Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 58

Devanagari script

प्रह्लाद उवाच । तथैव पूजयामासू रुक्मिणीं कृष्णवल्लभाम् । अथ ब्रह्ममहेशानौ सर्वेषां शृण्व तामिदम्

Transliteration

prahlāda uvāca | tathaiva pūjayāmāsū rukmiṇīṃ kṛṣṇavallabhām | atha brahmamaheśānau sarveṣāṃ śṛṇva tāmidam

Translation

ພຣະຫຼາດກ່າວວ່າ: «ໃນທຳນອງນັ້ນແຫຼະ ພວກເຂົາໄດ້ບູຊາພຣະນາງຣຸກມິນີ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະກຣິດສະນະ. ແລ້ວພຣະພຣະຫມາ ແລະ ມະເຫສານ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ທວາຣະກາ—ຈົ່ງຟັງຖ້ອຍຄຳນີ້ຕໍ່ໜ້າທຸກຜູ້»។

Word by Word

• प्रह्लादः: Prahlāda
• प्रह्लादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• तथा: thus
• तथा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक (thus)

• एव: indeed
• एव: Nipata (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय, अवधारण (emphasis particle)

• पूजयामास: worshipped
• पूजयामास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• रुक्मिणीम्: Rukmiṇī
• रुक्मिणीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुक्मिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कृष्णवल्लभाम्: beloved of Kṛṣṇa
• कृष्णवल्लभाम्: Karma-visheshana (Object qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृष्ण + वल्लभा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कृष्णस्य वल्लभा)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय, अनुक्रम/आरम्भसूचक

• ब्रह्ममहेशानौ: Brahmā and Maheśāna
• ब्रह्ममहेशानौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + महेशान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; समासः—द्वन्द्वः (ब्रह्मा च महेशानश्च)

• सर्वेषाम्: of all (present)
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुं, षष्ठी, बहुवचन

• शृण्व: listen
• शृण्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• ताम्: that (speech/story)
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (कथाम्/वाणीम् इत्यध्याहारः)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; अत्र ‘इदम्’ = ‘this’ (appositive to ताम्)

Speaker

Prahlāda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rukmiṇī-tīrtha/shrine within Dvārakā kṣetra (implied)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A ritual scene: offerings to Rukmiṇī—flowers, lamps, incense—while Kṛṣṇa’s presence is implied; Brahmā and Maheśa stand poised to speak, with an attentive gathered assembly.

Characters & Entities

• Prahlāda
• Rukmiṇī
• Kṛṣṇa
• Brahmā
• Maheśa (Śiva)
• Dvārakā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True sacredness includes honoring the divine consort and the full devotional tradition surrounding the Lord.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, presented as a living sacred presence addressed by Brahmā and Śiva.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā (worship) is indicated—specifically the worship of Rukmiṇī, Kṛṣṇa’s beloved.