Adhyaya 30: The Origin of Dhanada (Kubera) from Vāyu and the Observance of the Ekādaśī Vow
Dhanadasya (Vāyoḥ) Utpattiḥ Ekādaśī-vrata-vidhiś ca
Ritual-Manual (Vrata) with Cosmogonic Etiology
ໃນກອບການສອນລະຫວ່າງ ວະຣາຫະ–ປຣິຖະວີ ບົດນີ້ອະທິບາຍຕົ້ນເຫດວ່າ ອຳນາດການຄຸ້ມຄອງຊັບ (dhanapatitva) ຕັ້ງຢູ່ເທິງໜ້າທີ່ແຫ່ງຈັກກະວານແນວໃດ. ພຣະລິສີ ມະຫາຕະປາ ເລົ່າກ່ຽວກັບກຳເນີດອັນບໍລິສຸດຂອງ ທະນະດະ (ກຸເບຣ) ວ່າ ພຣະພຣະຫມາ ໄດ້ຄວບຄຸມພະລັງລົມດຶກດຳບັນທີ່ຮຸນແຮງໃຫ້ສົງົບ ແລະໃຫ້ມີຮູບຮ່າງ ແລ້ວຈາກການປະກົດກາຍ/ສ່ວນຂອງ ວາຍຸ ຈຶ່ງເກີດ ທະນະດະ. ພຣະພຣະຫມາ ມອບໝາຍໃຫ້ ວາຍຸ ເປັນຜູ້ພິທັກ “ຊັບແລະຜົນ” (vitta, phala) ຂອງສັດທັງປວງ ເຮັດໃຫ້ ທະນະດະ ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນ ເປັນແບບຢ່າງແຫ່ງດຸນຍະພາບ ແລະການຈັດການຄວາມອຸດົມຢ່າງລະມັດລະວັງ. ຕໍ່ມາບົດນີ້ກຳນົດວິທີຖືພຣະຕະ ເອກາດະຊີ ທັງເວລາ ແລະວິໄນຄວາມບໍລິສຸດ ພ້ອມສັນຍາຜົນເປັນຄວາມສຳເລັດໃນໂລກ ແລະການໄປສູ່ສະຫວັນ ສຳລັບຜູ້ຟັງ ຫຼືສວດອ່ານດ້ວຍສັດທາ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 30
Verse 1
महातपा उवाच । शृणु चान्यां वसुपतेरुत्पत्तिं पापनाशिनीम् । यथा वायुः शरीरस्थो धनदः सम्बभूव ह ॥ ३०.१ ॥
ມະຫາຕະປາ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງອີກເລື່ອງໜຶ່ງ ກ່ຽວກັບກຳເນີດຂອງ ວະສຸປະຕິ (Vasupati) ຈອມແຫ່ງຊັບສົມບັດ, ເປັນຕຳນານທີ່ທຳລາຍບາບ. ວ່າ ທະນະດະ (Dhanada) ຜູ້ໃຫ້ຊັບ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນແນວໃດ, ດັ່ງລົມຊີວິດທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນກາຍ»។
Verse 2
आद्यं शरीरं यत् तस्मिन् वायुरन्तः स्थितोऽभवत् । प्रयोजनान्मूर्त्तिमत्त्वमादिष्टं क्षेत्रदेवता ॥ ३०.२ ॥
ໃນກາຍດັ້ງເດີມນັ້ນ ລົມຊີວິດ (ວາຍຸ) ໄດ້ພັກອາໄສຢູ່ພາຍໃນ. ເພື່ອປະໂຫຍດແຫ່ງໜ້າທີ່ ຈຶ່ງຖືກກຳນົດໃຫ້ມີຮູບກາຍ (mūrttimatva) ດັ່ງທີ່ເທວະແຫ່ງກະເສດ (kṣetra-devatā) ໄດ້ກ່າວໄວ້.
Verse 3
तत्र मूर्त्तस्य वायोस्तु उत्पत्तिः कीर्त्यये मया । तां शृणुष्व महाभाग कथ्यमानां मयानघ ॥ ३०.३ ॥
ທີ່ນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າກ່ຽວກັບກຳເນີດແຫ່ງຮູບກາຍຂອງວາຍຸ. ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ—ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ—ໃນຂະນະທີ່ຂ້າພະເຈົ້າກຳລັງບອກເລົ່າ.
Verse 4
ब्रह्मणः सृष्टिकामस्य मुखाद् वायुर् विनिर्ययौ । प्रचण्डशर्करावर्षी तं ब्रह्मा प्रत्यषेधयत् । मूर्तो भवस्व शान्तश्च तत्रोक्तो मूर्तिमान् भवत् ॥ ३०.४ ॥
ຈາກປາກຂອງພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ຜູ້ປາດຖະໜາຈະສ້າງ ວາຍຸໄດ້ພຸ່ງອອກມາ. ລາວໂຮມຝົນເມັດຫີນຢ່າງຮຸນແຮງ ແຕ່ພຣະພຣະຫມາໄດ້ຫ້າມໄວ້. ເມື່ອຖືກກ່າວວ່າ “ຈົ່ງມີຮູບກາຍ ແລະ ຈົ່ງສະງົບ” ວາຍຸຈຶ່ງກາຍເປັນຜູ້ມີຮູບ.
Verse 5
सर्वेषां चैव देवानां यद्वित्तं फलमेव च । तత్సर्वं पाहि येनोक्तं तस्माद्धनपतिर्भवेत् ॥ ३०.५ ॥
ຊັບສິນ ແລະ ຜົນອັນເກີດຂຶ້ນຂອງເທວະທັງປວງທີ່ມີຢູ່—ຈົ່ງປົກປ້ອງທັງໝົດນັ້ນ ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກສັ່ງໄວ້; ເພາະສະນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງເປັນທ່ານແຫ່ງຊັບ (dhanapati).
Verse 6
तस्य ब्रह्मा ददौ तुष्टस्तिथिमेकादशीं प्रभुः । तस्यामनग्निपक्वाशी यो भवॆन्नियतः शुचिः ॥ ३०.६ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ພຣະພຣະຫມາ ພໍໃຈແລ້ວ ໄດ້ປະທານວັນຕິຖິ «ເອກາດະຊີ» (Ekādaśī) ໃຫ້ແກ່ລາວ. ໃນວັນນັ້ນ ຜູ້ມີວິໄນ ແລະ ບໍລິສຸດ ຄວນດຳລົງຊີວິດດ້ວຍອາຫານທີ່ບໍ່ໄດ້ປຸງດ້ວຍໄຟ.
Verse 7
तस्याशु धनदो देवस्तुष्टः सर्वं प्रयच्छति । एषा धनपतेर्मूर्तिः सर्वकिल्बिषनाशिनी ॥ ३०.७ ॥
ເມື່ອພຣະທະນະດາ (Dhanada) ພໍໃຈຕໍ່ພິທີປະຕິບັດນັ້ນ ພຣະອົງປະທານທຸກສິ່ງຢ່າງຢ່າງວ່ອງໄວ. ນີ້ແມ່ນຮູບກາຍຂອງພຣະທະນະປະຕິ (Dhanapati) ຜູ້ລົບລ້າງກິລະບິສະ ຄືມົນທິນທາງສິນທຳທັງປວງ.
Verse 8
य एतां शृणुयाद् भक्त्या पुरुषः पठतेऽपि वा । सर्वकाममवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥ ३०.८ ॥
ຜູ້ໃດຟັງຂໍ້ນີ້ດ້ວຍສັດທາ ຫຼືແມ່ນແຕ່ສວດທ່ອງກໍຕາມ ຈະໄດ້ບັນລຸຄວາມປາຖະໜາທຸກປະການ ແລະໄປສູ່ໂລກສະຫວັນດ້ວຍ.
Frequently Asked Questions
The text frames wealth (vitta) and yield (phala) as entities requiring guardianship and regulation: Brahmā assigns a protective duty that links cosmic order (pacifying and embodying Vāyu) with responsible stewardship of resources, implying that abundance is maintained through disciplined governance rather than unchecked force.
The chapter specifies Ekādaśī (the eleventh lunar day) as the key tithi. It also notes observance markers of restraint and purity (niyata, śuci), including a dietary discipline described as amanagnipakvāśī (as transmitted in the manuscript), indicating regulated consumption tied to the Ekādaśī practice.
By making Dhanada the protector of “all wealth and fruits” (sarveṣāṃ devānāṃ vittaṃ phalam), the narrative conceptually treats terrestrial produce as a safeguarded commons under cosmic oversight; the pacification of a destructive wind into a stable, embodied force functions as an allegory for stabilizing natural forces to preserve Earth’s productivity.
The chapter references Brahmā as the creative authority and Vāyu as the elemental agent who becomes associated with Dhanada (dhanapati). A sage narrator, Mahātapā, is named as the speaker of the origin account; no royal genealogies or dynastic lineages are mentioned in these verses.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.