HomeUpanishadsKaivalyaVerse 6
Previous Verse
Next Verse

Verse 6

Kaivalya

हृत्पुण्डरीकं विरजं विशुद्धं विचिन्त्य मध्ये विशदं विशोकम् । अचिन्त्यमव्यक्तमनन्तरूपं शिवं प्रशान्तममृतं ब्रह्मयोनिम् ॥

तमादिमध्यान्तविहीनमेकं विभुं चिदानन्दमरूपमद्भुतम् । उमासहायं परमेश्वरं प्रभुं त्रिलोचनं नीलकण्ठं प्रशान्तम् । ध्यात्वा मुनिर्गच्छति भूतयोनिं समस्तसाक्षिं तमसः परस्तात् ॥६-७॥

हृत्-पुण्डरीकम् विरजम् विशुद्धम् विचिन्त्य मध्ये विशदम् विशोकम् । अचिन्त्यम् अव्यक्तम् अनन्त-रूपम् शिवम् प्रशान्तम् अमृतम् ब्रह्म-योनिम् ।

तम् आदि-मध्य-अन्त-विहीनम् एकम् विभुम् चित्-आनन्दम् अरूपम् अद्भुतम् । उमा-सहायम् परम-ईश्वरम् प्रभुम् त्रि-लोचनम् नील-कण्ठम् प्रशान्तम् । ध्यात्वा मुनिः गच्छति भूत-योनिम् समस्त-साक्षिम् तमसः परस्तात् ॥६-७॥

hṛtpuṇḍarīkaṃ virajaṃ viśuddhaṃ vicintya madhye viśadaṃ viśokam | acintyamavyaktamanantarūpaṃ śivaṃ praśāntamamṛtaṃ brahmayonim ||

tamādimadhyāntavihīnamekaṃ vibhuṃ cidānandamarūpam adbhutam | umāsahāyaṃ parameśvaraṃ prabhuṃ trilocanaṃ nīlakaṇṭhaṃ praśāntam | dhyātvā munirgacchati bhūtayoniṃ samastasākṣiṃ tamasaḥ parastāt ||6-7||

ເມື່ອພິຈາລະນາດອກບົວໃນຫົວໃຈ—ບໍ່ມີມົນທິນ ບໍລິສຸດຢ່າງສົມບູນ—ແລະໃນກາງນັ້ນຄືຄວາມແຈ້ງໃສ ບໍ່ມີໂສກ; ຜູ້ທີ່ເກີນການຄິດ ບໍ່ປາກົດ ມີຮູບອັນອະນັນຕະ; ເປັນສິວະອັນເປັນມົງຄຸນ ສະງົບຢ່າງຍິ່ງ ອະມະຕະ ເປັນຍົນີ/ແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງພຣະພຣົມັນ—ແລ້ວສະມາທິໃນພຣະອົງຜູ້ບໍ່ມີຕົ້ນ ກາງ ປາຍ; ຜູ້ເປັນໜຶ່ງ ແຜ່ຊາຍທົ່ວ; ເປັນຈິດ-ອານັນທະ; ບໍ່ມີຮູບແຕ່ນ່າອັດສະຈັນ; ເປັນປະເມສະວະຣະ ພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນນາຍ ມີສາມຕາ ຄໍສີຟ້າ ສະງົບ ພ້ອມດ້ວຍອຸມາ—ມຸນີຍ່ອມເຂົ້າເຖິງແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງສັດທັງປວງ ເປັນພະຍານຂອງທຸກສິ່ງ ຢູ່ເຫນືອຄວາມມືດມົນ.

Having contemplated the lotus of the heart—stainless, completely pure—(and) in its midst (that which is) clear and sorrowless; (that which is) unthinkable, unmanifest, of infinite forms; auspicious (Śiva), utterly tranquil, immortal, the source/womb of Brahman— Having meditated on Him who is without beginning, middle, or end; the One, all-pervading; consciousness-and-bliss; formless, wondrous; the Lord, the supreme Īśvara, the mighty one, the three-eyed, blue-throated, tranquil, accompanied by Umā— the sage reaches the source of beings, the witness of all, beyond darkness.

Īśvara-upāsanā leading to Brahman-realization; Brahman as sākṣin (witness), beyond tamas; heart-lotus meditation; nirguṇa–saguṇa integrationMahavakya: Bridges saguṇa contemplation to nirguṇa import: the “samasta-sākṣin” and “cidānanda/arūpa” language supports mahāvākya realization (e.g., “अहं ब्रह्मास्मि”, “तत् त्वम् असि”) by identifying the ultimate as formless consciousness beyond darkness, not merely a deity-form.AtharvaAtharva-veda (Kaivalya Upaniṣad; specific śākhā not securely attested) ShakhaChandas: Mixed/Upaniṣadic śloka (non-strict; largely anuṣṭubh/triṣṭubh-like cadence across pādas)