Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 76

Devanagari script

तारक उवाच । कुमारो मेग्रतश्चाद्य भवद्भिश्च कथं कृतः । यूयं गतत्रपा देवा येषां राजा पुरंदरः

Transliteration

tāraka uvāca | kumāro megrataścādya bhavadbhiśca kathaṃ kṛtaḥ | yūyaṃ gatatrapā devā yeṣāṃ rājā puraṃdaraḥ

Translation

ຕາຣະກະ ກ່າວວ່າ: "ພວກເຈົ້າເຮັດໃຫ້ພຣະກຸມານນີ້ ມາຢືນຢູ່ຕໍ່ໜ້າຂ້າໃນມື້ນີ້ໄດ້ແນວໃດ? ພວກເຈົ້າເຫຼົ່າເທວະດາຊ່າງບໍ່ມີຄວາມລະອາຍເລີຍ - ກະສັດຂອງພວກເຈົ້າແມ່ນ ປຸຣັນດະຣະ!"

Word by Word

• तारकः: Tāraka
• तारकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• कुमारः: the boy/son (Kumāra)
• कुमारः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; सर्वनाम

• अग्रतः: in front
• अग्रतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• अद्य: today/now
• अद्य: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)

• भवद्भिः: by you (all)
• भवद्भिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; आदरार्थक सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)

• कथम्: how
• कथम्: Prashna (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)

• कृतः: made/done/created
• कृतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय (predicate)

• यूयम्: you (all)
• यूयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम

• गतत्रपाः: shameless (with shame gone)
• गतत्रपाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गत (कृदन्त) + त्रपा (प्रातिपदिक)
• Form: समासः कर्मधारयः (गताः त्रपाः येषाम्/येषु); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• देवाः: O gods
• देवाः: Sambodhana/Addressed (Vocative sense/सम्बोधनार्थ)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• येषाम्: whose
• येषाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम

• राजा: king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• पुरंदरः: Purandara (Indra)
• पुरंदरः: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुरंदर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषनाम (इन्द्र)

Speaker

Tāraka

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Tāraka confronts the assembled Devas, mocking their ‘shamelessness’ and naming Indra (Purandara) as their king, while Kumāra stands before him as the Devas’ hope.

Characters & Entities

• Tāraka
• Kumāra (Skanda)
• Indra (Purandara)
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mockery of the righteous and contempt for divine order are classic marks of adharma, preceding its collapse.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No; the verse is a direct speech in the battle narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.