Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

Devanagari script

त्वं विद्याऽहं परो बोधस्त्वं माया चेश्वरस्त्वहम् । त्वं च बुद्धिरहं जीवो वियोगः कथमावयोः

Transliteration

tvaṃ vidyā'haṃ paro bodhastvaṃ māyā ceśvarastvaham | tvaṃ ca buddhirahaṃ jīvo viyogaḥ kathamāvayoḥ

Translation

“ເຈົ້າແມ່ນວິທະຍາອັນສັກສິດ; ເຮົາແມ່ນຄວາມຮູ້ຕື່ນອັນສູງສຸດ. ເຈົ້າແມ່ນມາຍາ; ເຮົາແມ່ນພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນອິດສະຫຼະ. ເຈົ້າແມ່ນປັນຍາ; ເຮົາແມ່ນຊີວະຜູ້ສະຖິດໃນກາຍ—ດັ່ງນັ້ນຈະມີການພັດພາກລະຫວ່າງເຮົາສອງໄດ້ແນວໃດ?”

Word by Word

• tvam: you
• tvam: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (2nd person pronoun)

• vidyā: knowledge
• vidyā: Pradhāna (प्रधान/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: vidyā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• aham: I
• aham: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (1st person pronoun)

• paraḥ: supreme
• paraḥ: Pradhāna (प्रधान/समानााधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: para (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (bodhaḥ इत्यस्य)

• bodhaḥ: awareness/knowledge
• bodhaḥ: Pradhāna (प्रधान/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: bodha (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• tvam: you
• tvam: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• māyā: illusion/power of delusion
• māyā: Pradhāna (प्रधान/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: māyā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ca: and
• ca: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• īśvaraḥ: Lord
• īśvaraḥ: Pradhāna (प्रधान/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: īśvara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• tvam: you
• tvam: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• aham: I
• aham: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• tvam: you
• tvam: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• ca: and
• ca: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• buddhiḥ: intellect
• buddhiḥ: Pradhāna (प्रधान/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: buddhi (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• aham: I
• aham: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम

• jīvaḥ: individual soul
• jīvaḥ: Pradhāna (प्रधान/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: jīva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• viyogaḥ: separation
• viyogaḥ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: viyoga (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• katham: how?
• katham: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: katham (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)

• āvayoḥ: of us two
• āvayoḥ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), द्विवचन; सर्वनाम (of us two)

Speaker

Govinda (Śrī Viṣṇu/Kṛṣṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Śakti-figure

Visual Art Cues

Scene: Kṛṣṇa articulates a chain of identifications—Vidyā/Bodha, Māyā/Īśvara, Buddhi/Jīva—like a philosophical garland; the Devī listens as if awakening to her own nature.

Characters & Entities

• Govinda
• Māyā
• Īśvara
• Jīva
• Buddhi

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It teaches essential non-separation: the Lord and His power (Māyā/Śakti), and the jīva’s faculties, are ultimately not independent realities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader context is Dvārakā Māhātmya in Prabhāsa Khaṇḍa, praising the sanctity of Dvārakā and its divine presence.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed in this verse; it is a doctrinal teaching on divine unity.