Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67

Devanagari script

तदाकर्ण्य व्यवस्यासौ तथ्यं मद्वचनं हृदा । पश्चात्तापसमोपेतो मुनिर्मामित्यथाब्रवीत्

Transliteration

tadākarṇya vyavasyāsau tathyaṃ madvacanaṃ hṛdā | paścāttāpasamopeto munirmāmityathābravīt

Translation

ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ມຸນີນັ້ນຮູ້ໃນໃຈວ່າ ຄຳຂອງຂ້ອຍເປັນຄວາມຈິງ. ຕໍ່ມາ ດ້ວຍຄວາມສຳນຶກຜິດ ທ່ານໄດ້ກ່າວກັບຂ້ອຍດັ່ງນີ້.

Word by Word

• तत्: that (statement)
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संकेत-सर्वनाम

• आकर्ण्य: having heard
• आकर्ण्य: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + कर्ण् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘श्रुत्वा’ अर्थे (having heard)

• व्यवस्य: having decided/resolved
• व्यवस्य: Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + अव + सो (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘निश्चित्य/निर्णीय’ अर्थे (having resolved)

• असौ: that man/he
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; दूरवाचक-सर्वनाम (that person)

• तथ्यम्: the truth
• तथ्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तथ्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘सत्यं’ अर्थे

• मत्-वचनम्: my words
• मत्-वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मम वचनम्)

• हृदा: in/with the heart
• हृदा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• पश्चात्: afterwards
• पश्चात्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पश्चात् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb)

• ताप-समोपेतः: endowed with remorse/penance
• ताप-समोपेतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ताप (प्रातिपदिक) + सम् + उप + इ (धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘समुपेत’ (endowed/possessed); तत्पुरुष (तापेन समुपेतः)

• मुनिः: the sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)

• अब्रवीत्: said/spoke
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

The cursed petitioner (unnamed in the snippet)

Skanda Dialogue

Listener: Muni (character within the episode)

Visual Art Cues

Scene: A sage, head bowed, hands joined, eyes moist with remorse, acknowledging the speaker’s truth; the teacher/narrator stands calm, authoritative; the moment is intimate and transformative.

Characters & Entities

• muni

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Recognizing truth and feeling remorse is the turning point that restores dharmic clarity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it indicates inner repentance as the precursor to any correction.