Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

पुरा देवासुरे युद्धे दानवैर्देवकंटकैः । निर्जिता देवताः सर्वे जग्मुस्ते शरणं हरिम् । क्षीरोदवासिनं देवमस्तुवन्प्रणताः स्थिताः

Transliteration

purā devāsure yuddhe dānavairdevakaṃṭakaiḥ | nirjitā devatāḥ sarve jagmuste śaraṇaṃ harim | kṣīrodavāsinaṃ devamastuvanpraṇatāḥ sthitāḥ

Translation

ໃນອະດີດ ໃນສົງຄາມລະຫວ່າງເທວະແລະອະສຸຣ ດານະວະ—ເປັນເຫມືອນໜາມຕໍ່ເທວະ—ໄດ້ຊະນະເທວະທັງປວງ. ແລ້ວເທວະທັງນັ້ນໄດ້ໄປພຶ່ງພາພຣະຫຣິ ຜູ້ສະຖິດໃນມະຫາສະໝຸດນ້ຳນົມ ແລະຍືນກົ້ມສະຫວາຍ ສັນລະເສີນພຣະອົງ.

Word by Word

• पुरा: formerly, once
• पुरा: Sambandha (Adverbial/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• देवासुरे: in the (battle) of gods and demons
• देवासुरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देव + असुर (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; 'देवाः च असुराः' इति

• युद्धे: in the war
• युद्धे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्

• दानवैः: by the Dānavas
• दानवैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्

• देवकण्टकैः: (who were) thorns to the gods; tormentors of the gods
• देवकण्टकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देव + कण्टक (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां कण्टकाः); पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचनम्

• निर्जिताः: defeated
• निर्जिताः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नि + जि (धातु)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘निर्जित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्

• देवताः: the deities
• देवताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; विशेषणम्

• जग्मुः: went
• जग्मुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्; सर्वनाम-शब्दः

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• हरिम्: Hari (Vishnu)
• हरिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• क्षीरोदवासिनम्: dwelling in the Milk Ocean
• क्षीरोदवासिनम्: Karma (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्षीरोद + वासिन् (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी-तत्पुरुष (क्षीरोदे वसति इति); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; विशेषणम्

• देवम्: the god
• देवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• अस्तुवन्: praised
• अस्तुवन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्तु (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• प्रणताः: bowed down
• प्रणताः: Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + नम् (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (past participle) ‘प्रणत’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्

• स्थिताः: standing, remaining
• स्थिताः: Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (past participle) ‘स्थित’; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचनम्

Speaker

Narrator (contextual, within Prabhāsakṣetra-māhātmya; exact speaker not explicit in the given snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (kathā-context) / Kṣīroda-sāgara (narrative locus)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: A dramatic battlefield aftermath: devas humbled, weapons lowered, approaching the radiant Milk Ocean; Hari seated or standing upon the ocean (or on Śeṣa), while the devas bow and chant stuti.

Characters & Entities

• Devas
• Asuras
• Dānavas
• Hari (Viṣṇu)
• Kṣīroda (Ocean of Milk)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When Dharma is overwhelmed, even the gods take śaraṇāgati (refuge) in the Supreme; humility and prayer precede restoration.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting is within the Prabhāsakṣetra Māhātmya, framing the kṣetra’s glory through accounts of divine intervention.

What ritualistic prescription is mentioned?

A model of devotional practice is implied: praṇāma (bowing) and stuti (hymn of praise) offered to the Lord.