Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

तुष्टो मामाह वरदो देवर्षे सुचिरं त्वया । तपसाराधितोऽस्मीति वरं वृणु यथेप्सितम्

Transliteration

tuṣṭo māmāha varado devarṣe suciraṃ tvayā | tapasārādhito'smīti varaṃ vṛṇu yathepsitam

Translation

ພຣະອົງຜູ້ປະທານພອນ ເມື່ອພໍພຣະໄທແລ້ວ ກ່າວກັບຂ້າພະເຈົ້າວ່າ: “ໂອ ເທວະຣິສີ, ເຈົ້າໄດ້ບູຊາຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍຕະປະສະຢ່າງຍາວນານ. ຂ້າພະເຈົ້າພໍໃຈແລ້ວ—ຈົ່ງເລືອກພອນຕາມທີ່ເຈົ້າປາດຖະໜາ.”

Word by Word

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) ‘pleased’

• माम्: to me / me
• माम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम

• आह: said
• आह: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अह्/ब्रू (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• वरदः: giver of boons
• वरदः: कर्ता (Subject)
• Type: Adjective
• Root: वरद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• देवर्षे: O divine sage
• देवर्षे: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: देवर्षि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• सुचिरम्: for a long time
• सुचिरम्: काल-निर्देश (Temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: सुचिर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative) ‘for a long time’

• त्वया: by you
• त्वया: कर्ता (Agent in passive sense)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सर्वनाम

• तपसा: by austerity
• तपसा: करण (Instrument)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• आराधितः: worshipped/propitiated
• आराधितः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आ + राध् (धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle)

• अस्मि: I am
• अस्मि: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद

• इति: thus
• इति: वाक्य-सम्बन्ध (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न (quotative particle)

• वरम्: a boon
• वरम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वृणु: choose
• वृणु: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

• यथा: as, according to
• यथा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (manner)

• ईप्सितम्: desired, wished-for
• ईप्सितम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: ईप्सित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; ‘desired’ (वरम् इत्यस्य विशेषण)

Speaker

Narrator (a sage/devotee) quoting the deity

Characters & Entities

• Devarṣi
• Varada (Lord as boon-giver)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady tapas performed with devotion ripens into divine grace, and the Lord responds as a compassionate giver of boons.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate narrative context moves toward Kāmarūpa as the sacred locale where divine presence and worship are emphasized.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tapas (austerity) and sustained ārādhana (propitiatory worship) are indicated as the means to obtain divine favor.