HomeUpanishadsNirvanaVerse 7
Previous Verse
Next Verse

Verse 7

Nirvana

अथ निर्वाणोपनिषदं व्याख्यास्यामः । परमहंसः सोऽहम् । परिव्राजकाः पश्चिमलिङ्गाः । मन्मथः क्षेत्रपालः । गगनसिद्धान्तः अमृतकल्लोलनदी । अक्षयं निरञ्जनम् । निःसंशय ऋषिः । निर्वाणो देवता । निष्कुलप्रवृत्तिः । निष्केवलज्ञानम् ॥१–११॥

अथ । निर्वाण-उपनिषदम् । व्याख्यास्यामः । परमहंसः । सः । अहम् । परिव्राजकाः । पश्चिम-लिङ्गाः । मन्मथः । क्षेत्र-पालः । गगन-सिद्धान्तः । अमृत-कल्लोल-नदी । अक्षयम् । निरञ्जनम् । निःसंशयः । ऋषिः । निर्वाणः । देवता । निष्कुल-प्रवृत्तिः । निष्केवल-ज्ञानम् ॥

atha nirvāṇopaniṣadaṃ vyākhyāsyāmaḥ | paramahaṃsaḥ so’ham | parivrājakāḥ paścimaliṅgāḥ | manmathaḥ kṣetrapālaḥ | gaganasiddhāntaḥ amṛtakallolanadī | akṣayaṃ nirañjanam | niḥsaṃśaya ṛṣiḥ | nirvāṇo devatā | niṣkulapravṛttiḥ | niṣkevalajñānam ||1–11||

ບັດນີ້ ພວກເຮົາຈະອະທິບາຍ ນິຣວານະ ອຸປນິສັດ. «ຂ້າແມ່ນ ປະຣະມະຫັງສະ»។ ນັກບວດຈາລິກແມ່ນສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ເຄື່ອງໝາຍຝ່າຍຕາເວັນຕົກ’. ມັນມະຖະ ເປັນຜູ້ພິທັກຂອບເຂດສັກສິດ. ຄໍາສອນແມ່ນ ‘ຟ້າ’ (ກະກະນະ-ສິດທານຕະ) ແລະ ແມ່ນ້ໍາແມ່ນແມ່ນ້ໍາອະມຣິຕະທີ່ຄື້ນຄອງ. ມັນບໍ່ເສື່ອມສູນ ແລະ ບໍ່ມີມົນທິນ. ນິຫສັມຊະຍະ ແມ່ນ ຣິຊິ. ນິຣວານະ ແມ່ນ ເທວະຕາ. ການປະພຶດແມ່ນ ‘ນິສກຸລ-ປຣະວຣິຕຕິ’ ຄື ພົ້ນຈາກວົງສາ. ປັນຍາແມ່ນ ‘ນິສເກວະລ-ຊຍານະ’ ຄື ອະທະວິ/ບໍ່ແບ່ງແຍກ.

Now we shall expound the Nirvāṇa Upaniṣad. “I am the Paramahaṃsa.” The wandering renunciants are the (so‑called) ‘western marks.’ Manmatha is the guardian of the sacred precinct. The doctrine is the ‘sky’ (gagana‑siddhānta); the river is the nectar‑river with surging waves. (It is) the imperishable, the stainless. Niḥsaṃśaya is the seer (ṛṣi). Nirvāṇa is the deity. The activity is ‘without lineage’ (niṣkula‑pravṛtti). The knowledge is ‘non‑exclusive’/‘non‑dual’ (niṣkevala‑jñāna).

Moksha (Nirvāṇa) through Paramahaṃsa/saṃnyāsa identity and niṣkevala (non-dual) jñānaMahavakya: Aligns with ‘अहं ब्रह्मास्मि’ (Aham brahmāsmi) via ‘सोऽहम्’ (so’ham) identity-assertion; also resonates with ‘तत् त्वम् असि’ as implied non-difference.AtharvaChandas: Prose