Adhyaya 184

Verse 1

। सूत उवाच । तृतीये च दिने प्राप्ते त्रयोदश्यां द्विजोत्तमाः । प्रातःसवनमादाय ऋत्विजः सर्व एव ते । स्वेस्वे कर्मणि संलग्ना यज्ञकृत्यसमुद्भवे

ສູຕະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອມື້ທີສາມມາຮອດ—ໃນວັນຕິຖີທີ 13—ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ, ບັນດາຣິດວິຊ (ປະໂຣຫິດພິທີ) ທັງປວງ ໄດ້ຮັບເອົາພິທີຍາມເຊົ້າ (prātaḥ-savana) ແລ້ວ ຕ່າງຄົນຕ່າງຈົ່ງໃຈໃນໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ອັນເກີດຈາກກິດຍັດຍະ.

Verse 2

ततः प्रवर्तते यज्ञस्तदा पैतामहो महान् । सर्वकामसमृद्धस्तु सर्वैः समुदितो गुणैः

ແລ້ວຕໍ່ມາ ຍັດຍະໃຫຍ່ອັນເປັນຂອງບັນພະບຸຣຸດ (paitāmaha) ກໍເລີ່ມຂຶ້ນ—ອຸດົມດ້ວຍຄວາມປາດຖະນາທຸກປະການ ແລະພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າອັນດີງາມທັງປວງ.

Verse 3

दीयतां दीयतां तत्र भुज्यतां भुज्यतामिति । एकः संश्रूयते शब्दो द्वितीयो द्विजसंभवः

ທີ່ນັ້ນ ມີສຽງໜຶ່ງດັງຂຶ້ນວ່າ “ໃຫ້ເຖີດ, ໃຫ້ເຖີດ!” ແລະອີກສຽງໜຶ່ງວ່າ “ກິນເຖີດ, ກິນເຖີດ!”—ເປັນສຽງອື້ອອຶງທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຫມູ່ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ.

Verse 4

नान्यस्तत्र तृतीयस्तु यज्ञे पैतामहे शुभे । यो यं कामयते कामं हेमरत्नसमुद्भवम्

ໃນຍັດຍະອັນມົງຄຸນແຫ່ງບັນພະບຸຣຸດນັ້ນ ບໍ່ມີສຽງທີສາມເລີຍ. ຜູ້ໃດປາດຖະນາຄວາມປາດຖະນາໃດ—ອັນເກີດຈາກຄຳ ແລະແກ້ວມະນີ (ຄວາມຮັ່ງມີໂລກີ)—

Verse 5

स तत्प्राप्नोत्यसंदिग्धं वांछिताच्च चतुर्गुणम् । पक्वान्नस्य कृतास्तत्र दृश्यंते पर्वताः शुभाः

ລາວໄດ້ຮັບໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ—ເກີນກວ່າທີ່ປາຖະໜາເຖິງສີ່ເທົ່າ. ທີ່ນັ້ນປາກົດກອງອາຫານສຸກອັນເປັນມງຄຸນ ດັ່ງພູເຂົາ.

Verse 6

घृतक्षीर महानद्यो दानार्थं वित्तराशयः । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तः कश्चिज्ज्ञानी द्विजोत्तमाः

ແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ໆແຫ່ງນ້ຳມັນເນີຍ (ກຣິຕະ) ແລະນົມ ດູເໝືອນຈະໄຫຼ; ແລະກອງຊັບສິນຖືກຈັດໄວ້ເພື່ອການທານ. ໃນຂະນະນັ້ນ, ໂອ ຜູ້ສູງສຸດໃນບັນດາທະວິຊະ, ມີບຸກຄົນຜູ້ຮູ້ແຈ້ງຄົນໜຶ່ງມາຮອດ.

Verse 7

अतीतानागतान्वेत्ति वर्तमानं च यः सदा । स ब्रह्माणं नमस्कृत्य निविष्टश्च तदग्रतः

ຜູ້ທີ່ຮູ້ອະດີດ ແລະອະນາຄົດຢູ່ເສມອ ພ້ອມທັງປັດຈຸບັນ—ລາວໄດ້ນົບນ້ອມບູຊາພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ແລ້ວນັ່ງຢູ່ຕໍ່ໜ້າພຣະອົງ.

Verse 8

कर्मांतरेषु विप्राणां स सर्वेषां द्विजोत्तमाः । कथयामास यद्वृत्तं बाल्यात्प्रभृति कृत्स्नशः

ໃນຂະນະທີ່ພຣາຫມະນາກຳລັງປະກອບພິທີກຳຂອງຕົນໆ, ທະວິຊະຜູ້ປະເສີດນັ້ນໄດ້ເລົ່າຢ່າງຄົບຖ້ວນ ທຸກສິ່ງທີ່ເກີດຂຶ້ນ ຕັ້ງແຕ່ໄວເດັກເປັນຕົ້ນມາ.

Verse 9

ततस्त ऋत्विजः सर्वे कौतुकाविष्टचेतसः । पप्रच्छुर्ज्ञानिनं तं च विस्मयोत्फुल्ललोचनाः

ຕໍ່ມາ ພຣະສະຫວັນພິທີ (ຣິດວິຈ) ທັງໝົດ ມີໃຈຖືກຄວາມພິສົດຄອບງຳ ໄດ້ຖາມຜູ້ຮູ້ນັ້ນ; ດວງຕາເປີດກວ້າງດ້ວຍຄວາມພິລຶກ.

Verse 10

विस्मृतानि स्मरंतस्ते निजकृत्यानि वै ततः । प्रोक्तानि गर्हणीयानि ह्यसंख्यातानि सर्वशः

ຕໍ່ມາ ເມື່ອພວກເຂົາລະລຶກເຖິງການກະທໍາຂອງຕົນທີ່ເຄີຍລືມໄປ ກໍໄດ້ເວົ້າອອກມາເຖິງການກະທໍາອັນຄວນຕໍານິນັບບໍ່ຖ້ວນ ທຸກປະເພດທົ່ວໄປ.

Verse 11

ततस्ते पुनरेवाथ पप्रच्छुर्ज्ञानिनं च तम् । लोकोत्तरमिदं ज्ञानं कथं ते संस्थितं द्विज

ຕໍ່ມາ ພວກເຂົາກໍຖາມຜູ້ຮູ້ນັ້ນອີກຄັ້ງວ່າ: “ໂອ ທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ຄວາມຮູ້ອັນເກີນໂລກນີ້ ໄດ້ຕັ້ງມັ່ນຢູ່ໃນທ່ານແນວໃດ?”

Verse 12

को गुरुस्ते समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः । अहोज्ञानमहो ज्ञानं नैतद्दृष्टं श्रुतं च न

“ຂໍທ່ານບອກພວກເຮົາ—ຄູບາອາຈານ (ກຸຣຸ) ຂອງທ່ານແມ່ນໃຜ? ເພາະຄວາມຢາກຮູ້ຂອງພວກເຮົາໃຫຍ່ຫຼາຍ. ໂອ້ ຄວາມຮູ້! ຄວາມຮູ້ແບບນີ້ ພວກເຮົາບໍ່ເຄີຍເຫັນ ແລະບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນ.”

Verse 13

यादृशं ते द्विजश्रेष्ठ दृश्यते पार्थसंस्थितम् । किं ब्रह्मणा स्वयं विप्र त्वमेवं प्रतिबोधितः

“ໂອ ທະວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ສະພາບທີ່ເຫັນໃນທ່ານນີ້ ໝັ້ນຄົງດັ່ງພູເຂົາ—ໂອ ພຣາຫມະນ, ທ່ານໄດ້ຮັບການປຸກປັນຍາແບບນີ້ຈາກພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ດ້ວຍພຣະອົງເອງບໍ?”

Verse 14

किं वा हरेण तुष्टेन किं वा देवेन चक्रिणा । नान्यप्रबोधितस्यैवं ज्ञानं संजायते स्फुटम्

“ຫຼືວ່າເປັນເພາະພຣະຫຣິ (Hari) ຜູ້ພໍພຣະໄທກັບທ່ານ? ຫຼືເປັນເພາະພຣະເຈົ້າຜູ້ຖືຈັກຣາ? ເພາະຖ້າບໍ່ມີຜູ້ອື່ນປຸກໃຫ້ຕື່ນ ຄວາມຮູ້ອັນແຈ້ງຊັດແບບນີ້ຍ່ອມບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.”

Verse 15

अतिथिरुवाच । पिंगला कुररः सर्पः सारंगश्चैव यो वने । इषुकारः कुमारी च षडेते गुरवो मम

ແຂກພະດຸດີໄດ້ກ່າວວ່າ: «ປິງກະລາ, ນົກກຸຣະຣະ, ງູ, ແລະ ກວາງຜູ້ຢູ່ໃນປ່າ; ຊ່າງເຮັດລູກສອນ ແລະ ສາວນ້ອຍ—ທັງຫົກນີ້ແມ່ນຄູຂອງຂ້າ»។

Verse 16

एतेषां चेष्टितं दृष्ट्वा ज्ञानं मे समुपस्थितम्

ເມື່ອຂ້າໄດ້ເຫັນການປະພຶດຂອງພວກເຂົາເຫຼົ່ານັ້ນ ປັນຍາກໍເກີດຂຶ້ນ ແລະ ປາກົດຢູ່ໃນຂ້າ।

Verse 17

ब्राह्मणा ऊचुः । कथयस्व महाभाग कथं ते गुरवः स्थिताः । कीदृशं च त्वया दृष्टं तेषां चैव विचेष्टितम्

ພວກພຣາຫມັນກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ, ຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ພວກເຮົາຟັງ—ຄູຂອງທ່ານຢູ່ໃນສະພາບໃດ? ທ່ານເຫັນຫຍັງຈາກພວກເຂົາ ແລະ ການປະພຶດຂອງພວກເຂົາເປັນແນວໃດ?»

Verse 18

कस्मिन्देशे त्वमुत्पन्नः कस्मिन्स्थाने वदस्व नः । किंनामा किं नु गोत्रश्च सर्वं विस्तरतो वद

«ທ່ານເກີດໃນປະເທດໃດ ແລະ ຢູ່ສະຖານທີ່ໃດ? ຈົ່ງບອກພວກເຮົາ. ຊື່ຂອງທ່ານແມ່ນຫຍັງ ແລະ ໂຄດຣະ (gotra) ຂອງທ່ານແມ່ນຫຍັງ? ຈົ່ງເລົ່າທຸກຢ່າງໃຫ້ລະອຽດ»។

Verse 19

अतिथिरुवाच । आसन्नव पुरे विप्राश्चत्वारो ये विवासिताः । शुनःशेपोऽथ शाक्रेयो बौद्धो दांतश्चतुर्थकः

ແຂກ (ອະຕິຖິ) ກ່າວວ່າ: «ໃນນະຄອນອາສັນນະວະ ມີພຣາຫມັນສີ່ຄົນຖືກເນລະເທດ—ຊຸນະເຊປະ, ຊາກເຣຍ, ເບົາດະ, ແລະ ຄົນທີ່ສີ່ ດາໍຕະ»។

Verse 20

तेषां मध्ये तु यो बौद्धः शांतो दांत इति स्मृतः । छन्दोगगोत्रविख्यातो वेदवेदांगपारगः

ໃນຫມູ່ເຂົາເຈົ້ານັ້ນ ຜູ້ຊື່ ບາວດະ ຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ສານຕະ» ແລະ «ດານຕະ»; ໂດດເດັ່ນໃນໂຄຕຣະ ຈານໂດກະ ແລະຊ່ຽວຊານວິທີແຫ່ງເວດພ້ອມວິຊາປະກອບ (ເວດາງກະ) ທັງປວງ.

Verse 21

नागरेषु समुत्पन्नः पश्चिमेवयसि स्थितः । तस्याहं प्रथमः पुत्रः प्राणेभ्योऽपि सुहृत्प्रियः

ທ່ານເກີດຂຶ້ນໃນຫມູ່ນາກະຣະ ແລະດຳລົງຢູ່ໃນວັຍທ້າຍ. ຂ້ອຍແມ່ນບຸດຄົນທຳອິດຂອງທ່ານ—ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງກວ່າລົມຫາຍໃຈ ແລະເປັນມິດສະຫາຍທີ່ທ່ານໄວ້ໃຈຍິ່ງ.

Verse 22

ततोऽहं यौवनं प्राप्तो यदा द्विजवरोत्तम तदा मे दयितस्तातः पंचत्वं समुपागतः

ຕໍ່ມາ ເມື່ອຂ້ອຍໄດ້ຮອດວັຍໜຸ່ມ, ໂອ ພຣາຫມະນະຜູ້ປະເສີດຍິ່ງ, ໃນເວລານັ້ນເອງ ບິດາຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງຂ້ອຍ ໄດ້ເຂົ້າສູ່ «ປັນຈະຕະວະ» ຄືການກັບຄືນສູ່ທາດຫ້າ—ທ່ານໄດ້ດັບຊີວິດ.

Verse 23

एतस्मिन्नंतरे राजा ह्यानर्ताधिपतिर्द्विजाः । सुतपास्तेन निर्दिष्टोऽहं तु कंचुकिकर्मणि

ໃນຊ່ວງເວລານັ້ນ, ໂອ ພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ, ກະສັດຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງອານັຣຕະ ໄດ້ໃຫ້ ສຸຕະປາສ ຊີ້ນຳ ແລະແຕ່ງຕັ້ງຂ້ອຍໃຫ້ຮັບໜ້າທີ່ «ກັນຈຸກິນ»—ຜູ້ຮັບໃຊ້ໃນເຂດພາຍໃນວັງ.

Verse 24

शांतं दांतं समालोक्य विश्वस्तेन महात्मना । तस्य चांतःपुरे ह्यासीत्पिंगलानाम नायिका

ມະຫາອາດສະຈັນນັ້ນ ເມື່ອເຫັນຄວາມສະງົບ ແລະຄວາມສຳລວມ (ສານຕະ ແລະ ດານຕະ) ກໍໄວ້ໃຈຢ່າງເຕັມທີ. ແລະໃນອັນຕະປຸຣະຂອງພຣະອົງ ມີນາງເອກຊື່ ປິງກະລາ.

Verse 25

दौर्भाग्येण समोपेता रूपेणापि समन्विता । अथान्याः शतशस्तस्य भार्याश्चांतःपुरे स्थिताः

ນາງຖືກຄວາມອັບໂຊກຖ່ວມທັບ ແຕ່ກໍພ້ອມດ້ວຍຄວາມງາມ. ນອກຈາກນາງນັ້ນ ພະຣາຊາອົງນັ້ນຍັງມີມະເຫສີອີກຫຼາຍຮ້ອຍອົງຢູ່ໃນວັງໃນ.

Verse 26

ताः सर्वा रजनीवक्त्रे व्याकुलत्वं प्रयांति च । आहरंति परान्गन्धान्धूपांश्च कुसुमानि च

ເມື່ອຄ່ຳຄືນມາຮອດ ນາງທັງຫມົດກໍກະວົນກະວາຍບໍ່ສະຫງົບ; ແລະນາງເຫຼົ່ານັ້ນນຳມາກິ່ນຫອມອັນປະເສີດ, ທູບ, ແລະດອກໄມ້ທັງຫຼາຍ.

Verse 27

विलेपनानि मुख्यानि सुरभीणि तथा पुरः । पुष्पाणि च विचित्राणि ह्यन्याः सूक्ष्मांबराणि च

ຂ້າງໜ້າໄດ້ຈັດວາງນ້ຳຫອມທາກາຍອັນຄັດສັນ ມີກິ່ນຫອມຊື່ນ. ຍັງມີດອກໄມ້ຫຼາກສີຫຼາຍຊະນິດ ແລະເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມບາງນຸ່ມອື່ນໆອີກ.

Verse 28

तावद्यावत्स्थितः कालः शयनीयसमुद्भवः । मन्मथोत्साहसं युक्ताः पुलकेन समन्विताः

ຕາມເວລາທີ່ເກີດຈາກຕຽງນອນແຫ່ງຄວາມພິໄລນັ້ນຍັງດຳລົງຢູ່, ນາງເຫຼົ່ານັ້ນກໍເຕັມໄປດ້ວຍໄຟຮັກຂອງກາມະເທວະ ແລະມີອາການຂົນລຸກດ້ວຍຄວາມຕື່ນເຕັ້ນ.

Verse 29

एका जानाति मां सुप्तां नूनमाकारयिष्यति । अन्या जानाति मां चैव परस्परममर्षतः

ຄົນໜຶ່ງຮູ້ວ່າຂ້ອຍກຳລັງຫຼັບ ແລະແນ່ນອນຈະພະຍາຍາມປຸກຂ້ອຍ. ອີກຄົນໜຶ່ງກໍຮູ້ເຊັ່ນກັນ ແລະນາງເຫຼົ່ານັ້ນຂັດໃຈກັນໄປມາ.

Verse 30

स्पर्धयन्ति प्रयुध्यन्ति विरूपाणि वदन्ति च । तासां मध्यात्ततश्चैका प्रयाति नृपसंनिधौ

ພວກນາງແຂ່ງຂັນ ແລະ ທະເລາະກັນ ພ້ອມທັງເວົ້າຄໍາຫຍາບຊ້າ; ແລ້ວຈາກທ່າມກາງນັ້ນ ມີນາງຜູ້ໜຶ່ງອອກໄປສູ່ພະລາຊະສໍານັກ ເຂົ້າເຝົ້າພະມະຫາກະສັດ।

Verse 31

शेषा वै लक्ष्यमासाद्य निःश्वस्य प्रस्वपन्ति च । दुःखार्ता न लभन्ति स्म ताश्च निद्रां पराभवात्

ສ່ວນຜູ້ອື່ນໆ ເມື່ອບັນລຸເປົ້າໝາຍແລ້ວ ກໍຖອນໃຈຍາວ ແລະ ນອນລົງ; ແຕ່ເພາະຄວາມພ່າຍແພ້ ຈຶ່ງຖືກທຸກຂ໌ບີບຄັ້ນ ບໍ່ໄດ້ນອນຫຼັບຢ່າງແທ້ຈິງ।

Verse 32

कामेन पीडितांगाश्च बाष्पपूर्णेक्षणाः स्थिताः

ຮ່າງກາຍຂອງພວກນາງຖືກກາມຕັນຫາບີບຄັ້ນ ແລະ ຢືນຢູ່ດ້ວຍດວງຕາເຕັມໄປດ້ວຍນ້ໍາຕາ।

Verse 33

आशा हि परमं दुःखं निराशा परमं सुखम् । आशानिराशां कृत्वा च सुखं स्वपिति पिंगला

ຄວາມຫວັງແທ້ໆແມ່ນທຸກຂ໌ອັນໃຫຍ່ຫຼວງ; ຄວາມບໍ່ຄາດຫວັງ (ການປ່ອຍວາງຄວາມຄາດຫວັງ) ແມ່ນສຸກອັນສູງສຸດ। ເມື່ອເຮັດໃຈໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມຫວັງແລະຄວາມຄາດຫວັງແລ້ວ ປິງກະລາຈຶ່ງນອນຢ່າງຜາສຸກ।

Verse 34

न करोति च शृंगारं न स्पर्धां च कदाचन । न व्याकुलत्वमापेदे सुखं स्वपिति पिंगला

ນາງບໍ່ເຮັດການປະດັບປະດາອີກ ແລະ ບໍ່ແຂ່ງຂັນກັບໃຜເລີຍ. ນາງບໍ່ຕົກໃນຄວາມວຸ່ນວາຍ—ປິງກະລານອນຢ່າງຜາສຸກ।

Verse 35

ततो मयापि तद्दृष्ट्वा तस्याश्चेष्टितमुत्तमम् । आशाः सर्वाः परित्यक्ताः स्वपिमीह ततः सुखी

ຕໍ່ມາ ຂ້ອຍກໍໄດ້ເຫັນການປະພຶດອັນປະເສີດຂອງນາງ ແລ້ວປະຖິ້ມຄວາມຫວັງທັງປວງ; ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍນອນຢູ່ນີ້ ແລະພາຍຫຼັງກໍສຸກສະບາຍໃຈ।

Verse 36

ये स्वपंति सुखं रात्रौ तेषां कायाग्निरिध्यते । आहारं प्रतिगृह्णाति ततः पुष्टिकरं परम्

ຜູ້ໃດນອນຢ່າງສຸກໃນຍາມຄ່ຳ ໄຟໃນກາຍຂອງເຂົາຈະຖືກຈຸດໃຫ້ລຸກໂຊດ; ແລ້ວກາຍຈຶ່ງຮັບອາຫານໄດ້ຖືກຕ້ອງ ແລະຈາກນັ້ນເກີດຄວາມແຂງແຮງອັນສູງສຸດ।

Verse 37

तदेत्कारणं जातं मम तेजो भिवृद्धये । गुरुत्वे पिंगला जाता तेन सा मे द्विजोत्तमाः

ເພາະເຫດນີ້ແທ້ໆ ມັນເກີດຂຶ້ນເພື່ອເພີ່ມພູນລັດສະຫມີທາງວິນຍານຂອງຂ້ອຍ. ປິງກະລາ ກາຍເປັນຜູ້ມີນ້ຳໜັກແຫ່ງປັນຍາອັນແທ້; ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ດີເລີດໃນດວງຊົນສອງເກີດ, ນາງຈຶ່ງເປັນຄູຂອງຂ້ອຍ।

Verse 38

आशापाशैः परीतांगा ये भवन्ति नरो र्दिताः । ते रात्रौ शेरते नैव तदप्राप्तिविचिन्तया

ມະນຸດຜູ້ທີ່ອະວະຍະຖືກຜູກຮັດຮອບດ້ວຍບ່ວງແຫ່ງຄວາມຫວັງ ແລະຖືກທຸກທໍລະມານ—ພວກເຂົາບໍ່ອາດນອນໃນຍາມຄ່ຳ ເນື່ອງຈາກຄວາມຄິດກັງວົນວ່າຈະບໍ່ໄດ້ສິ່ງທີ່ປາຖະໜາ।

Verse 39

नैवाग्निर्दीप्यते तेषां जाठरश्च ततः परम् । आहारं वांछते नैव तन्न तेजोभिवर्धनम्

ໄຟຂອງພວກເຂົາບໍ່ລຸກໂຊດ—ແມ່ນແຕ່ໄຟຍ່ອຍອາຫານກໍຕາມ. ພວກເຂົາບໍ່ແມ່ນແຕ່ບໍ່ຢາກອາຫານ; ດັ່ງນັ້ນ ພະລັງຊີວິດແລະລັດສະຫມີຂອງເຂົາຈຶ່ງບໍ່ເພີ່ມພູນ।

Verse 40

सर्वस्य विद्यते प्रांतो न वांछायाः कथंचन

ສິ່ງທັງປວງມີທ້າຍສຸດ; ແຕ່ຕັນຫາ/ຄວາມປາຖະໜາ ບໍ່ມີທ້າຍສຸດເລີຍ।

Verse 41

यथायथा भवेल्लाभो वांचितस्य नृणामिह । हविषा कृष्णवर्त्मेव वृद्धिं याति तथातथा

ເມື່ອມະນຸດໄດ້ຮັບສິ່ງທີ່ປາຖະໜາເພີ່ມຂຶ້ນໆ ຕັນຫາກໍເພີ່ມຂຶ້ນຕາມນັ້ນ—ເຫມືອນໄຟທີ່ໃຫຍ່ຂຶ້ນເມື່ອໄດ້ຮັບຮາວິດເປັນເຄື່ອງບູຊາ।

Verse 42

यथा शृंगं रुरोः काये वर्धमानस्य वर्धते । एवं तृष्णापि यत्नेन वर्धमानेन वर्धते

ເຫມືອນຂອງຂອງກວາງທີ່ເຕີບໃຫຍ່ຕາມກາຍຂອງມັນ, ຕັນຫາກໍເຕີບໃຫຍ່ເຊັ່ນກັນ—ເຕີບດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມໄລ່ຕາມຂອງຕົນເອງ।

Verse 43

एवं ज्ञात्वा महाभागः पुरुषेण विजानता । दिवा तत्कर्म कर्तव्यं येन रात्रौ सुखं स्वपेत्

ເມື່ອຮູ້ແລ້ວດັ່ງນີ້ ຜູ້ມີວາສະນາແລະມີປັນຍາ ຄວນກະທຳໃນຕອນກາງວັນ ໃຫ້ເປັນໄປເພື່ອກາງຄືນຈະໄດ້ນອນຢ່າງສະຫງົບສຸກ।

Verse 184

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मयज्ञे तृतीयदिवसे पिंगलोपाख्यानवर्णनंनाम चतुरशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ດັ່ງນີ້ ໃນ «ສະກັນດະ ມະຫາປຸຣານະ» ອັນສັກສິດ—ໃນສັງຫິຕາ 81,000 ຄາຖາ—ໃນພາກທີ 6 «ນາກະຣະຂັນດະ», ໃນມາຫາຕະມະຍະແຫ່ງເຂດສັກສິດ ຮາຕະເກສະວະຣະ, ໃນພຣະພິທີ ພຣະຫມະຍັຊຍະ ວັນທີ 3—ຈົບບົດທີ 184 ຊື່ «ການພັນລະນາເຣື່ອງປິງກະລາ».