Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 70
Devanagari script
आयसं द्वादशपलं घटितं फालमुच्यते । अष्टांगुलमदीर्घं च चतुरंगुलविस्तृतम्
Transliteration
āyasaṃ dvādaśapalaṃ ghaṭitaṃ phālamucyate | aṣṭāṃgulamadīrghaṃ ca caturaṃgulavistṛtam
Translation
ຫົວໄຖ (ຟາລ) ກ່າວວ່າ ປັ້ນຂຶ້ນຈາກເຫຼັກ ໜັກ 12 ປະລະ; ຍາວ 8 ອັງກຸລ ແລະ ກວ້າງ 4 ອັງກຸລ.
Word by Word
आयसम्iron (made of iron)
आयसम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
द्वादशपलम्of twelve palas (in weight)
द्वादशपलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (संख्या-प्रातिपदिक) + पल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); प्रमाणवाचक (measure)
घटितम्fashioned/constructed
घटितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघट् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); क्तान्त (PPP: 'formed/made')
फालम्ploughshare
फालम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootफाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन (Singular)
उच्यतेis said/called
उच्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (Passive)
अष्टाङ्गुलम्eight-finger-breadths (long)
अष्टाङ्गुलम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअष्ट (संख्या-प्रातिपदिक) + अङ्गुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); प्रमाणवाचक
अदीर्घम्not long (i.e., not exceeding)
अदीर्घम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + दीर्घ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); नञ्-निषेध (not long)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
चतुरङ्गुलविस्तृतम्spread/extended to four-finger-breadths (wide)
चतुरङ्गुलविस्तृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + अङ्गुल (प्रातिपदिक) + विस्तृत (स्तृ धातु + वि-उपसर्ग + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); क्तान्त (PPP)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)
Skanda Dialogue
Listener: Dhanañjaya (Arjuna) in the surrounding discourse
Visual Art Cues
Scene: An iron ploughshare is displayed and measured—eight aṅgulas long, four wide—its weight declared; it rests near a fire, ready for the purification test.
FAQs
Dharma is upheld through exact standards; even ritual implements are defined to prevent ambiguity and misuse.
No tīrtha is referenced in this technical description.
Specification of the iron ploughshare’s weight and dimensions for the phālaśuddhi rite.