Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 111

Devanagari script

शिवरात्र्यां तु कर्त्तव्यमेतद्गोप्यं मम प्रियम् । एवं कृते च यत्पुण्यं गदितुं तन्न शक्यते

Transliteration

śivarātryāṃ tu karttavyametadgopyaṃ mama priyam | evaṃ kṛte ca yatpuṇyaṃ gadituṃ tanna śakyate

Translation

ພິທີນີ້ພຶງກະທຳໃນຄືນ ສິວະຣາຕຣີ (Śivarātri); ມັນເປັນພິທີອັນປິດບັງ ແລະ ເປັນທີ່ຮັກຂອງຂ້ອຍ. ເມື່ອກະທຳດັ່ງນີ້ ບຸນທີ່ເກີດຂຶ້ນ ບໍ່ອາດກ່າວໄດ້ໝົດ.

Word by Word

• शिवरात्र्याम्: on the night of Śiva (Śivarātri)
• शिवरात्र्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिवरात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—शिवस्य रात्रिः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle), विरोध/विशेषार्थक

• कर्तव्यम्: to be done; should be performed
• कर्तव्यम्: Vidhi (Obligation/विधि)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + तव्यत् (कृत्प्रत्यय)
• Form: तव्यत्-कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम

• गोप्यम्: secret; to be kept hidden
• गोप्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गुप् (धातु) + यत् (कृत्प्रत्यय)
• Form: यत्-कृदन्त (to be concealed/kept secret), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• मम: my
• मम: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम

• प्रियम्: dear; beloved
• प्रियम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण

• एवम्: thus; in this way
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण (adverb)

• कृते: when it is done; upon doing
• कृते: Adhikarana (Locative absolute/सप्तमी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कृ (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
• Form: क्त-कृदन्त (past passive participle) ‘कृत’; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; लोके—‘कृते’ = ‘कृते सति’ (locative absolute)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक (conjunction)

• यत्: which
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-विशेषण (relative)

• पुण्यम्: merit; holy fruit
• पुण्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• गदितुम्: to describe; to tell
• गदितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: गद् (धातु) + तुमुन् (कृत्प्रत्यय)
• Form: तुमुनन्त (infinitive), ‘to say/tell’

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध (negation particle)

• शक्यते: is possible
• शक्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शक् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa Māhātmya narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara/Somnātha (Prabhāsa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Night-long Śivarātri vigil at Somnātha: devotees fasting, holding lamps, quietly offering the prepared ghṛta-kambala; the atmosphere is hushed and sacred, suggesting secrecy and depth.

Characters & Entities

• Śivarātri
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śivarātri observance performed with fidelity carries immeasurable spiritual fruit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where Śivarātri-linked rites are praised as exceptionally meritorious.

What ritualistic prescription is mentioned?

To perform this (the previously defined ghṛta-kambala rite/offer) specifically on Śivarātri and keep it as a guarded religious practice.