Adhyaya 178: Ritual Observance for Reciting the Deeds of Śatrughna (Remembrance of the Slaying of Lavaṇa)
Śatrughnacarita-śravaṇa-vidhiḥ (Lavaṇāsura-vadha-smaraṇam)
Ritual-Manual (Vratavidhi) with Itihāsa-Allusion
ພຣະວຣາຫະເປັນຄູອາຈານຫຼັກ ຕອບຕາມຄວາມສົນໃຈຂອງພຣະທຣະນີໃນກຳມະບຸນ ໂດຍຊີ້ວ່າການລະລຶກເລື່ອງລາວກໍຜູກພັນກັບພະລັງຜົນຂອງພິທີກຳ. ບົດນີ້ລະລຶກວ່າ ພຣະສັດຣຸຄນະເຄີຍປະຫານລະວະນາສຸຣະຜູ້ນ່າຢ້ານ ດຸຮ້າຍ ແລະກິນອາຫານຢ່າງຮຸນແຮງ (annam-ugra) ໂດຍກ່າວຊັດວ່າເຮັດເພື່ອອະນຸເຄາະດວິຊະ/ພຣາຫມະນ (dvijānugraha). ຈາກນັ້ນກຳນົດວິທີປະຕິບັດຄ້າຍວຣະຕະ: ໃນວັນທວາດະຊີ ເດືອນມາຣກະຊີຣສະ ໃຫ້ອົດອາຫານດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດ ແລະສວດ/ປະກອບການເລົ່າພຣະສັດຣຸຄນະ; ກ່ອນໜ້ານັ້ນໃນວັນເອກາດະຊີ ໃຫ້ອຸປະວາສ ອາບນ້ຳ ຈັດມະໂຫດສະວະຮ່ວມຄອບຄົວ ແລ້ວເລີ້ຍງອາຫານທີ່ຈັດເຕັມໃຫ້ພຣາຫມະນໃຫ້ອິ່ມໃຈ. ຜົນຄື ພົ້ນບາບ ຊື່ນບານກັບປິຕຣະ (pitṛ) ແລະຢູ່ສະວັນຍາວນານ
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 178
Verse 1
श्रीवराह उवाच ॥ शत्रुघ्नेन पुरा घोरो लवणः सूदितो यथा ॥ द्विजानुग्रहकामार्थमन्नमुग्रस्वरूपिणम् ॥
ພຣະສີວະຣາຫະກ່າວວ່າ: “ໃນອະດີດ ຊັດຣຸຄນະໄດ້ສັງຫານລະວະນະຜູ້ດຸຮ້າຍແນວໃດ ແລະເພື່ອໂຜດປະໂຫຍດແກ່ພວກດວິຊະ ອາຫານໄດ້ປາກົດໃນຮູບອັນນ່າຢ້ານແນວໃດ—ເຮົາຈະເລົ່າໃຫ້ຟັງ”
Verse 2
द्वादश्यां मार्गशीर्षस्य उपोष्य नियतः शुचिः ॥ यः करोति वरारोहे शत्रुघ्नचरितं यथा ॥
ໃນວັນທວາດະສີ ແຫ່ງເດືອນມາຣກະຊີຣະສະ ເມື່ອຖືອຸປະວາສ ດ້ວຍຄວາມສຳລວມ ແລະຄວາມບໍລິສຸດ—ໂອ ນາງຜູ້ມີສະໂພກງາມ, ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ປະຕິບັດ/ສະທາຍາຍ ຊະຕຣຸຄນະ-ຈະຣິຕະ ຕາມວິທີທີ່ກຳນົດ—
Verse 3
द्विजानां प्रीणनं कृत्वा स्वधान्नपटुभोजनैः ॥ लवणस्य वधादेव शत्रुघ्नस्य शरीरिके ॥
ເມື່ອໄດ້ທຳໃຫ້ພວກທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ພໍໃຈ ດ້ວຍອາຫານອັນອຸດົມທີ່ຈັດຈາກເສບຽງຂອງຕົນເອງ—ນີ້ກ່ຽວໂຍງໂດຍກົງກັບການປາບລະວະນະ ໃນຊະຕຣຸຄນະ-ຈະຣິຕະອັນມີກາຍ
Verse 4
हर्षस्तु सुमहान्जातो रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ अयोध्यायाः समायातो रामः सबलवाहनः ॥
ຄວາມປິຕິຍິນດີອັນໃຫຍ່ຫຼວງໄດ້ເກີດຂຶ້ນແກ່ພຣະຣາມ ຜູ້ມີກິດຈະກຳບໍ່ຮູ້ເຫນື່ອຍ ພຣະຣາມໄດ້ມາຈາກອະໂຍທະຍາ ພ້ອມກອງທັບ ແລະພາຫະນະທັງຫຼາຍ
Verse 5
महोत्सवं च कर्तुं स शत्रुघ्नस्य महात्मनः ॥ सीतामाग्रहणीं प्राप्य मथुरां लवणान्तकः ॥
ແລະທ່ານໄດ້ອອກເດີນທາງເພື່ອຈັດມະໂຫດສະວະ ຄືງານສະເຫຼີມສະຫຼອງອັນໃຫຍ່ ແກ່ຊະຕຣຸຄນະຜູ້ມີມະຫາອາດຕະມັນ ເມື່ອໄດ້ເຖິງສີຕາມາຄຣະຫະນີ ແລ້ວ ຜູ້ປາບລະວະນະກໍໄດ້ໄປຕໍ່ຫາມະຖຸຣາ
Verse 6
एकादश्यां सोपवासः स्नात्वा विश्रान्तिसंज्ञके ॥ कृत्वा महोत्सवं तत्र कुटुम्बसहितः पुरा ॥
ໃນວັນເອກາດະສີ ຖືອຸປະວາສ ແລະໄດ້ອາບນ້ຳຊຳລະ ທີ່ສະຖານທີ່ຊື່ວິສຣານຕິ ໃນການກ່ອນ ທ່ານເຄີຍຈັດມະໂຫດສະວະຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ
Verse 7
तस्मिन्मुक्त्वा यथाकामं ब्राह्मणान्वै प्रतर्प्य च ॥ तस्मिन्नहनि तत्रैव यः कुर्यात्स महोत्सवम् ॥
ຢູ່ສະຖານທີ່ນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຖວາຍທານຕາມປາຖະນາ ແລະໄດ້ບໍລິການໃຫ້ພຣາຫມັນພໍໃຈຕາມພິທີແລ້ວ ຜູ້ໃດທີ່ໃນວັນນັ້ນເອງຈັດມະໂຫດສະວະຢູ່ທີ່ນັ້ນ—ນັ້ນແມ່ນຂໍ້ປະຕິບັດທີ່ກຳນົດໄວ້
Verse 8
सर्वपापविनिर्मुक्तः पितृभिः सह मोदते ॥ स्वर्गलोके चिरं कालं यावत्स्थित्यन्तजन्मनः ॥
ເມື່ອພົ້ນຈາກບາບທັງປວງແລ້ວ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມຊື່ນບານຮ່ວມກັບບັນພະບຸລຸດ (ປິຕຣິ) ແລະຢູ່ໃນສະຫວັນໂລກເປັນເວລາດົນ—ຈົນກວ່າຈະຄົບກຳນົດແຫ່ງການເກີດນັ້ນ
Frequently Asked Questions
The text frames ethical order through dvijānugraha: merit is generated by disciplined fasting, narrative remembrance, and materially sustaining learned communities via brāhmaṇa-feeding. Social reciprocity (supporting custodians of learning), ancestral continuity (pitṛ association), and self-regulation (niyama, śauca) are presented as the core moral-ritual logic.
The observance is anchored in Mārgaśīrṣa: fasting/recitation is prescribed on dvādaśī, with a preparatory ekādaśī upavāsa, bathing (snāna), and a mahotsava conducted in that temporal window.
While not explicitly ecological, the chapter implicitly ties terrestrial well-being to regulated consumption and redistribution of food (anna): the narrative contrasts a destructive, food-devouring force with a social practice of feeding and ritual restraint. Read through Pṛthivī-centered ethics, it models governance of appetite and communal provisioning as stabilizing forces for life on Earth.
Śatrughna is central, with Rāma referenced as returning to Ayodhyā and participating in celebratory framing. Lavaṇa appears as the antagonist whose death is commemorated. Mathurā and the epithet Lavaṇāntaka locate Śatrughna within a recognizable North Indian epic-cultural geography.