Adhyaya 167

Verse 1

सूत उवाच । गाधेस्तु याऽथ पत्नी च प्राशनाच्चरु कस्य वै । सापि गर्भं दधे तत्र वासरे मन्त्रतः शुभा

ສູຕະເວົ້າວ່າ: ພັນລະຍາຂອງ ກາທິ ກໍໄດ້ກິນສ່ວນຂອງ ຈາຣຸ (caru) ທີ່ຖວາຍບູຊາແລ້ວ ແລະໃນວັນນັ້ນເອງ ໂດຍອານຸພາບແຫ່ງມັນຕຣາ ນາງໄດ້ຖືພາ, ໂອ ຜູ້ມີມົງຄຸນທັງຫຼາຍ.

Verse 2

सा च गर्भसमोपेता यदा जाता द्विजोत्तमाः । तीर्थयात्रापरा साध्वी जाता व्रतपरायणा

ເມື່ອນາງໄດ້ຖືພາແລ້ວ, ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ນາງຜູ້ມີຄຸນທຳນັ້ນ ໄດ້ອຸທິດໃຈໃຫ້ແກ່ການເດີນທາງບູຊາຕາມຕີຣຖະ (tīrtha) ແລະຕັ້ງມັ່ນໃນວຣະຕະ (vrata) ຢ່າງແນ່ວແນ່.

Verse 3

वेदध्वनिर्भवेद्यत्र तत्र हर्षसमन्विता । पुलकांचितसर्वांगी सा शुश्राव च सर्वदा । त्यक्त्वा राज्योचितान्सर्वानलंकारान्सुखानि च

ບ່ອນໃດທີ່ສຽງກ້ອງກັງວານແຫ່ງເວທະເກີດຂຶ້ນ ນາງກໍໄປບ່ອນນັ້ນດ້ວຍຄວາມປິຕິ; ທົ່ວກາຍເກີດຂົນລຸກດ້ວຍຄວາມປະທັບໃຈ ແລະນາງຟັງຢູ່ເປັນນິດ—ໂດຍລະທິ້ງເຄື່ອງປະດັບແລະຄວາມສຸກທີ່ສົມກັບລາຊະສະຖານະທັງປວງ.

Verse 4

अथ सापि द्विजश्रेष्ठा दशमे मासि संस्थिते । सुषुवे सुप्रभं पुत्रं ब्राह्म्या लक्ष्म्या समावृतम्

ຕໍ່ມາ, ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ເມື່ອເດືອນທີສິບມາຮອດ ນາງຜູ້ສູງສົ່ງນັ້ນໄດ້ຄອຍຄອດບຸດຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍສິຣີແຫ່ງພຣາຫມະນະ ແລະລາພມົງຄຸນ.

Verse 5

विश्वामित्रस्तथा ख्यातस्त्रैलोक्ये सचरा चरे । ववृधे स महाभागो नित्यमेवाधिकं नृणाम्

ດັ່ງນັ້ນ ວິສະວາມິຕຣະ ໄດ້ໂດ່ງດັງໄປທົ່ວສາມໂລກ ທັງໃນຫມູ່ສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ; ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງນັ້ນ ເຕີບໃຫຍ່ໃນກຽດສັກສີຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນຫມູ່ມະນຸດ.

Verse 6

शुक्लपक्षं समासाद्य तारापतिरिवांबरे । यदासौ यौवनोपेतः संजातो द्विजसत्तमाः

ເມື່ອພະຈັນ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງດາວ ໃນຟ້າ ເຂົ້າສູ່ຂ້າງເດືອນສວ່າງ ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານນັ້ນກໍໄດ້ບັນລຸວັຍໜຸ່ມ ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ।

Verse 7

राज्यक्षमस्तदा राज्ये गाधिना स नियोजितः । अनिच्छमानः स्वं राज्यं पितृपैतामहं महत्

ແມ່ນແທ້ວ່າ ທ່ານມີຄວາມສາມາດຄອງລາຊະອານາຈັກຢ່າງພ້ອມ ແຕ່ໃນເວລານັ້ນ ຖືກກາທິແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ຂຶ້ນຄອງລາດ; ແຕ່ທ່ານບໍ່ປາຖະໜາອານາຈັກໃຫຍ່ ທີ່ສືບມາຈາກບິດາແລະບັນພະບຸລຸດ।

Verse 8

वेदाध्ययनसंपन्नो नित्यं च पठते हि सः । ब्राह्मणोचितमार्गेण गच्छमानो दिवानिशम्

ທ່ານພ້ອມດ້ວຍການສຶກສາເວດ ແລະຍ່ອມສວດອ່ານທຸກວັນ; ດຳເນີນໄປຕາມທາງອັນຄວນແກ່ພຣາຫມະນະ ທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ।

Verse 9

संस्थाप्याथ सुतं राज्ये बभूव वनगोचरः । सकलत्रो महाभागो वानप्रस्थाश्रमे रतः

ຕໍ່ມາ ທ່ານໄດ້ສະຖາປະນາບຸດໃຫ້ຄອງລາດ ແລ້ວຜູ້ມີບຸນຍິ່ງນັ້ນໄດ້ເຂົ້າສູ່ປ່າ; ພ້ອມກັບພັນລະຍາ ທ່ານອຸທິດໃຈໃນອາສຣົມວານະປຣັສຖະ।

Verse 10

विश्वामित्रोऽपि राज्यस्थो द्विजसंपूजने रतः । द्विजैः सर्वैश्चचाराथ स्नानजाप्यपरायणः

ວິສວາມິດຕະກໍດັ່ງກັນ ແມ່ນຢູ່ໃນລາຊະອານາຈັກກໍຍັງຍິນດີໃນການນະມັດສະການດວິຊະ; ແລະພ້ອມກັບພຣາຫມະນະທັງຫຼາຍ ທ່ານໄດ້ເດີນທາງ ມຸ່ງໝັ້ນໃນພິທີອາບນ້ຳ ແລະການສວດຈະປະ (japa)।

Verse 11

कस्यचित्त्वथ कालस्य पापर्द्धिं समुपागतः । प्रविवेश वनं रौद्रं नानामृगसमाकुलम्

ແຕ່ໃນເວລາໜຶ່ງ ເມື່ອບາບກຳເພີ່ມພູນຂຶ້ນໃນຕົນ ລາວໄດ້ເຂົ້າໄປໃນປ່າອັນດຸຮ້າຍ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍສັດປ່າຫຼາຍຊະນິດ।

Verse 12

जघान स वने तत्र वराहान्संबरान्गजान् । तरक्षांश्च रुरून्खड्गानारण्यान्महिषांस्तथा

ໃນປ່ານັ້ນ ລາວໄດ້ຂ້າໝູປ່າ ກວາງສຳບະ ຊ້າງ ແລະຍັງຂ້າໝາປ່າຫົວຫຍາບ ກວາງ ແຮດ ແລະຄວາຍປ່າອີກດ້ວຍ।

Verse 13

सिंहान्व्याघ्रान्महासर्पाञ्छरभांश्च द्विजोत्तमाः । मृगयासक्तचित्तः स भ्रममाणो महावने

ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ, ດ້ວຍໃຈຕິດການລ່າ ລາວໄດ້ພະເນຈອນໃນປ່າໃຫຍ່ ທ່າມກາງສິງ ເສືອ ງູໃຫຍ່ ແລະຊະຣະພະອັນນ່າຢ້ານ।

Verse 14

मध्याह्नसमये प्राप्ते वृषस्थे च दिवाकरे । क्षुत्पिपासापरिश्रांतो विश्वामित्रो द्विजोत्तमाः

ເມື່ອເວລາທ່ຽງມາຮອດ ແລະພະອາທິດຢືນຢູ່ໃນລາສີວຶສະພະ, ວິສວາມິດຕະ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ ເມື່ອຖືກຄວາມຫິວແລະຄວາມກະຫາຍຮົບຮານ ກໍເມື່ອຍລ້າອ່ອນແຮງ।

Verse 15

आससादाश्रमं पुण्यं वसिष्ठस्य महात्मनः । वसिष्ठोऽपि समालोक्य विश्वामित्रं नृपो त्तमम्

ລາວໄດ້ເຖິງອາສຣົມອັນບໍລິສຸດຂອງວະສິດຖະ ມະຫາອາດຕະ. ແລະວະສິດຖະເອງ ເມື່ອເຫັນວິສວາມິດຕະ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງກະສັດ—

Verse 16

निजाश्रमे तु संप्राप्तं सानन्दं सम्मुखो ययौ । दत्त्वा तस्मै तदार्घ्यं च मधुपर्कं च भूभुजे

ເມື່ອພຣະອົງມາຮອດອາສຣົມຂອງຕົນ ວະສິດຖະໄດ້ອອກໄປຮັບດ້ວຍຄວາມປິຕິ ແລະຖວາຍອາຣະຄະຍະຕາມພິທີ ພ້ອມມະທຸປາຣະກະເພື່ອຕ້ອນຮັບກະສັດ।

Verse 17

अब्रवीच्च ततो वाक्यं स्वागतं ते महीपते । वद कृत्यं करोम्येव गृहायातस्य यच्च ते

ແລ້ວທ່ານໄດ້ກ່າວວ່າ: “ຂໍຕ້ອນຮັບເຈົ້າ ໂອ້ກະສັດ. ຈົ່ງບອກເຖິງກິດທີ່ຄວນເຮັດ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ແນ່ນອນ ສໍາລັບທ່ານຜູ້ມາຮອດເຮືອນນີ້ ບໍ່ວ່າຈະປາດຖະນາສິ່ງໃດ.”

Verse 18

विश्वामित्र उवाच । मृगयायां परिश्रांतः पिपासाव्याकुलेन्द्रियः । पानार्थमिह संप्राप्त आश्रमे ते मुनीश्वर

ວິສວາມິດຕະກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າເມື່ອຍລ້າຈາກການລ່າສັດ ແລະອິນຊີທັງຫມົດຖືກຮົບກວນໂດຍຄວາມຫິວນ້ໍາ. ໂອ້ ຈອມມຸນີ, ຂ້າພະເຈົ້າມາຮອດອາສຣົມຂອງທ່ານເພື່ອຂໍນ້ໍາດື່ມ.”

Verse 19

तत्पीतं शीतलं तोयं वितृष्णोऽहं व्यवस्थितः । अनुज्ञां देहि मे ब्रह्मन्येन गच्छामि मंदिरम्

“ເມື່ອໄດ້ດື່ມນ້ໍາເຢັນນັ້ນແລ້ວ ຄວາມຫິວນ້ໍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າກໍຫາຍ ແລະໃຈກໍສະຫງົບ. ໂອ້ ພຣາຫມັນ, ຂໍທ່ານໃຫ້ອະນຸຍາດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ເພື່ອຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປຍັງທີ່ພັກຂອງຕົນ.”

Verse 20

वसिष्ठ उवाच । मध्याह्न समयो रौद्रः सूर्योऽतीव सुतापदः । तत्कृत्वा भोजनं राजन्नपराह्णे व्यवस्थिते । गन्तासि निजमावासं भुक्त्वान्नं मम चाश्रमे

ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: “ເວລາທ່ຽງນີ້ຮຸນແຮງ ແລະພຣະອາທິດເຜົາໄໝ້ຢ່າງແຮງກ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ກະສັດ, ຈົ່ງຮັບປະທານອາຫານ. ເມື່ອຍາມບ່າຍສະຫງົບແລ້ວ ທ່ານຈຶ່ງຈະໄປຍັງທີ່ພັກຂອງຕົນ—ຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບປະທານອາຫານໃນອາສຣົມຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.”

Verse 21

राजोवाच । चतुरंगेण सैन्येन मृगयामहमागतः

ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າມາລ່າສັດ ພ້ອມກອງທັບສີ່ຫມວດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ»।

Verse 22

तवाश्रमस्य द्वारस्थं मम सैन्यं व्यवस्थितम् । बुभुक्षितेषु भृत्येषु यः स्वामी कुरुतेऽशनम्

«ກອງທັບຂອງຂ້າພະເຈົ້າຕັ້ງຢູ່ທີ່ປະຕູອາສຣົມຂອງທ່ານ. ເມື່ອຜູ້ຮັບໃຊ້ຫິວ ຈະມີນາຍໃດກິນອາຫານຄົນດຽວໄດ້?»

Verse 23

स याति नरकं घोरं त्यज्यते च गुणैर्द्रुतम् । तस्मादाज्ञापय क्षिप्रं मां मुने स्वगृहाय भोः

ຜູ້ໃດເຮັດແບບນັ້ນ ຈະຕົກສູ່ນະລົກອັນນ່າຢ້ານ ແລະຖືກຄຸນຄວາມດີລະທິ້ງໄປໄວ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ມຸນີ, ຈົ່ງສັ່ງໃຫ້ນຳຂ້າພະເຈົ້າໄປຍັງເຮືອນຂອງທ່ານໂດຍໄວ.

Verse 24

वसिष्ठ उवाच । यदि ते सेवकाः संति द्वारदेशे बुभुक्षिताः । सर्वानिहानय क्षिप्रं तृप्तिं नेष्याम्यहं परम्

ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: «ຖ້າຜູ້ຮັບໃຊ້ຂອງເຈົ້າຢືນຢູ່ທີ່ປະຕູ ແລະຫິວ ຈົ່ງນຳພວກເຂົາທັງໝົດມານີ້ໂດຍໄວ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະນຳໃຫ້ເຂົາອິ່ມໃຈຢ່າງສູງສຸດ»។

Verse 25

अस्ति मे नन्दिनीनाम कामधेनुः सुशोभना । वांछितं यच्छते सर्वं तपसा पार्थिवोत्तम

ຂ້າພະເຈົ້າມີງົວກາມະເທນຸອັນງາມສະຫງ່າ ຊື່ ນັນດິນີ. ໂດຍອຳນາດແຫ່ງຕະປະສະ, ນາງປະທານທຸກສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ, ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ.

Verse 26

तृप्तिं नेष्यति ते सर्वं सैन्यं पार्थिवसत्तम । तस्मादानीयतां क्षिप्रं पश्य मे धेनुजं फलम्

ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ນາງຈະເຮັດໃຫ້ກອງທັບທັງໝົດຂອງພະອົງອິ່ມໃຈພໍໃຈ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງນຳນາງມາໄວໆ—ຈົ່ງເບິ່ງຜົນທີ່ເກີດຈາກງົວສັກສິດຂອງຂ້າ.

Verse 27

तच्छ्रुत्वा चानयामास सर्वं सैन्यं महीपतिः । स्नातश्च कृतजप्यश्च सन्तर्प्य पितृदेवताः

ເມື່ອຟັງດັ່ງນັ້ນ ພະຣາຊາໄດ້ນຳກອງທັບທັງໝົດມາ. ພໍອາບນ້ຳແລ້ວ ແລະສຳເລັດການສວດມົນ ພ້ອມທັງຖວາຍການສັນຕະປະຍ໌ແກ່ປິຕຣະ ແລະເທວະທັງຫຼາຍ ຈຶ່ງດຳເນີນຕາມນັ້ນ.

Verse 28

ब्राह्मणान्वाचयित्वा च सिंहासनसमाश्रितः । एतस्मिन्नंतरे धेनुः समाहूता च नंदिनी

ພະອົງໃຫ້ພຣາຫມັນສວດພຣະເວດ ແລະຖ້ອຍຄຳອວຍພອນ ແລ້ວປະທັບເທິງພະທີ່ນັ່ງ. ໃນຂະນະນັ້ນ ງົວນາງນັນດິນີຖືກເອີ້ນມາ.

Verse 29

वसिष्ठेन समाहूता विश्वामित्रपुरःस्थिता । अब्रवीच्च तता वाक्यं वसिष्ठमृषि सत्तमम्

ນາງຖືກວະສິດຖະເອີ້ນມາ ແລະໄດ້ມາຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າວິສະວາມິຕຣະ. ແລ້ວນາງໄດ້ກ່າວຖ້ອຍຄຳນີ້ແກ່ວະສິດຖະ ມະຫາລຶສີຜູ້ປະເສີດ.

Verse 30

आदेशो दीयतां मह्यं किं करोमि प्रशाधि माम्

ຂໍຈົ່ງປະທານຄຳສັ່ງແກ່ຂ້າ—ຂ້າຄວນເຮັດຫຍັງ? ຈົ່ງຊີ້ນຳຂ້າ ແລະໂປດເມດຕາແກ່ຂ້າ.

Verse 31

वसिष्ठ उवाच । पादप्रक्षालनाद्यं तु कुरुष्व वचनान्मम । विश्वामित्रस्य राजर्षेर्यावद्भोजनसंस्थितिम्

ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: ຕາມຄໍາຂ້າ ຈົ່ງເຮັດພິທີບໍລິການເລີ່ມຈາກການລ້າງຕີນ ແລະຮັບໃຊ້ຣາຊະຣິສີ ວິສະວາມິຕຣະ ຈົນກວ່າຈະສໍາເລັດພຣະອາຫານຂອງທ່ານ।

Verse 32

खाद्यैः सर्वैस्तथा लेह्यैश्चोष्यैः पेयैः पृथविधैः । कुरुष्व तृप्तिपर्यन्तं ससैन्यस्य महीपतेः । अश्वानां च गजानां च घासादिभिर्यथाक्रमम्

ດ້ວຍອາຫານແຂງທຸກຊະນິດ, ຂອງຫວານທີ່ເລຍກິນ, ອາຫານທີ່ດູດກິນ, ແລະນ້ໍາດື່ມຫຼາຍປະເພດ ຈົ່ງຈັດຖວາຍຈົນກວ່າພຣະມະຫາກະສັດພ້ອມກອງທັບຈະອິ່ມໃຈ; ແລະສໍາລັບມ້າແລະຊ້າງ ຈົ່ງໃຫ້ຫຍ້າອາຫານແລະອື່ນໆຕາມລໍາດັບ.

Verse 33

सूत उवाच । बाढमित्येव साप्युक्त्वा ततस्तत्ससृजे क्षणात् । यत्प्रोक्तं तेन मुनिना भृत्यानां चायुतं तथा

ສູຕະກ່າວວ່າ: ນາງນັ້ນກ່າວພຽງວ່າ “ດີແລ້ວ” ແລ້ວໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ ນາງກໍໄດ້ສ້າງຂຶ້ນທັນທີຕາມທີ່ມຸນີນັ້ນໄດ້ກ່າວ ພ້ອມດ້ວຍຜູ້ຮັບໃຊ້ຫມື່ນຄົນ.

Verse 34

ततस्ते सर्वमादाय भृत्या भोज्यं ददुस्तथा । एकैकस्य पृथक्त्वेन प्रतिपत्तिपुरःसरम्

ຕໍ່ມາ ຜູ້ຮັບໃຊ້ເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ນໍາທຸກສິ່ງມາ ແລ້ວຖວາຍອາຫານຕາມຄວາມເໝາະສົມ ແຍກໃຫ້ແຕ່ລະຄົນເປັນສ່ວນຕົວ ມີການເຄົາລົບແລະການຈັດການອັນຖືກຕ້ອງນໍາໜ້າ.

Verse 35

एवं तया क्षणेनैव तृप्तिं नीतो महीपतिः । ससैन्यः सपरीवारो गजोष्ट्राश्वैर्वृषैः सह

ດັ່ງນັ້ນ ໃນພຽງຊົ່ວພິບຕາ ພຣະມະຫາກະສັດກໍໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມໃຈ ພ້ອມກອງທັບ ແລະບໍລິວານທັງປວງ ພ້ອມດ້ວຍຊ້າງ ອູດ ມ້າ ແລະງົວຜູ້.

Verse 36

ततस्तु कौतुकं दृष्ट्वा विश्वामित्रो महीपतिः । सामात्यो विस्म याविष्टो मन्त्रयामास च द्विजाः

ຕໍ່ມາ ເມື່ອເຫັນອັດສະຈັນນ່າພິສົດນັ້ນ ພະຣາຊາ ວິສວາມິດຣະ ພ້ອມດ້ວຍອຳມາດ ກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມພິສົດໃຈ ແລະໄດ້ປຶກສາກັບພວກພຣາຫມັນ।

Verse 37

अहो चित्रमहो चित्रं ययाऽकस्माद्वरूथिनी । तृप्तिं नीतेयमस्माकं क्षुत्पिपासासमाकुला

«ໂອ! ນ່າອັດສະຈັນ—ນ່າອັດສະຈັນແທ້! ໂດຍນາງນີ້ ກອງທັບທັງໝົດຂອງພວກເຮົາ ທີ່ຖືກຄວາມຫິວແລະກະຫາຍນ້ຳລົບກວນ ກໍໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມໃຈໃນທັນທີ»।

Verse 38

तस्मात्संनीयतामेषा स्वगृहं धेनुरुत्तमा । किं करिष्यति विप्रोऽयं निर्भृत्यो वनसंस्थितः

«ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງນຳເອົາງົວອັນປະເສີດນີ້ ໄປສູ່ເຮືອນຂອງພວກເຮົາ. ພຣາຫມັນຜູ້ນີ້ຢູ່ໃນປ່າ ບໍ່ມີຜູ້ຮັບໃຊ້ ຈະໄດ້ປະໂຫຍດຫຍັງຈາກນາງ?»

Verse 39

ततो वसिष्ठमाहूय वाक्यमेतदुवाच सः । नंदिनी दीयतां मह्यं किं करिष्यसि चानया

ຕໍ່ມາ ພຣະອົງໄດ້ເອີ້ນ ວະສິດຖະ ມາ ແລະກ່າວຄຳນີ້ວ່າ: «ຈົ່ງມອບ ນັນດິນີ ໃຫ້ແກ່ຂ້າ. ເຈົ້າຈະເຮັດຫຍັງກັບນາງ?»

Verse 40

त्वमेको वनसंस्थस्तु निर्द्वन्द्वो निष्परिग्रहः । अथवा तव दास्यामि व्ययार्थे मुनिसत्तम । वरान्ग्रामांश्च हस्त्यश्वानन्यांश्चापि यथेप्सितान्

«ເຈົ້າຢູ່ໃນປ່າພຽງຜູ້ດຽວ ປາສະຈາກຄວາມຂັດແຍ້ງ ແລະບໍ່ຍຶດຖືຊັບສິນ. ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ໂອ ມຸນິຜູ້ປະເສີດ, ຂ້າຈະມອບເມືອງບ້ານອັນດີ, ຊ້າງ ແລະມ້າ, ພ້ອມທັງສິ່ງອື່ນໆ ຕາມທີ່ເຈົ້າປາຖະໜາ ເພື່ອເປັນຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ»

Verse 41

वसिष्ठ उवाच । होमधेनुरियं राजन्नस्माकं कामदोहिनी । अदेया गौर्महाराज सामान्यापि द्विजन्मनाम्

ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ນີ້ແມ່ນງົວບູຊາໄຟ (ໂຮມ) ຂອງພວກເຮົາ, ເປັນງົວຜູ້ໃຫ້ສົມປາດຖະນາ. ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ງົວບໍ່ຄວນໃຫ້ອອກ ແມ່ນແຕ່ງົວທົ່ວໄປ ສໍາລັບພຣາຫມັນ»។

Verse 42

किं पुनर्नंदिनी यैषा सर्वकामप्रदायिनी । अपरं शृणु राजेंद्र स्मृतिवाक्यमनुत्तमम्

«ຍິ່ງກວ່ານັ້ນ ສໍາລັບນັນດິນີນີ້ ຜູ້ປະທານຄວາມປາດຖະນາທຸກປະການ! ອີກຢ່າງໜຶ່ງ ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງກະສັດ, ຈົ່ງຟັງຖ້ອຍຄໍາອັນສູງສຸດໃນສະມຣິຕິ»។

Verse 43

गवां हि विक्रयार्थे च यदुक्तं मनुना स्वयम् । गवां विक्रयजं वित्तं यो गृह्णाति द्विजोत्तमः

ເພາະມະນຸເອງໄດ້ກ່າວໄວ້ເຖິງການຂາຍງົວວ່າ: ພຣາຫມັນຜູ້ສູງສຸດຜູ້ໃດຮັບເງິນທີ່ເກີດຈາກການຂາຍງົວ ຍ່ອມຕົກໃນໂທດຜິດອັນໜັກ.

Verse 44

अन्त्यजः स परिज्ञेयो मातृविक्रयकारकः । तस्मान्नाहं प्रदास्यामि नन्दिनीं तां महीपते

ຄົນແບບນັ້ນຄວນຮູ້ວ່າເປັນອັນຕະຍະຊະ (ຄົນນອກວັນນະ), ເຫມືອນຜູ້ຂາຍແມ່ຂອງຕົນ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພະຣາຊາ, ຂ້ອຍຈຶ່ງບໍ່ຈະໃຫ້ນັນດິນີນັ້ນ.

Verse 45

न साम्ना नैव भेदेन न दानेन कथंचन । न दण्डेन महाराज तस्माद्गच्छ निजालयम्

ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍຄໍາອ່ອນໂຍນ, ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍເລ່ຫຼ່ຽມ, ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍຂອງກໍານັນໃດໆ, ແລະບໍ່ແມ່ນດ້ວຍກໍາລັງລົງໂທດ, ໂອ ມະຫາຣາຊາ; ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງກັບໄປສູ່ທີ່ພໍານັກຂອງທ່ານ.

Verse 46

विश्वामित्र उवाच । यत्किंचिद्विद्यते रत्नं पार्थिवस्य क्षितौ द्विज । तत्सर्वं राजकीयं स्यादिति वित्तविदो विदुः

ວິສະວາມິດຕະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣາຫມັນ, ບັນດາຮັດຕະນະທັງປວງທີ່ມີຢູ່ໃນແຜ່ນດິນ ພາຍໃນອານາເຂດຂອງພຣະຣາຊາ—ທັງໝົດນັ້ນເປັນຂອງພຣະຣາຊາ; ຜູ້ຮູ້ນະໂຍບາຍແລະຊັບສິນກ່າວໄວ້ດັ່ງນີ້.

Verse 47

रत्नभूता ततो धेनुर्ममेयं नंदिनी स्थिता । दण्डेनापि ग्रहीष्यामि साम्ना यच्छसि नो यदि

ເນື່ອງຈາກງົວນີ້ເປັນຮັດຕະນະໂດຍຕົນເອງ, ນັນດິນີນີ້ຈຶ່ງເປັນຂອງຂ້ອຍ. ຖ້າເຈົ້າບໍ່ຍອມມອບໃຫ້ດ້ວຍຄໍາອ່ອນໂຍນ, ຂ້ອຍຈະຍຶດເອົາແມ່ນແຕ່ດ້ວຍກໍາລັງ.

Verse 48

एवमुक्त्वा वसिष्ठं स विश्वामित्रो महीपतिः । आदिदेश ततो भृत्यान्नदिनीयं प्रगृह्यताम्

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແກ່ວະສິດຖະແລ້ວ, ພຣະຣາຊາວິສະວາມິດຕະ ຈຶ່ງສັ່ງບໍລິວານວ່າ: “ຈົ່ງຈັບນັນດິນີນີ້ ແລະນໍາໄປ.”

Verse 49

अथ सा भृत्यवर्गेण नीयमाना च नंदिनी । हन्यमाना प्रहारैश्च पाषाणैर्लकुटैरपि

ແລ້ວນັນດິນີ ຖືກຝູງບໍລິວານລາກນໍາໄປ, ຖືກຕີດ້ວຍການຟາດຟັນຫຼາຍຄັ້ງ, ແມ່ນແຕ່ຖືກຕີດ້ວຍຫີນ ແລະຄ້ອນໄມ້.

Verse 50

अश्रुपूर्णेक्षणा दीना प्रहारैर्जर्जरीकृता । कृच्छ्रादुपेत्य तं प्राह वसिष्ठं मुनिसत्तमम्

ນາງມີດວງຕາເຕັມໄປດ້ວຍນ້ໍາຕາ, ເສົ້າໝອງ ແລະຖືກທໍາລາຍໂດຍການຕີ. ນາງຝືນກ້າວເຂົ້າໄປດ້ວຍຄວາມລໍາບາກ ແລະກ່າວກັບວະສິດຖະ ມຸນີຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ.

Verse 51

किं दत्तास्मि मुनिश्रेष्ठ त्वयाहं चास्य भूपतेः । येन मां कालयंत्यस्य पुरुषाः स्वामिनो यथा

ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ທ່ານໄດ້ມອບຂ້ອຍໃຫ້ກະສັດນີ້ບໍ? ເພາະເຫດນັ້ນ ຄົນຂອງລາວຈຶ່ງຂັບໄລ່ຂ້ອຍ ເຫມືອນຂ້ອຍເປັນຂອງນາຍຂອງເຂົາ.

Verse 52

वसिष्ठ उवाच । न त्वां यच्छाम्यहं धेनो प्राणत्यागेऽपि संस्थिते । तद्रक्षस्व स्वयं धेनो आत्मानं मत्प्रभावतः

ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ແມ່ງົວ, ຂ້ອຍຈະບໍ່ມອບເຈົ້າ ແມ່ນແຕ່ຕ້ອງສະຫຼະຊີວິດກໍຕາມ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ແມ່ງົວ, ຈົ່ງປົກປ້ອງຕົນເອງດ້ວຍພະລັງຂອງເຈົ້າ ທີ່ໄດ້ຮັບການໜຸນເສີມດ້ວຍອານຸພາບທາງຈິດຂອງຂ້ອຍ.

Verse 53

एवमुक्ता तदा धेनुर्वसिष्ठेन महात्मना । कोपाविष्टा ततश्चक्रे हुंकारान्दारुणांस्तथा

ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍາຂອງວະສິດຖະ ຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່, ແມ່ງົວອັນສັກສິດນັ້ນຖືກຄວາມໂກດຄອບງໍາ ແລະປ່ອຍສຽງຮ້ອງອັນດຸຮ້າຍນ່າຢ້ານກົວ.

Verse 54

तस्या हुंकारशब्दैश्च निष्क्रांताः सायुधा नराः । शबराश्च पुलिंदाश्च म्लेच्छाः संख्याविवर्जिताः

ຈາກສຽງຮ້ອງຂອງນາງ ມີຊາຍຖືອາວຸດພາກັນປາກົດອອກມາ—ທັງຊະບະຣະ ແລະ ປຸລິນດະ—ເປັນພວກມະເລັດຊະຈໍານວນເກີນນັບ.

Verse 55

तैश्च भृत्या हताः सर्वे विश्वामित्रस्यभूपतेः । ततः कोपाभिभूतोऽसौ विश्वामित्रो महीपतिः

ໂດຍນັກຮົບເຫຼົ່ານັ້ນ ບໍລິວານທັງໝົດຂອງກະສັດວິສວາມິຕຣະ ຖືກສັງຫານ. ຈາກນັ້ນ ກະສັດວິສວາມິຕຣະຜູ້ປົກຄອງແຜ່ນດິນ ຖືກຄວາມໂກດຄອບງໍາ.

Verse 56

सज्जं कृत्वा स्वसैन्यं तु चतुरंगं प्रकोपतः । युद्धं चक्रे च तैः सार्धं मरणे कृतनिश्चयः

ດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນ ພຣະອົງໄດ້ຈັດກອງທັບສີ່ຫມວດຂອງຕົນໃຫ້ພ້ອມ ແລະເຮັດສົງຄາມຮ່ວມກັບເຂົາເຈົ້າ ດ້ວຍໃຈຕັ້ງໝັ້ນຖຶງຄວາມຕາຍ.

Verse 57

अथ ते सैनिका स्तस्य ते गजास्ते च वाजिनः । पश्यतो निहताः सर्वे पुरुषैर्धेनुसंभवैः

ແລ້ວບັນດາທະຫານຂອງພຣະອົງ—ທັງຊ້າງແລະມ້າ—ຖືກສັງຫານທັງໝົດຕໍ່ໜ້າຕາຂອງພຣະອົງ ໂດຍບຸລຸດຜູ້ເກີດຈາກແມ່ງົວ.

Verse 58

विश्वामित्रं परित्यज्य शेषं सर्वं निपातितम् । तं दृष्ट्वा वेष्टितं म्लेच्छैर्यु ध्यमानं महीपतिम्

ເຂົາເຈົ້າປະຖິ້ມວິສະວາມິດຕຣະໄວ້ບໍ່ແຕະຕ້ອງ ແລ້ວລົ້ມລົງທຸກສິ່ງທີ່ເຫຼືອ. ເມື່ອເຫັນກະສັດກຳລັງຮົບ ຖືກພວກມເລັດສະຈັດລ້ອມຮອບ—

Verse 59

कृपां कृत्वा वसिष्ठस्तु नन्दिनीमिदमब्रवीत् । रक्ष नंदिनि भूपालं म्लेच्छैरेतैः समावृतम्

ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ວະສິດຖະໄດ້ກ່າວກັບນັນດິນີວ່າ: “ໂອ້ ນັນດິນີ, ຈົ່ງປົກປ້ອງກະສັດນີ້ ຜູ້ຖືກພວກມເລັດສະເຫຼົ່ານີ້ລ້ອມຮອບ.”

Verse 60

राजा हि यत्नतो रक्ष्यो यत्प्रसादादिदं जगत् । सन्मार्गे वर्तते सर्वं न चामार्गे प्रवर्तते

ເພາະກະສັດຕ້ອງຖືກປົກປ້ອງດ້ວຍຄວາມພາກພຽນຢ່າງສຸດກຳລັງ; ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພຣະອົງ ໂລກນີ້ຈຶ່ງດຳລົງຢູ່. ໂດຍພຣະອົງ ທຸກສິ່ງດຳເນີນໄປຕາມທາງດີ ແລະບໍ່ຫັນໄປທາງຜິດ.

Verse 61

ततस्तु नंदिनीं यावन्निषेधयितुमागताम् । विश्वामित्रोऽसिमुद्यम्य प्रहर्तुमुपचक्रमे

ແລ້ວເມື່ອ ນັນດິນີ ກ້າວອອກມາເພື່ອຫ້າມເຂົາ ວິສະວາມິດຣະ ຊັກດາບຂຶ້ນ ແລະເລີ່ມຟັນຕີ।

Verse 62

वसिष्ठोऽपि समालोक्य वध्यमानां च तां तदा । बाहुं संस्तंभयामास खड्गं तस्य च भूपतेः

ວະສິດຖະ ເຫັນນາງຖືກຈົມຕີໃນຂະນະນັ້ນ ຈຶ່ງສະກັດແຂນຂອງກະສັດ ແລະດາບຂອງລາວໃຫ້ນິ່ງສະຫງົບ।

Verse 63

अथ वैलक्ष्यमापन्नो विश्वामित्रो महीपतिः । प्रोवाच व्रीडया युक्तो वसिष्ठं मुनिसत्तमम्

ແລ້ວກະສັດ ວິສະວາມິດຣະ ຕົກຢູ່ໃນຄວາມອາຍ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມລະອາຍ ໄດ້ກ່າວກັບ ວະສິດຖະ ມຸນິຜູ້ປະເສີດສຸດ।

Verse 64

रक्ष मां त्वं मुनिश्रेष्ठ वध्यमानं सुदारुणैः । म्लेच्छैः कुरुष्व मे बाहुं स्तम्भेन तु विवर्जितम्

«ຂໍທ່ານ ມຸນິຜູ້ປະເສີດ ປົກປ້ອງຂ້າ ຜູ້ກຳລັງຖືກຂ້າໂດຍພວກມເລັດສະອັນໂຫດຮ້າຍ. ຂໍຈົ່ງຄືນແຂນໃຫ້ຂ້າ ແຕ່ໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມອຳມະພາດ (ສະຕັມພະ)»।

Verse 65

ममापराधात्संनष्टं सर्वं सैन्यमनन्तकम् । तस्माद्यास्याम्यहं हर्म्यं न युद्धेन प्रयोजनम्

«ເນື່ອງຈາກຄວາມຜິດຂອງຂ້າເອງ ກອງທັບອັນຫາທີ່ສິ້ນສຸດບໍ່ໄດ້ຂອງຂ້າ ຖືກທຳລາຍໝົດ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າຈະກັບໄປພະລາຊວັງ; ສົງຄາມບໍ່ມີປະໂຫຍດ»।

Verse 66

दुर्विनीतः श्रियं प्राप्य विद्यामैश्वर्यमेव च । न तिष्ठति चिरं युद्धे यथाहं मदगर्वितः

ຜູ້ຂາດວິໄນ ແມ່ນແຕ່ໄດ້ຮັບຊັບສົມບັດ ວິຊາ ແລະອຳນາດ ກໍບໍ່ອາດຢືນຢູ່ໃນສົງຄາມໄດ້ດົນ ເຫມືອນຂ້ອຍຜູ້ເມົາມານະຍິ່ງຍະໂສ।

Verse 67

सूत उवाच । एवमुक्तो वसिष्ठस्तु विश्वामित्रेण भूभुजा । चकार तं भुजं तस्य स्तंभदोषविवर्जितम्

ສູຕະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກພຣະຣາຊາວິສວາມິດຕຣະກ່າວດັ່ງນັ້ນ ວະສິດຖະໄດ້ຟື້ນຟູແຂນຂອງພຣະອົງ ໃຫ້ພົ້ນຈາກໂທດແຫ່ງອາການຕິດຂັດ (ສະຕັມບະ)۔

Verse 68

अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यं विधाय स शुभं करम् । गच्छ राजन्विमुक्तोऽसि स्तंभदोषेण वै मया

ເມື່ອໄດ້ເຮັດໃຫ້ມືນັ້ນເປັນມົງຄຸນ ແລະສົມບູນແລ້ວ ວະສິດຖະກ່າວດ້ວຍຮອຍຍິ້ມອ່ອນໂຍນວ່າ: “ໄປເຖີດ ພຣະຣາຊາ, ເຈົ້າພົ້ນຈາກໂທດສະຕັມບະໂດຍຂ້ອຍແລ້ວ”।

Verse 69

माकार्शीर्ब्राह्मणैः सार्धं विरोधं भूय एव हि । अनुज्ञातः स तेनाथ विश्वामित्रो महीपतिः

“ຢ່າໄດ້ກໍ່ຄວາມປະທະກັບພຣາຫມັນອີກເລີຍ” ດັ່ງນັ້ນເຂົາໄດ້ອະນຸຍາດ; ແລ້ວພຣະຣາຊາວິສວາມິດຕຣະກໍຈາກໄປ।

Verse 71

प्रलापमकरोत्तत्र बाष्पपर्याकुलेक्षणः । धिग्बलं क्षत्रियाणां च धिग्वीर्यं धिक्प्रजीवितम्

ທີ່ນັ້ນພຣະອົງຄຳນຶງຄວາມໂສກ ນ້ຳຕາຄລໍ້າຕາ ແລ້ວຮ້ອງຄຳຄວນວ່າ: “ຊິງຊັງແຮງຂອງກະສັດກະສັດຕຣິຍ! ຊິງຊັງວິລະພາບ! ຊິງຊັງຊີວິດທີ່ພຽງແຕ່ດຳລົງຢູ່!”

Verse 72

श्लाघ्यं ब्रह्मबलं चैकं ब्राह्म्यं तेजश्च केवलम्

ມີແຕ່ພະລັງອັນເກີດຈາກພຣະພຣະຫມາເທົ່ານັ້ນ ທີ່ຄວນແກ່ການສັນລະເສີນ—ມີແຕ່ຕະເຈະອັນເປັນພຣາຫມະນິກ ທີ່ສູງສຸດ.

Verse 74

एतत्कर्म मया कार्यं यथा स्याद्ब्रह्मजं बलम् । त्यक्त्वा चैव निजं राज्यं चरिष्यामि महत्तपः । एवं स निश्चयं कृत्वा राज्ये संस्थाप्य वै सुतम् । नाम्ना विश्वसहं ख्यातं प्रजगाम तपोवनम्

«ກິດນີ້ຂ້ອຍຈະຕ້ອງເຮັດ ເພື່ອໃຫ້ພະລັງອັນເກີດຈາກພຣະພຣະຫມາ ເກີດຂຶ້ນໃນຂ້ອຍ. ລະທິ້ງອານາຈັກຂອງຕົນ ຂ້ອຍຈະປະພຶດຕະປະອັນໃຫຍ່»। ເມື່ອຕັ້ງໃຈແນ່ນອນແລ້ວ ຈຶ່ງສະຖາປະນາບຸດ—ຜູ້ມີນາມລືຊື່ “ວິສະວະສະຫະ”—ໃຫ້ຄອງລາຊະບັນລັງ ແລະເດີນທາງໄປສູ່ປ່າແຫ່ງຕະປະ.

Verse 167

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विश्वामित्रराज्यपरित्यागवर्णनं नाम सप्तषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

ດັ່ງນີ້ ໃນສະກັນດະມະຫາປຸຣານະອັນນ່າເຄົາລົບ—ໃນສັງຫິຕາ 81,000 ຄາຖາ, ໃນປຶ້ມທີ 6 ນາກະຣະຂັນດະ, ໃນມາຫາຕະມະຂອງເຂດສັກສິດ ຮາຖະເກສະວະຣະ—ບົດທີ່ມີຊື່ “ການພັນລະນາການລະທິ້ງລາຊະອານາຈັກຂອງ ວິສະວາມິຕຣະ” ເປັນບົດທີ 167 ຈົບລົງແລ້ວ.