Adhyaya 40: Ritual Procedure for the Kūrma Dvādaśī Observance
Kūrma-dvādaśī-vrata-vidhiḥ
Ritual-Manual
ອັດທະຍາຍນີ້ນໍາເສີນກອບວຣະຕະຕາມຂໍ້ບັງຄັບ ທີ່ຖືວ່າມາຈາກດຸຣວາສາ ໂດຍເນັ້ນການບູຊາພຣະຈະນາຣະດະນ/ນາຣາຍະນະ ໃນຮູບກູຣມະ ແລະກໍານົດໄວ້ໃນເດືອນປຸສຍະ. ຕິຖິສໍາຄັນແມ່ນດວາດະຊີ ຝ່າຍສຸກລະປັກສະອັນບໍລິສຸດ; ເລີ່ມຈາກເອກາດະຊີດ້ວຍສັງກັລປະ, ອາບນ້ໍາຊໍາລະ ແລະພິທີເບື້ອງຕົ້ນ, ຈາກນັ້ນບູຊາຕອນກາງຄືນດ້ວຍມັນຕຣະຕາມອະໄວຍະ/ບ່ອນ (ປາດ, ກະຕິ, ອຸດະຣ, ອຸຣະຫ໌, ກັນຖະ, ພຸຊາ, ສິຣະສ) ຕາມລໍາດັບ. ຍັງສອນໃຫ້ຖວາຍດອກໄມ້ ແລະອາຫານ, ຕັ້ງກະລະສະ, ແລະຈັດເຮັດວັດຖຸພິທີເປັນຮູບກູຣມະມີລາຍມັນດະຣາ ວາງເທິງໝໍ້ເຕັມ ແລ້ວຖວາຍທານ. ຜົນທີ່ກ່າວໄວ້ແມ່ນກໍາຈັດບາບທີ່ສະສົມ, ພົ້ນຈາກສັງສາຣະ, ໄດ້ຮັບໂລກເກົ່າແກ່ຂອງຮຣິ, ແລະເສີມຄວາມໝັ້ນຄົງໃຫ້ສັດຍະ-ທັມມະ—ເປັນການຊໍາລະທັງຈິດໃຈແລະພິທີກໍາ ເພື່ອຄໍາຈຸນລະບຽບໂລກ ແລະຄວາມມັ້ນຄົງຂອງປຣິຖະວີດ້ວຍການປະພຶດທັມ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 40
Verse 1
दुर्वासा उवाच । तथैव पौषमासे तु अमृतं मथितं सुरैः । तत्र कूर्मो भवेद्देवः स्वयमेव जनार्दनः ॥ ४०.१ ॥
ດຸຣວາສາ ກ່າວວ່າ: ເຊັ່ນດຽວກັນ ໃນເດືອນເປົາສະ ພວກເທວະໄດ້ກວນອອກໄດ້ອະມຣິຕະ. ທີ່ນັ້ນ ພຣະຈະນາຣະດະນະເອງ ປາກົດເປັນກູຣມະ (ເຕົ່າ).
Verse 2
तस्येयं तिथिरुद्दिष्टा हरेर्वै कूर्मरूपिणः । पुष्यमासस्य या शुद्धा द्वादशी शुक्लपक्षतः ॥ ४०.२ ॥
ນີ້ແມ່ນຕິຖີທີ່ກຳນົດໄວ້ສຳລັບພຣະຫຣິ ໃນຮູບກູຣມະ: ດວາດະສີອັນບໍລິສຸດ ໃນເດືອນປຸສຍະ ຝ່າຍຂຶ້ນ (ສຸກລະປັກສະ).
Verse 3
तस्यां प्रागेव संकल्प्य प्राग्वत् स्नान्नादिकाः क्रियाः । निर्वर्त्याराधयेद् रात्र्यामेकादश्यां जनार्दनम् । पृथङ्मन्त्रैर्मुनिश्रेष्ठ देवदेवं जनार्दनम् ॥ ४०.३ ॥
ໃນວັນນັ້ນ ຄວນຕັ້ງສັງກັນປະກ່ອນ ແລະປະຕິບັດພິທີຕາມເກົ່າ ເຊັ່ນ ອາບນ້ຳ ແລະວັດຕະປະຕິບັດອື່ນໆ. ແລ້ວໃນຄືນເອກາດະສີ ຄວນບູຊາພຣະຈະນາຣະດະນະ—ໂອ ມຸນິຜູ້ປະເສີດ—ດ້ວຍມັນຕຣາແຕ່ລະບົດ ແດ່ພຣະເທວະເທວະ ຈະນາຣະດະນະ.
Verse 4
ॐकूर्माय पादौ प्रथमं प्रपूज्य नारायणेत्य् हरेः कटिं च । संकर्षणायेत्युदरं विशोकेत्युरोभवायेत्य् तथैव कण्ठम् । सुबाहवेतेव भुजौ शिरश्च नमो विशालाय रथाङ्गसारम् ॥ ४०.४ ॥
ກ່ອນອື່ນ ບູຊາພຣະບາດດ້ວຍຄຳວ່າ «ໂອມ ກູຣມາຍ» ແລ້ວບູຊາສະໂພກຂອງພຣະຫຣິດ້ວຍ «ນາຣາຍະນະ». ກຳນົດ «ສັງກັຣສະນະ» ໃຫ້ທ້ອງ, «ວິໂສກະ» ໃຫ້ອົກ, «ອຸໂຣພະວະ» ໃຫ້ຄໍ; ແລະ «ສຸບາຫຸ» ໃຫ້ແຂນທັງສອງແລະສີສະ. ຂໍນະໂມແດ່ຜູ້ກວ້າງໃຫຍ່ ຜູ້ມີສານະເປັນຈັກຣະ (rathāṅga).
Verse 5
स्वनाममन्त्रेण सुगन्धपुष्पैर् नानानिवेद्यैर्विविधैः फलैश्च | अभ्यर्च्य देवं कलशं तदग्रे संस्थाप्य माल्यैः सितकण्ठदाम || ४०.५ ||
ເມື່ອໄດ້ບູຊາພຣະເທວະດາດ້ວຍມັນຕຣາທີ່ເປັນພຣະນາມຂອງພຣະອົງ ດ້ວຍດອກໄມ້ຫອມ ເຄື່ອງນິເວດຫຼາຍຢ່າງ ແລະໝາກໄມ້ນານາ ແລ້ວຈຶ່ງຕັ້ງກະລະສະ (ໝໍ້ນ້ຳ) ໄວ້ຕໍ່ໜ້າພຣະອົງ ປະດັບດ້ວຍພວງມາລາ ແລະສາຍຄໍຄໍຂາວດັ່ງສາຍມາລາ।
Verse 6
तं रत्नगर्भं तु पुरेव कृत्वा स्वशक्तितो हेममयं तु देवम् । समन्दरं कूर्मरूपेण कृत्वा संस्थाप्य ताम्रे घृतपूर्णपात्रे । पूर्णघटस्योपरि संनिवेश्य श्वो ब्राह्मणायैवमेवं तु दद्यात् ॥ ४०.६ ॥
ເມື່ອຈັດເຮັດ «ຣັດນະຄັຣພະ» (ເຄື່ອງບູຊາທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍເພັດນິລະ) ກ່ອນ ແລະຕາມກຳລັງຂອງຕົນ ຈັດເຮັດຮູບເທວະດາດ້ວຍຄຳ ພ້ອມທັງປັ້ນຕົວແທນສະມຸດໃນຮູບກູຣມະ (ເຕົ່າ) ແລ້ວນຳໄປຕັ້ງໃນພາຊະນະທອງແດງທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳມັນເນີຍ (ghee)។ ວາງໄວ້ເທິງກະລະສະທີ່ເຕັມນ້ຳ ແລະໃນມື້ຮຸ່ງຂຶ້ນ ຈຶ່ງຖວາຍໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນະຕາມວິທີນີ້।
Verse 7
श्वो ब्राह्मणान् भोज्य सदक्षिणांश्च यथाशक्त्या प्रीणयेद् देवदेवम् । नारायणं कूर्मरूपेण पश्चाद् तथा स्वयं भुञ्जीत सभृत्यवर्गः ॥ ४०.७ ॥
ໃນມື້ຮຸ່ງຂຶ້ນ ຈົ່ງເລີ້ຍງອາຫານແກ່ພຣາຫມະນະ ແລະຖວາຍທັກສິນາ (ຄ່າບູຊາ/ການຕອບແທນ) ຕາມກຳລັງ ເພື່ອໃຫ້ພຣະເທວະເທວະ (ພຣະເຈົ້າເຫນືອເທວະທັງປວງ) ພໍພຣະໄທ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ເມື່ອພິຈາລະນານາຣາຍະນະໃນຮູບກູຣມະ (ເຕົ່າ) ແລ້ວ ຈຶ່ງຮັບປະທານອາຫານດ້ວຍຕົນເອງ ພ້ອມບໍລິວານແລະຄົນໃນເຮືອນ।
Verse 8
एवं कृते विप्र समस्तपापं विनश्यते नात्र कुर्याद्विचारम् । संसारचक्रं तु विहाय शुद्धं प्राप्नोति लोकं च हरेः पुराणम् । प्रयान्ति पापानि विनाशमाशु श्रीमांस्तथा जायते सत्यधर्मः ॥ ४०.८ ॥
ເມື່ອເຮັດຕາມນີ້ແລ້ວ ໂອ ພຣາຫມະນະ, ບາບທັງປວງຈະຖືກທຳລາຍ ຢ່າໄດ້ສົງໄສເລີຍ. ຜູ້ບໍລິສຸດຈະລະທິ້ງວົງຈອນສັງສານ ແລະໄດ້ບັນລຸໂລກບູຮານຂອງພຣະຫຣິ. ບາບຈະສູນສິ້ນໄປຢ່າງໄວ ແລະຜູ້ນັ້ນຈະມີສິຣິມົງຄຸນ; ທັງທີ່ທຳມະອັນຕັ້ງຢູ່ໃນສັດຈະກໍເກີດຂຶ້ນ.
Verse 9
अनेकजन्मान्तरसंचितानि नश्यन्ति पापानि नरस्य भक्त्या । प्रागुक्तरूपं तु फलं भवेत नारायणस्तुष्टिमायाति सद्यः ॥ ४०.९ ॥
ດ້ວຍພັກຕິ (bhakti) ຄວາມເລື່ອມໃສຂອງມະນຸດ ບາບທີ່ສະສົມມາຈາກຫຼາຍຊາດຈະສູນສິ້ນ. ຜົນທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ກ່ອນນັ້ນຈະເກີດຂຶ້ນແນ່ນອນ; ແລະນາຣາຍະນະຈະພໍພຣະໄທໃນທັນທີ.
Frequently Asked Questions
The text frames disciplined observance (vrata), regulated giving (dāna), and truthful conduct (satya-dharma) as mechanisms for moral purification (pāpa-kṣaya) and release from cyclic existence (saṃsāra-cakra). In an ecological-ethical reading consistent with Varāha–Pṛthivī themes, the chapter links personal restraint and reciprocity (feeding brāhmaṇas, ritual order) to sustaining dharmic balance that stabilizes terrestrial life.
The observance is assigned to Puṣya māsa on the śukla-pakṣa dvādaśī (identified as the tithi of Hari in Kūrma form). Worship is initiated with saṅkalpa and preliminaries and performed at night on ekādaśī (ekādaśyāṃ rātryām), followed by gifting on the next day.
Environmental balance is not described through explicit landscape management; instead, the chapter advances a dharma-centered model in which ritual discipline, purification, and generosity reduce harmful moral residues (pāpa) and promote satya-dharma. Within the Varāha Purāṇa’s Earth-centered interpretive horizon, such conduct can be mapped as an early ethical ecology: human self-regulation and social redistribution are presented as prerequisites for stable worldly order affecting Pṛthivī.
Durvāsā is the named sage-speaker in the provided passage. No royal genealogies, administrative lineages, or dynastic references appear in these verses; the other named figures are divine epithets (Janārdana, Nārāyaṇa, Saṃkarṣaṇa) and the mythic Mandara motif.