Adhyaya 24: The Birth of the Nāgas, Brahmā’s Curse, and the Pañcamī Observance

Verse 1

धरण्युवाच । कथं ते गात्रसंस्पर्शान्मूर्त्तिमन्तो महाबलाः । नागा बभूवुर्देवेश कारणं ते महीधर ॥ २४.१ ॥

ແຜ່ນດິນກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈອມເທວະ, ນາກາທີ່ມີຮ່າງກາຍ ແລະມີພະລັງອັນໃຫຍ່ ເກີດຂຶ້ນໄດ້ແນວໃດຈາກການສຳຜັດກັບອະວະຂອງພຣະອົງ? ໂອ ຜູ້ທີ່ຊູງແຜ່ນດິນ, ເຫດໃດຈຶ່ງເປັນເຊັ່ນນັ້ນ?»

Verse 2

श्रीवराह उवाच । श्रुत्वा गणपतेर्जन्म प्रजापालो नराधिपः । उवाच श्लक्ष्णया वाचा तं मुनिं संहितव्रतम् ॥ २४.२ ॥

ສີຣີວະຣາຫາກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນເລື່ອງການປະສູດຂອງຄະນະປະຕິ (Gaṇapati) ແລ້ວ, ພຣະຣາຊາປຣະຊາປາລາ ຜູ້ປົກຄອງມະນຸດ ໄດ້ກ່າວກັບມຸນີນັ້ນ—ຜູ້ຮັກສາວຣະຕະຢ່າງດີ—ດ້ວຍຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນ ແລະປະນີດ.

Verse 3

प्रजापाल उवाच । भगवँस्तार्क्षविषयाः कथं मूर्त्तिमुपागताः । नागा बभूवुः कुटिला एतदाख्यातुमर्हसि ॥ २४.३ ॥

ປຣະຊາປາລາກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນສິຣິ, ຜູ້ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຕາຣກສະຍະ (Garuḍa) ໄດ້ຮັບຮ່າງກາຍມາແນວໃດ? ແລະນາກາທັງຫຼາຍເປັນຮູບຮ່າງຄົດຄ້ຽວວົງວຽນເຊັ່ນງູໄດ້ແນວໃດ? ຂໍພຣະອົງເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ»

Verse 4

महातपा उवाच । सृजता ब्रह्मणा सृष्टिं मरीचिः सूतिकारणम् । प्रथमं मनसा ध्यातस्तस्य पुत्रस्तु कश्यपः ॥ २४.४ ॥

ມະຫາຕະປາກ່າວວ່າ: «ເມື່ອພຣະພຣະຫມາກຳລັງສ້າງສັນການສ້າງໂລກ, ມະຣີຈິເປັນເຫດປັດໃຈໃນການເກີດຂອງສັດທັງຫຼາຍ. ແຕ່ດັ່ງເດີມ ທ່ານຖືກຄິດຂຶ້ນດ້ວຍຈິດ, ແລະບຸດຂອງທ່ານແທ້ໆຄື ກັດຍະປະ (Kaśyapa).»

Verse 5

तस्य दाक्षायणी भार्या कद्रूर्नाम शुचिस्मिता । मारीचो जनयामास तस्यां पुत्रान् महाबलान् ॥ २४.५ ॥

ພຣະຍາຂອງທ່ານແມ່ນ ດາກຊາຍະນີ ຊື່ ກັດຣູ ຜູ້ມີຮອຍຍິ້ມບໍລິສຸດ। ມະຣີຈິ ໄດ້ໃຫ້ກໍ່ເກີດບຸດຜູ້ມີພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຈາກນາງນັ້ນ।

Verse 6

अनन्तं वासुकिं चैव कम्बलं च महाबलम् । कर्कोटकं च राजेन्द्र पद्मं चान्यं सरीसृपम् ॥ २४.६ ॥

“(ໄດ້ແກ່) ອະນັນຕະ ແລະ ວາສຸກີ, ພ້ອມທັງ ກັມພະລະ ຜູ້ມີພະລັງມະຫາ; ແລະ ໂອ ພຣະອົງຜູ້ເປັນຈອມກະສັດ, ກັຣໂກຏະກະ ແລະ ປັດມະ—ອີກຜູ້ໜຶ່ງໃນຫມູ່ງູ.”

Verse 7

महापद्मं तथा शङ्खं कुलिकं चापराजितम् । एते कश्यपदायादाः प्रधानाः परिकीर्तिताः ॥ २४.७ ॥

“ອີກທັງ ມະຫາປັດມະ, ສັງຂະ, ກຸລິກະ ແລະ ອະປະຣາຊິຕະ. ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນລູກຫຼານຂອງ ກັສຍະປະ ແລະຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ສຳຄັນທີ່ສຸດ.”

Verse 8

एतेषां तु प्रसूत्या तु इदमापूरितं जगत् । कुटिला हीनकर्माणस्तिक्ष्णास्योत्थविषोल्बणाः । दृष्ट्वा संदश्य मनुजान् कुर्युर्भस्म क्षणाद्ध्रुवम् ॥ २४.८ ॥

“ແທ້ຈິງ ໂດຍການເກີດຂຶ້ນຂອງພວກນີ້ ໂລກນີ້ຈຶ່ງເຕັມໄປ. ພວກເຂົາມີນິໄສຄົດຄຽວ ການກະທຳຕ່ຳຊ້າ ປາກແຫຼມ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍພິດອັນຮ້າຍແຮງ; ເມື່ອເຫັນມະນຸດກໍຈະກັດ ແລະໃນພິບຕາກໍແນ່ນອນທຳໃຫ້ເປັນຂີ້ເຖົ່າ.”

Verse 9

शब्दगामी यथा स्पर्शं मनुष्याणां नराधिप । अहन्यहनि जायेत क्षयः परमदारुणः ॥ २४.९ ॥

ໂອ ນະຣາທິປະ ຈອມແຫ່ງມະນຸດ, ເຊັ່ນທີ່ສຽງເຄື່ອນໄປຮອດການສຳຜັດໃນມະນຸດ, ສັນນັ້ນແຫຼະ ຄວາມເສື່ອມອັນນ່າຢ້ານຢິ່ງຈະເກີດຂຶ້ນມື້ແລ້ວມື້ເລົ່າ।

Verse 10

आत्मनस्तु क्षयं दृष्ट्वा प्रजाः सर्वाः समन्ततः । जग्मुः शरण्यं शरणं परं तु परमेश्वरम् ॥ २४.१० ॥

ເມື່ອເຫັນຄວາມເສື່ອມຖອຍຂອງຕົນ ສັດທັງປວງທົ່ວທິດທາງ ໄດ້ໄປຂໍພຶ່ງພາ—ພຶ່ງພາອັນສູງສຸດ ຄື ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ (ປຣະເມສະວະຣະ)។

Verse 11

इममेवार्थमुद्दिश्य प्रजाः सर्वा महीपते । उचुः कमलजं विष्णुं पुराणं ब्रह्मसंज्ञितम् ॥ २४.११ ॥

ເພື່ອຈຸດປະສົງນີ້ແທ້ໆ ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ ປະຊາທັງປວງໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣະວິດສະນຸ—ຜູ້ເກີດຈາກດອກບົວ—ແລະໄດ້ເອີ້ນເຖິງປຸຣານະທີ່ຮູ້ຈັກໃນນາມ «ພຣະພຣົມ»។

Verse 12

देवा ऊचुः । देवदेवेश लोकानां प्रसूति परमेश्वर । त्राहि नस्तीक्ष्णदंष्ट्राणां भुजङ्गानां महात्मनाम् ॥ २४.१२ ॥

ເທວະທັງຫຼາຍກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງເທວະ, ໂອ ບໍ່ເກີດແຫ່ງໂລກທັງປວງ, ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ, ຂໍຈົ່ງປົກປ້ອງພວກເຮົາຈາກນາກໃຫຍ່ຜູ້ມີຂຽວຄົມແຫຼມ»។

Verse 13

अहन्यहनि ये देव पश्येयुरुरगादृशा । मनुष्यपशुरूपं वा तत्सर्वं भस्मसाद् भवेत् ॥ २४.१३ ॥

ໂອ ເທວະ, ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ພວກນັ້ນເຫັນທຸກມື້ດ້ວຍສາຍຕາດັ່ງນາກ—ຈະເປັນຮູບມະນຸດ ຫຼື ຮູບສັດ—ທັງໝົດນັ້ນຈະກາຍເປັນຂີ້ເທົ່າ.

Verse 14

त्वया सृष्टिः कृता देव नीयते सा भुजङ्गमैः । एतज्ज्ञात्वा तु दुर्वृत्तं तत्कुरुष्व महामते ॥ २४.१४ ॥

ໂອ ເທວະ, ສິ່ງສ້າງທີ່ທ່ານໄດ້ສ້າງໄວ້ ກຳລັງຖືກພວກນາກນຳພາໄປ. ເມື່ອຮູ້ເຊັ່ນນີ້ແລ້ວ, ໂອ ຜູ້ມີໃຈກວ້າງໃຫຍ່, ຂໍຈົ່ງລົງມືແກ້ໄຂຄວາມປະພຶດຊົ່ວນັ້ນ.

Verse 15

ब्रह्मोवाच । अहं रक्षां विधास्यामि भवतीनां न संशयः । व्रजध्वं स्वानि धिष्ण्यानि प्रजा माभूत् ससाध्वसा ॥ २४.१५ ॥

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ເຮົາຈະຈັດການປົກປ້ອງໃຫ້ພວກເຈົ້າ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ຈົ່ງກັບໄປສູ່ຖິ່ນພຳນັກຂອງຕົນ; ຢ່າໃຫ້ປະຊາຊົນຖືກຄວາມຢ້ານກົວຄອບງຳ»។

Verse 16

एवमुक्त्वा प्रजास्तेन ब्रह्मणाऽव्यक्तमूर्त्तिना । आजग्मुः परमप्रीत्या नत्वा चैव स्वयम्भुवे ॥ २४.१६ ॥

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນໂດຍພຣະພຣະຫມາຜູ້ມີຮູບອັນບໍ່ປາກົດ, ບັນດາສັດທັງຫຼາຍໄດ້ຈາກໄປດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງສູງສຸດ, ແລະໄດ້ນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະສະວະຍັມພູ (ຜູ້ເກີດດ້ວຍຕົນເອງ).

Verse 17

अगतासु प्रजास्वाद्यस्तानाहूय भुजङ्गमान् । शशाप परमक्रुद्धो वासुकिप्रमुखांस्तदा ॥ २४.१७ ॥

ເມື່ອປະຊາຊົນໄດ້ຈາກໄປແລ້ວ, ອາດຍະ (ຜູ້ເປັນປະທານ) ໄດ້ເອີ້ນພວກນາກເຫຼົ່ານັ້ນມາ, ແລະໃນຄວາມໂກດແຄ້ນຢ່າງຫນັກ ໄດ້ສາບແຊ່ງພວກເຂົາ—ໂດຍມີວາສຸກິເປັນຫົວໜ້າ.

Verse 18

ब्रह्मोवाच । यतो मत्प्रभवान् नित्यं क्षयं नयत मानुषान् । भवान्तरेऽथान्यस्मिन् मातुः शापात् सुदारुणात् । भविताऽतिक्षयं घोरं नूनं स्वायम्भुवेऽन्तरे ॥ २४.१८ ॥

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ເນື່ອງຈາກສັດເຫຼົ່ານັ້ນທີ່ເກີດຈາກເຮົາ ມັກນຳມະນຸດໄປສູ່ຄວາມເສື່ອມຖອຍຢູ່ເປັນນິດ, ດັ່ງນັ້ນໃນພົບຊາດອື່ນ ເນື່ອງຈາກຄຳສາບແຊ່ງອັນຮ້າຍແຮງຂອງແມ່, ຈະມີການທຳລາຍອັນນ່າຢ້ານ ແລະເກີນຂອບເຂດ ຢ່າງແນ່ນອນ ໃນຊ່ວງສະໄໝຂອງສະວາຍັມພູວະ ມະນຸ»។

Verse 19

एवमुक्तास्तु वेपन्तो ब्रह्माणं भुजगोत्तमाः । निपत्य पादयोस्तस्य इदमूचुर्वचस्तदा ॥ २४.१९ ॥

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ, ນາກຜູ້ປະເສີດທັງຫຼາຍກໍສັ່ນສະທ້ານ, ແລ້ວລົງກົ້ມກາບຢູ່ທີ່ພຣະບາດຂອງພຣະພຣະຫມາ ແລະຈຶ່ງກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້.

Verse 20

नागा ऊचुः । भगवन् कुटिला जातिरस्माकं भवता कृता । विषोल्बणत्वं क्रूरत्वं दृक्शस्त्रत्वं च नस्त्वया । सम्पादितं त्वया देव इदानीं शमयाच्युत ॥ २४.२० ॥

ນາກາກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າ! ໂດຍພຣະອົງ ຊາດພັນຂອງພວກເຮົາຖືກສ້າງໃຫ້ມີນິໄສຄົດຄ້ຽວ. ຄວາມແຮງຂອງພິດ, ຄວາມໂຫດຮ້າຍ, ແລະສາຍຕາດັ່ງອາວຸດ ລ້ວນເກີດຈາກພຣະອົງ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະເທວະ—ໂອ ອະຈຸຕະ—ຂໍຈົ່ງປະລະປະໂລມໃຫ້ສົງົບໃນບັດນີ້»។

Verse 21

ब्रह्मोवाच । यदि नाम मया सृष्टा भवन्तः कुटिलाशयाः । ततः किं मनुजान् नित्यं भक्षयध्वं गतव्यथाः ॥ २४.२१ ॥

ພຣະພຣະຫມາກ່າວວ່າ: «ແມ່ນວ່າຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ສ້າງພວກເຈົ້າໃຫ້ມີໃຈຄົດຄ້ຽວກໍຕາມ, ຈະເປັນຫຍັງຕໍ່ໄປ? ເປັນຫຍັງພວກເຈົ້າຈຶ່ງກິນມະນຸດຢູ່ເປັນນິດ, ປານກັບບໍ່ມີຄວາມທຸກແລະຜົນຕາມມາ?»

Verse 22

नागा ऊचुः । मर्यादां कुरु देवेश स्थानं चैव पृथक् पृथक् । मनुष्याणां तथाऽस्माकं समयं च पृथक् पृथक् । नागानां वचनं श्रुत्वा देवो वचनमब्रवीत् ॥ २४.२२ ॥

ນາກາກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈອມເທວະ, ຂໍຈົ່ງກຳນົດຂອບເຂດໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ແລະຈັດສັນທີ່ຢູ່ໃຫ້ແຍກກັນ—ແຕ່ລະພວກແຕ່ລະທີ່. ດັ່ງນັ້ນດ້ວຍ ຂໍຈົ່ງກຳນົດຂໍ້ຕົກລົງ (ກົດ) ໃຫ້ແຍກກັນລະຫວ່າງມະນຸດແລະພວກເຮົາ»។ ເມື່ອພຣະເທວະໄດ້ຍິນຄຳຂອງນາກາ ພຣະອົງຈຶ່ງກ່າວຕອບ।

Verse 23

अहं करोमि वो नागाः समयं मनुजैः सह । तदेकमनसः सर्वे शृणुध्वं मम शासनम् ॥ २४.२३ ॥

«ໂອ ນາກາທັງຫຼາຍ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະຈັດຕັ້ງຂໍ້ຕົກລົງໃຫ້ພວກເຈົ້າຮ່ວມກັບມະນຸດ. ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຈົ້າທຸກຄົນຈົ່ງມີໃຈອັນດຽວ ແລະຟັງຄຳສັ່ງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ»।

Verse 24

पातालं वितलं चैव हर्म्याख्यं च तृतीयकम् । दत्तं चैव सदा रम्यं गृहं तत्र गमिष्यथ ॥ २४.२४ ॥

«ມີ ປາຕາລາ (Pātāla) ແລະ ວິຕາລາ (Vitāla), ແລະພາກທີສາມຊື່ ຫັມຍາ (Harmya). ອີກທັງໄດ້ປະທານເຮືອນຢູ່ອັນຮື່ນຮົມຕະຫຼອດ; ພວກເຈົ້າຈົ່ງໄປຢູ່ທີ່ນັ້ນ»។

Verse 25

तत्र भोगान् बहुविधान् भुञ्जाना मम शासनात् । तिष्ठध्वं सप्तमं यावद् रात्र्यन्तं तु पुनः पुनः ॥ २४.२५ ॥

ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໂດຍຊົມໃຊ້ຄວາມສຸກສະບາຍຫຼາຍປະເພດ ຕາມພຣະບັນຊາຂອງເຮົາ ຈົ່ງພັກຢູ່ຈົນຮອດຄືນທີ 7; ແລະໃນທ້າຍຄືນແຕ່ລະຄືນ ຈົ່ງປະຕິບັດຊ້ຳໆຕາມທີ່ສັ່ງໄວ້.

Verse 26

ततो वैवस्वतस्यादौ काश्यपेया भविष्यथ । दायादाः सर्वदेवानां सुपर्णस्य च धीमतः ॥ २४.२६ ॥

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງຍຸກໄວວັດສະວະຕະ (ຍຸກຂອງມະນຸ) ພວກເຈົ້າຈະເປັນ “ກາສຍະເປຍະ” ເປັນທາຍາດຂອງເທວະທັງປວງ ແລະເປັນທາຍາດຂອງສຸປັນນະ (ກະຣຸດ) ຜູ້ມີປັນຍາດ້ວຍ.

Verse 27

तदा प्रसूतिर् वः सर्वा भोक्ष्यते चित्रभानुना । भवतां नैव दोषोऽयं भविष्यति न संशयः ॥ २४.२७ ॥

ໃນເວລານັ້ນ ລູກຫຼານທັງໝົດຂອງພວກເຈົ້າຈະຖືກ ຈິດຣະພານຸ (Citrabhānu) ກິນເສຍ; ແຕ່ສໍາລັບພວກເຈົ້າ ຈະບໍ່ມີຄວາມຜິດໃນເລື່ອງນີ້ ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສແຕ່ຢ່າງໃດ.

Verse 28

ये वै क्रूरा भोगिनो दुर्विनीता—स्तेषामन्तो भविता नान्यथैतत् । कालप्राप्तं भक्षयध्वं दशध्वं तथा अपकारे च कृते मनुष्यम् ॥ २४.२८ ॥

«ຜູ້ໃດທີ່ໂຫດຮ້າຍ ມົວເມົາໃນກາມະສຸກ ແລະບໍ່ມີວິໄນ—ຈຸດຈົບຂອງເຂົາຈະມາເຖິງແນ່ນອນ; ບໍ່ອາດເປັນຢ່າງອື່ນ. ເມື່ອເວລາທີ່ກໍານົດມາຮອດ ຈົ່ງກິນເຂົາ ຈົ່ງກັດເຂົາ; ແລະເຊັ່ນດຽວກັນ ເມື່ອມະນຸດໄດ້ກະທໍາອະປະການ (ການທໍາຮ້າຍ)».

Verse 29

मन्त्रौषधैर्गारुडमण्डलैश्च बद्धैर्दृष्टैर्मानवा ये चरन्ति । तेषां भीतैर्वर्त्तितव्यं न चान्यच्छ्चिन्त्यं कार्यं चान्यथा वो विनाशः ॥ २४.२९ ॥

ມະນຸດທີ່ເຄື່ອນໄຫວໄປມາ ໂດຍມີການຄຸ້ມຄອງດ້ວຍມັນຕຣາ ດ້ວຍຢາ ແລະດ້ວຍມັນດະລະກະຣຸດ (Garuḍa-ມັນດະລະ) ອັນຖືກຜູກມັດແລະປ້ອງກັນໄວ້—ຕໍ່ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນ ຈົ່ງປະພຶດດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ; ຢ່າຄິດຫາ ຫຼືເຮັດການອື່ນໃດ, ບໍ່ຊັ້ນພວກເຈົ້າຈະພິນາດ.

Verse 30

इतीरिते ब्रह्मणा ते भुजङ्गा जग्मुः स्थानं क्ष्मातलाख्यं हि सर्वे । तस्थुर्भोगान् भुञ्जमानाः समग्रान् रसातले लीलया संस्थितास्ते ॥ २४.३० ॥

ເມື່ອພຣະພຣະຫມາໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ພວກນາຄາ (ພຸຊັງກະ) ທັງໝົດໄດ້ໄປຍັງສະຖານທີ່ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ກະສະມາຕະລະ”. ທີ່ນັ້ນພວກເຂົາພັກຢູ່ໃນຣະສາຕະລະ ຢ່າງເລີ່ນເພີນ ແລະສະເຫຼີມສຸກກັບສ່ວນແຫ່ງຄວາມສຸກທີ່ໄດ້ຮັບຢ່າງຄົບຖ້ວນ.

Verse 31

एवं शापं तु ते लब्ध्वा प्रसादं च चतुर्मुखात् । तस्थुः पातालनिलये मुदितेनान्तरात्मना ॥ २४.३१ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອພວກເຂົາໄດ້ຮັບທັງຄຳສາບ ແລະພຣະກະລຸນາຈາກຜູ້ມີສີ່ໜ້າ (ພຣະພຣະຫມາ) ແລ້ວ ພວກເຂົາກໍຢູ່ໃນທີ່ພັກແຫ່ງປາຕາລະ ດ້ວຍໃຈພາຍໃນຊື່ນບານຍິນດີ.

Verse 32

एतत्सर्वं च पञ्चम्यां तेषां जातं महात्मनाम् । अतस्त्वियं तिथिर्धन्या सर्वपापहरा शुभा ॥ २४.३२ ॥

ທຸກຢ່າງນີ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ບັນດາມະຫາອາດຕະມາໃນວັນຈັນທຣະຄະຕິວັນທີ 5 (ປັນຈະມີ). ດັ່ງນັ້ນ ວັນຕິຖີນີ້ຈຶ່ງເປັນວັນມີພອນ ເປັນມົງຄຸນ ແລະກ່າວວ່າຊ່ວຍລ້າງບາບທັງປວງ.

Verse 33

एतस्यां संयतो यस्तु अम्लं तु परिवर्जयेत् । क्षीरेण स्नापयेन्नागांस्तस्य यास्यन्ति मित्रताम् ॥ २४.३३ ॥

ແຕ່ຜູ້ໃດກໍຕາມ ຜູ້ມີຄວາມສຳລວມໃນພິທີນີ້ ຫຼີກເວັ້ນອາຫານລົດສົ້ມ ແລະອາບນ້ຳໃຫ້ນາຄາດ້ວຍນົມ—ນາຄາເຫຼົ່ານັ້ນຈະມາສູ່ມິດຕະພາບກັບເຂົາ.