Adhyaya 137
ບົດນີ້ເລີ່ມດ້ວຍພວກລະສີຖາມວ່າ ເປັນຫຍັງນັກບຳເນັດຕະປະສະຍາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ມານດະວະຍະ (Māṇḍavya) ຈຶ່ງຖືກນຳໄປປັກໃສ່ຊູລາ (ເສົາປັກ/impalement)។ ສູຕະໄດ້ເລົ່າວ່າ ມານດະວະຍະເດີນທາງຈາລິກໄປຕາມຕີຣຖະ ດ້ວຍສັດທາອັນເລິກຊຶ້ງ ແລະເຂົ້າໄປຫາຕີຣຖະໃຫຍ່ອັນຊຳລະບາບ ທີ່ສືບສານກັບປະເພນີຂອງ ວິສວາມິຕຣະ (Viśvāmitra)។ ທ່ານໄດ້ທຳພິທີປິຕຣິ-ຕັຣປະນະ (pitṛ-tarpaṇa) ຖວາຍນ້ຳແດ່ບັນພະບຸລຸດ ແລະຮັກສາວຣະຕະທີ່ເນັ້ນພຣະອາທິດ ພ້ອມສະດຸດີທີ່ພຣະພາສະກະຣະ (Bhāskara) ພໍໃຈ ມີຄຳຊ້ຳ “vibhrāṭ”។ ໃນຊ່ວງນັ້ນ ມີໂຈນລັກຫໍ່ໜຶ່ງ (loptra) ແລະຖືກຄົນຕາມລ່າ. ເຫັນລະສີນັ່ງສງົບບໍ່ເວົ້າ ໂຈນຈຶ່ງວາງຫໍ່ໄວ້ໃກ້ທ່ານ ແລະໄປຫຼົບໃນຖ້ຳ. ເມື່ອຜູ້ຕາມມາຮອດ ເຫັນຫໍ່ຢູ່ຕໍ່ໜ້າລະສີ ກໍສອບຖາມເສັ້ນທາງຫນີຂອງໂຈນ. ແມ່ນວ່າມານດະວະຍະຮູ້ບ່ອນຫຼົບ ແຕ່ດ້ວຍການຮັກສາມະອຸນະ-ວຣະຕະ (mauna-vrata) ຈຶ່ງບໍ່ເວົ້າ. ຜູ້ຕາມລ່າຂາດການພິຈາລະນາ ເຊື່ອວ່າທ່ານແມ່ນໂຈນປອມຕົວ ແລະປັກໃສ່ຊູລາໃນປ່າ. ເລື່ອງນີ້ຖືກວາງເປັນຜົນສຸກງອກຂອງກຳເກົ່າ (pūrvakarma-vipāka) ແມ່ນວ່າປັດຈຸບັນທ່ານບໍ່ມີຄວາມຜິດ ແລະເປີດປະເດັນວ່າດ້ວຍການຕັດສິນທາງຈິດທຳ, ວິໄນຂອງວຣະຕະ, ແລະຄວາມສັບຊ້ອນຂອງເຫດປັດໃຈ-ຜົນກຳ।
Shlokas
Verse 1
ऋषय ऊचुः । केनासौ मुनिशार्दूलो मांडव्यः सुमहातपाः । शूलायां स्थापितः केन कारणेन च नो वद
ພວກລຶສີກ່າວວ່າ: «ໂດຍໃຜ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ ມານຑະວະ—ດັ່ງເສືອໃນຫມູ່ລຶສີ ຜູ້ມີຕະປະອັນໃຫຍ່—ຈຶ່ງຖືກປັກໄວ້ເທິງຫຼັກ? ແລະເພາະເຫດໃດ ຈຶ່ງເກີດເຫດນັ້ນ ຂໍຈົ່ງບອກພວກເຮົາ»।
Verse 2
सूत उवाच । स मांडव्यो मुनिः पूर्वं तीर्थयात्रां समाचरन् । अस्मिन्क्षेत्रे समायातः श्रद्धया परया युतः
ສູຕະກ່າວວ່າ: ໃນການກ່ອນ ມຸນີມານຑະວະ ກຳລັງປະພຶດຕີຣຖະຍາຕຣາ (ຈາລະຈອນໄປສູ່ທີ່ສັກສິດ) ໄດ້ມາຮອດເຂດອັນບໍລິສຸດນີ້ ດ້ວຍສັດທາອັນສູງສຸດ।
Verse 3
विश्वामित्रीयमासाद्य सत्तीर्थं पावनं महत् । पितॄणां तर्पणं चक्रे भास्करं प्रति स व्रती
ເມື່ອໄດ້ເຖິງ «ວິສວາມິຕຣີ» ຕີຣຖະອັນແທ້ ອັນບໍລິສຸດແລະຍິ່ງໃຫຍ່ ທ່ານຜູ້ຖືວຣະຕະນັ້ນ ໄດ້ກະທຳຕັຣປະນະ (ຖວາຍນ້ຳບູຊາ) ແດ່ບັນພະບຸຣຸດ ໂດຍຫັນໜ້າໄປຫາພຣະອາທິດ।
Verse 4
जपन्विभ्राडिति श्रेष्ठं सूक्तं भास्करवल्लभम् । एतस्मिन्नंतरे चौरो लोप्त्रमादाय कस्यचित्
ໃນຂະນະທີ່ທ່ານກຳລັງສວດຊະປະ ສູກຕະອັນປະເສີດ ທີ່ເລີ່ມດ້ວຍຄຳວ່າ «ວິບຣາຏ» ອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະອາທິດ ໃນຊ່ວງນັ້ນເອງ ມີໂຈນຄົນໜຶ່ງໄດ້ຄວ້າເອົາ «ລົບຕຣະ» ໝໍ້ນ້ຳຂອງຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງໄປ।
Verse 5
कोपि तत्र समायातः पृष्ठे लग्नैर्जनैर्द्विजाः । ततश्चौरोऽपि तं दृष्ट्वा मौनस्थं मुनिसत्तमम्
ແລ້ວມີຄົນບາງພວກມາຮອດທີ່ນັ້ນ ຕາມຮອຍຢ່າງໃກ້ຊິດ, ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ. ແລະໂຈນນັ້ນກໍເຫັນມຸນິຜູ້ປະເສີດ ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມສງົບງຽບ—
Verse 6
लोप्त्रं मुक्त्वा तदग्रेऽथ प्रविवेश गुहांतरे । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तास्ते जना लोप्त्रहेतवे
ໂຈນນັ້ນວາງກະມັນດະລຸ (ຫມໍ້ນ້ຳ) ໄວ້ຕໍ່ໜ້າທ່ານ ແລ້ວເຂົ້າໄປໃນຖ້ຳ. ໃນຂະນະນັ້ນ ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນກໍມາຮອດ ເພື່ອຈະໄດ້ຄືນຫມໍ້ນ້ຳນັ້ນ.
Verse 7
दृष्ट्वा लोप्त्रं तदग्रस्थं तमूचुर्मुनिपुंगवम् । मार्गेणानेन चायातो लोप्त्रहस्तो मलिम्लुचः । ब्रूहि शीघ्रं महाभाग केन मार्गेण निर्गतः
ເມື່ອເຫັນກະມັນດະລຸວາງຢູ່ຕໍ່ໜ້າທ່ານ ພວກເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັບມຸນິຜູ້ປະເສີດວ່າ: “ຕາມທາງນີ້ ໂຈນຊົ່ວຜູ້ຖືຫມໍ້ນ້ຳໄດ້ຜ່ານມາ. ຂໍທ່ານບອກໄວໆ ໂອ ຜູ້ມີບຸນ—ເຂົາອອກໄປທາງໃດ?”
Verse 8
स च जानन्नपि प्राज्ञो गुहासंस्थं मलिम्लुचम् । न किंचिदपि चोवाच मौनव्रत परायणः
ແມ່ນແຕ່ທ່ານເປັນຜູ້ຮູ້ທັນ ແລະຮູ້ວ່າໂຈນນັ້ນຊ່ອນຢູ່ໃນຖ້ຳ, ທ່ານກໍບໍ່ເວົ້າຫຍັງເລີຍ ເພາະອຸທິດຕົນແກ່ວຣະຕະແຫ່ງຄວາມງຽບ (ມົວນະ).
Verse 9
असकृत्प्रोच्यमानोऽपि परचिंतासमन्वितः । यदा प्रोवाच नो किंचित्स रक्षंश्चौरजीवितम्
ແມ່ນແຕ່ຖືກຖາມຊ້ຳໆ ທ່ານກໍຍັງມີໃຈຄິດເຖິງປະໂຫຍດຂອງຜູ້ອື່ນ; ແລະເພາະບໍ່ເວົ້າຫຍັງ ທ່ານຈຶ່ງປົກປ້ອງຊີວິດຂອງໂຈນນັ້ນ.
Verse 10
ततस्तैर्मंत्रितं सर्वैरेष नूनं मलिम्लुचः । संप्राप्तः पृष्ठतोऽस्माभिर्मुनिरूपो बभूव ह
ແລ້ວພວກເຂົາທັງໝົດໄດ້ປຶກສາກັນວ່າ: «ຜູ້ນີ້ແນ່ນອນເປັນໂຈນ; ພວກເຮົາຕາມມາຈາກຂ້າງຫຼັງ ແລະເຂົາໄດ້ປອມເປັນຮູບມຸນີ».
Verse 11
अविचार्य ततः सर्वैराभीरैस्तैर्दुरात्मभिः । शूलीमारोपितः सद्यो नीत्वा किंचिद्वनांतरम्
ຕໍ່ມາ ໂດຍບໍ່ໄດ້ພິຈາລະນາໃຫ້ຖ້ວນຖີ່ ອາພີຣາຜູ້ຊົ່ວເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ນໍາເຂົາໄປຍັງບ່ອນໜຶ່ງໃນປ່າ ແລະປັກເຂົາໃສ່ຫຼັກທັນທີ.
Verse 12
एवं प्राप्ता तदा शूली मुनिना तेन दारुणा । पूर्वकर्मविपाकेन दोषहीनेन धीमता
ດັ່ງນັ້ນ ໃນເວລານັ້ນ ພຣະສິວະຜູ້ຖືຕຣິສູນ (ຜູ້ຖືສາມງ່າມ) ໄດ້ຖືກເຂົ້າໄປຫາໂດຍມຸນີຜູ້ນ່າຢ້ານນັ້ນ ດ້ວຍຜົນສຸກງອມຂອງກຳເກົ່າ—ຜູ້ມີປັນຍາ ແລະບໍ່ມີມົນທິນ.