Adhyaya 82: The Descent of the Rivers: The Sky-Gaṅgā and Her Fourfold Division
Nadīnām avatāraḥ (Ākāśagaṅgā-caturdhā-vibhāgaḥ)
Ancient-Geography (Sacred Hydrography) / Environmental-Cosmology
ໃນກອບການສອນລະຫວ່າງ ວະຣາຫະ–ປຣິຖະວີ ບົດນີ້ໃຫ້ຄຳສອນຜ່ານຖ້ອຍຄຳຂອງ ຣຸດຣະ ອະທິບາຍກຳເນີດແມ່ນ້ຳຕາມພູມິສາດ-ຈັກກະວານ. ຈາກ “ສະມຸດແຫ່ງຟ້າ” (ākāśa-samudra) ເກີດແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ ຖືກຊ້າງຂອງພຣະອິນທຣະກວນຢູ່ເລື້ອຍໆ ໃຫ້ການໄຫຼເຄື່ອນໄຫວບໍ່ຢຸດ. ແມ່ນ້ຳນັ້ນພົບພູເມຣຸ ແລ້ວແບ່ງເປັນ 4 ສາຍ ໄຫຼວຽນຕາມເຂັມໂມງ: ສີຕາ, ອະລະການັນດາ, ຈັກຊຸຣະພັດຣາ ແລະ ຄົງຄາ ທີ່ຕັດຜ່ານພູໃຫຍ່ຈົນຮອດໂລກ. ຕໍ່ມາມີການລຽນຊື່ເຂດແດນ ຊົນເຜົ່າ ແລະແມ່ນ້ຳສຳຄັນ ພ້ອມກ່າວຄຸນຂອງນ້ຳວ່າຊຳລະບາບ ແລະຍືດອາຍຸ ເຊື່ອມຄວາມຜາສຸກໃນໂລກກັບລະບົບນ້ຳທີ່ເປັນລະບຽບ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 82
Verse 1
रुद्र उवाच ।
ພຣະຣຸທຣະກ່າວວ່າ:
Verse 2
अथ नदीनाmवतारं शृणुत ।
ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງເລື່ອງອະວະຕາຣ ຄືກຳເນີດ/ການສືບລົງມາຂອງແມ່ນ້ຳທັງຫຼາຍ
Verse 3
आकाशसमुद्रो यः कीर्त्यते सामाख्यस् तस्मादाकाशगामिनी नदी प्रवृत्ता ।
ຈາກມະຫາສະໝຸດໃນຟ້າ ທີ່ຖືກສັນລະເສີນວ່າ «ສາມາ» ໄດ້ມີແມ່ນ້ຳໜຶ່ງເກີດອອກ ແລະໄຫຼໄປຕາມສະຫວັນ।
Verse 4
सा चानवरतमिन्द्रगजेन क्षोभ्यते ।
ແລະແມ່ນ້ຳນັ້ນ ຖືກກະທົບກວນຢູ່ເລື້ອຍໆ ໂດຍຊ້າງຂອງພຣະອິນທຣາ।
Verse 5
सा च चतुरशीतिसहस्रोच्छ्राया ।
ແລະມັນມີຄວາມສູງ (ຫຼືລະດັບຍົກສູງ) ເຖິງ ແປດສິບສີ່ພັນ।
Verse 6
सा मेरोः सुदर्शनं करोति ।
ມັນເຮັດໃຫ້ເກີດທິວທັດອັນງາມສະຫງ່າຂອງພູເມຣຸ।
Verse 7
सा च मेरुकूटतटान्तेभ्यः प्रस्कलिता चतुर्धा संजाता ।
ແລະແມ່ນ້ຳນັ້ນ ໄຫຼລື່ນລົງຈາກຂອບຊາຍຂອງລາດຊັນຕາມຍອດພູເມຣຸ ແລ້ວແບ່ງອອກເປັນສີ່ສາຍ।
Verse 8
षष्टिं च योजनसहस्रं निरालम्बा पतमाना प्रदक्षिणमनुसरन्ती चतुर्द्धा जगाम।
ມັນຍາວເຖິງ 60,000 ໂຍຊະນະ; ບໍ່ມີທີ່ພຶ່ງພາ ຕົກລົງ ແລະເຄື່ອນໄປທາງຂວາ (ຕາມເຂັມນາລິກາ) ຈົນແຍກເປັນ 4 ສາຍນ້ຳ.
Verse 9
सीता च अलकनन्दा चक्षुर्भद्रा चेति नामभिः।
ດ້ວຍນາມເຫຼົ່ານີ້: ສີຕາ, ອະລະກະນັນດາ, ແລະ ຈັກຂຸພັດຣາ.
Verse 10
यथोद्देशं सा चानेकशतसहस्रपर्वतानां दारयन्ती गां गतेति गङ्गेत्युच्यते अथ गन्धमादनपार्श्वे अमरगण्डिका वर्ण्यते।
ຕາມພື້ນທີ່ທີ່ກ່າວໄວ້, ນາງ—ຜ່າຟັນພູເຂົາຫຼາຍແສນຫຼາຍພັນ—ໄຫຼລົງສູ່ແຜ່ນດິນ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ຄັງຄາ’ (ຜູ້ໄປສູ່ແຜ່ນດິນ). ບັດນີ້ ໃກ້ພູກັນທະມາດະນະ ມີສາຍນ້ຳຊື່ ‘ອະມະຣະກັນດິກາ’ ຖືກພັນລະນາ.
Verse 11
एकत्रिंशद्योजनसहस्राणि आयामः चतुःशतविस्तीर्णम्।
ຄວາມຍາວ 31,000 ໂຍຊະນະ ແລະ ຄວາມກວ້າງ 400 ໂຍຊະນະ.
Verse 12
तत्र केतुमालाः सर्वे जनपदाः।
ທີ່ນັ້ນ ເມືອງແຂວງ (ຊະນະປະດະ) ທັງໝົດ ເອີ້ນວ່າ ເກຕຸມາລາ.
Verse 13
कृष्णवर्णाः पुरुषा महाबलिनः।
ບຸລຸດທັງຫຼາຍມີຜິວຄ່ອນດຳ ແລະມີກຳລັງຍິ່ງໃຫຍ່।
Verse 14
उत्पलवर्णाः स्त्रियः शुभदर्शनाः।
ແມ່ຍິງທັງຫຼາຍມີສີດັ່ງດອກບົວ ແລະມີຮູບງາມນ່າຊົມ.
Verse 15
तत्र च महावृक्षाः पनसाः सन्ति।
ທີ່ນັ້ນມີຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ຫຼາຍ ແມ່ນຕົ້ນໝາກຂະນຸນ.
Verse 16
तत्रेश्वरो ब्रह्मपुत्रस्तिष्ठति।
ທີ່ນັ້ນ ພຣະເຈົ້າ—ພຣະບຸດຂອງພຣະພຣະຫມາ—ປະທັບຢູ່.
Verse 17
तत्रोदपानाच्च जरारोगविवर्जिता वर्षायुतायुषश्च नराः।
ທີ່ນັ້ນ ເນື່ອງດ້ວຍບໍ່ນ້ຳ (ຫຼື ແຫຼ່ງນ້ຳ) ຜູ້ຄົນພົ້ນຈາກຄວາມແກ່ແລະໂລກໄພ ແລະມີອາຍຸເຖິງໜຶ່ງໝື່ນປີ.
Verse 18
माल्यवतः पूर्वपार्श्वे पूर्वगण्डिका एकशृङ्गाद्योजनसहस्राणि मानतः तत्र च भद्राश्वा नाम जनपदाः भद्रशालवनं च तत्र व्यवस्थितम् ।
ທາງດ້ານຕາເວັນອອກຂອງພູມາລະຍະວັດ ມີແດນປູຣະວະກັນດິກາ; ເລີ່ມແຕ່ ເອກະສຶຣິງຄະ ເປັນຕົ້ນໄປ ຂອບເຂດຖືກວັດເປັນພັນໆ ໂຍຊະນາ. ທີ່ນັ້ນມີປະເທດຊື່ ພັດຣາສະວະ ແລະຍັງມີປ່າ ພັດຣະຊາລາ ຕັ້ງຢູ່ດ້ວຍ.
Verse 19
कालाम्रवृक्षाः पुरुषाः श्वेताः पद्मवर्णिनः स्त्रियः कुमुदवर्णा दशवर्षसहस्राणि तेषामायुः ।
ຜູ້ຊາຍຖືກພັນນາວ່າມີສີດັ່ງຕົ້ນກາລາອຳຣະ ແລະກໍມີຄວາມຂາວ; ຜູ້ຍິງມີສີດັ່ງດອກບົວ ແລະດັ່ງສີຂອງດອກກຸມຸດ. ອາຍຸຂອງເຂົາເຈົ້າແມ່ນ ໜຶ່ງໝື່ນປີ.
Verse 20
तत्र च पञ्च कुलपर्वताः ।
ແລະທີ່ນັ້ນຍັງມີ ກຸລະປະຣະວະຕະ ຄື ພູເຂົາຫຼັກ 5 ສາຍ.
Verse 21
तद्यथा शैलवर्णः मालाख्यः कोरजश्च त्रिपर्णः नीलश्चेति तद्विनिर्गताः ।
ຄື: ໄສລະວັນນະ, ມາລາຂະຍະ, ໂກຣະຊະ, ຕຣິປັນນະ, ແລະ ນີລະ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນພູເຂົາທີ່ເກີດຂຶ້ນຢູ່ທີ່ນັ້ນ.
Verse 22
तदम्भःस्थितानां देशानां तान्येव नामानि ।
ດິນແດນທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງນ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນ ກໍມີຊື່ຕາມນາມເຫຼົ່ານັ້ນເຊັ່ນກັນ.
Verse 23
ते च देशा एता नदीः पिबन्ति ।
ແລະດິນແດນເຫຼົ່ານັ້ນຍ່ອມດື່ມ ແລະຮັບຄວາມຊຸ່ມຊື່ນຈາກແມ່ນ້ຳເຫຼົ່ານີ້।
Verse 24
तद्यथा सीता सुवाहिनी हंसवती कासा महाचक्रा चन्द्रवती कावेरी सुरसा शाखावती इन्द्रवती अङ्गारवाहिनी हरितोया सोमावर्ता शतह्रदा वनमाला वसुमती हंसा सुपर्णा पञ्चगङ्गा धनुष्मती मणिवप्रा सुब्रह्मभागा विलासिनी कृष्णतोया पुण्योदा नागवती शिवा शेवालिनी मणितटा क्षीरोदा वरुणावती विष्णुपदी महानदी हिरण्यस्कन्धवाहा सुरावती कामोदा पताकाश्चेत्येता महानद्यः ।
ຄື: ສີຕາ, ສຸວາຫິນີ, ຫັງສະວະຕີ, ກາສາ, ມະຫາຈັກຣາ, ຈັນທຣະວະຕີ, ກາເວຣີ, ສຸຣະສາ, ສາຂາວະຕີ, ອິນທຣະວະຕີ, ອັງກາຣະວາຫິນີ, ຫະຣິໂຕຍາ, ໂສມາວັດຕາ, ສະຕະຫຣະດາ, ວະນະມາລາ, ວະສຸມະຕີ, ຫັງສາ, ສຸປັນນາ, ປັນຈະຄັງຄາ, ທະນຸສະມະຕີ, ມະນິວະປຣາ, ສຸພຣະຫມະພາຄາ, ວິລາສິນີ, ກຣິສນະໂຕຍາ, ປຸນຍໂອດາ, ນາຄະວະຕີ, ສິວາ, ເຊວາລິນີ, ມະນິຕະຕາ, ກສີໂຣດາ, ວະຣຸນາວະຕີ, ວິສນຸປະດີ, ມະຫານະດີ, ຫິຣັນຍະສະກັນທະວາຫາ, ສຸຣາວະຕີ, ກາໂມດາ ແລະ ປະຕາກາ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ।
Verse 25
एताश्च गङ्गासमाः कीर्तिताः ।
ແລະແມ່ນ້ຳເຫຼົ່ານີ້ຖືກປະກາດວ່າ ເທົ່າທຽມກັບແມ່ນ້ຳຄັງຄາ (ຄົງຄາ) ອັນສັກສິດ।
Verse 26
आजन्मान्तं पापं विनाशयन्ति ।
ພວກມັນຍ່ອມທຳລາຍບາບກຳທີ່ສະສົມມາແຕ່ເກີດຈົນເຖິງວາລະສຸດທ້າຍແຫ່ງຊີວິດ।
Verse 27
क्षुद्रनद्यश्च कोटिशः ।
ແລະຍັງມີແມ່ນ້ຳນ້ອຍໆ ນັບເປັນໂກຕິ ຄືຫຼາຍຫາກນັບບໍ່ໝົດ।
Verse 28
ताश्च नदीर्ये पिबन्ति ते दशवर्षसहस्रायुषः।
ຜູ້ໃດດື່ມນ້ຳຈາກແມ່ນ້ຳອັນສັກສິດເຫຼົ່ານັ້ນ ຈະມີອາຍຸຍືນເຖິງໜຶ່ງໝື່ນປີ
Verse 29
रुद्रोमाभक्ताः इति।
“ຜູ້ມີພັກດີຕໍ່ ຣຸດຣະ ແລະ ອຸມາ” ດັ່ງນີ້ (ຈຶ່ງ) ເອີ້ນຂານ
Frequently Asked Questions
The chapter frames rivers as organizing forces of terrestrial order: the narrative describes a structured, Meru-centered hydrology in which major rivers sustain regions and are credited with removing moral impurity and supporting longevity. In neutral terms, it presents water systems as a cosmically regulated infrastructure whose maintenance is implicitly tied to human flourishing and stability on earth (Pṛthivī).
No explicit tithi, lunar month, seasonal rite, or calendrical prescription appears in the provided verses. The chapter focuses on spatial/cosmographic description (dimensions, directions, regions) rather than ritual timing.
Environmental balance is conveyed through cosmographic hydrology: a celestial source feeds an immense river that divides into four stable streams, supplying lands and defining ecological regions. The emphasis on continuous motion (kṣobha) and on rivers as life-supporting (longevity claims) frames water circulation as a foundational mechanism for Pṛthivī’s habitability and resilience.
The chapter references Rudra as the speaking authority and mentions a deity-associated figure described as a brahmaputra (a ‘son of Brahmā’) residing in a region. It also invokes Indra indirectly through Indra’s elephant as the agent of agitation. No royal dynasties, administrative lineages, or human genealogies are specified in the provided text.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.