकुलपञ्जावर्ज्जहमोदशालक एते जनपदास्तत्पर्वतोत्था नदीः पिबन्ति।
ຄື: ສໍຣະຄຣາມ, ອັດຕະສາງຕະປະ, ກຣິຕະສຸຣາສຣະວະນະ, ກັມບະລະ, ມາເຫຍະ, ອະຈະລະກູດະວາສະ, ມູລະຕະປະ, ກຣອັນຈະ, ກຣິດສະນາງຄະມະນິ, ປັງກະຊະຈູດະ, ມະລະໂສມີຍະ, ສະມຸດຣານຕະກະ, ກຸຣະກຸນຈະ, ສຸວັນນະ, ຕະຕະກຸຫະ, ເສວຕາງຄະ, ກຣິດສະນະປາຏະ, ວິດະກະ, ກະປິລະກັນນິກະ, ມະຫິສະກຸບຊະ, ກັນນາຏະ, ມະໂຫດກະຏະ, ສຸກະນາສະ, ກະຊະພູມະກະ, ກຸຣັນຈະນະ, ມະນາຫະກະ, ກິງກິສະ, ປານ, ພະອຸມະກະ, ໂຈຣະກະ, ທູມະຊະນມະ, ອັງກາຣະຊາຕິ, ວະນະຊີວະ, ເລາກິລະວາຈາງ, ສະຫາງຄະ, ມະທຸເຣຍະ, ສຸເກຈະເກ, ຢະສຣະວະນະມັດຕະ, ກາສິກະ, ໂກດາວາມະ, ກຸລະປັນຊາ, ວັຣຊະຊະຫະ, ໂມດະຊາລະກະ—ແຄວ້ນແດນເຫຼົ່ານີ້ ດື່ມນ້ຳແຫ່ງແມ່ນ້ຳທີ່ເກີດຈາກພູເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນ.
Verse 7
तद्यथा प्लक्षा महाकदम्बा मानसि श्यामा सुमेधा बहुला विवर्णा पुण्खा माला दर्भवती भद्रानदी शुकनदी पल्लवा भीमा प्रभञ्जना काम्बा कुशावती दक्षा कासवती तुङ्गा पुण्योदा चन्द्रावती सुमूलावती ककुद्मिनी विशाला करन्टका पीवरी महामाया महिषी मानुषी चण्डा एता नदीः प्रधानाः।
ຄື: ປະລັກສາ, ມະຫາກະດັມບາ, ມານະສີ, ສະຍາມາ, ສຸເມທາ, ບະຫຸລາ, ວິວັນນາ, ປຸງຄາ, ມາລາ, ດັຣພະວະຕີ, ພະດຣານະດີ, ສຸກະນະດີ, ປັນລະວາ, ພີມາ, ປະພັນຊະນາ, ກາມບາ, ກຸຊາວະຕີ, ດັກສາ, ກາສະວະຕີ, ຕຸງກາ, ປຸນຍະໂອດາ, ຈັນທຣາວະຕີ, ສຸມູລາວະຕີ, ກະກຸດມິນີ, ວິສາລາ, ກະຣັນຕະກາ, ປີວະຣີ, ມະຫາມາຍາ, ມະຫິສີ, ມານຸສີ ແລະ ຈັນຑາ—ແມ່ນ້ຳເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນແມ່ນ້ຳຫຼັກ.
Verse 8
शेषाः क्षुद्रनद्यः सहस्रशश्चेति।
ສ່ວນແມ່ນ້ຳທີ່ເຫຼືອນັ້ນ ເປັນແມ່ນ້ຳນ້ອຍໆ—ມີຈຳນວນເຖິງພັນໆ ດັ່ງນີ້.
Frequently Asked Questions
The chapter is primarily descriptive rather than prescriptive: it models a cosmographical method that links mountains, settlements, and rivers, implicitly presenting environmental dependency (human habitation relying on mountain-born waters) as a structural principle of terrestrial order.
No explicit chronological markers (tithi, nakṣatra, māsa) or seasonal timings are stated in the provided passage; the content functions as a geographic catalogue rather than a ritual calendar.
Environmental balance is conveyed through hydrological causality: janapadas are said to drink rivers arising from nearby mountains, presenting river systems as the sustaining infrastructure of human regions and implying that terrestrial stability depends on the integrity of mountain–river relationships.
The passage attributes speech to Rudra but does not provide genealogies, royal dynasties, or named sage lineages; the emphasis remains on place-names (janapadas), mountain systems (kulaparvatas), and river lists.