Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 43

Devanagari script

विचारयंति ते सर्वे देवा इन्द्रपुरोगमाः । क्व गतोऽसौ महाविष्णुः केनोपायेन दृश्यते

Transliteration

vicārayaṃti te sarve devā indrapurogamāḥ | kva gato'sau mahāviṣṇuḥ kenopāyena dṛśyate

Translation

ເທວະທັງປວງມີພຣະອິນທຣ໌ນຳໜ້າ ພາກັນຄິດພິຈາລະນາວ່າ: “ມະຫາວິດສະນຸນັ້ນໄປຢູ່ໃສ ແລະດ້ວຍອຸປາຍໃດຈຶ່ງຈະເຫັນພຣະອົງ?”

Word by Word

• विचारयन्ति: they deliberate, consider
• विचारयन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + √चर् (धातु) (णिच्)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; causative sense: 'they consider/inquire'

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• इन्द्रपुरोगमाः: led by Indra
• इन्द्रपुरोगमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) + पुरोगम (कृदन्त; पुरस् + √गम् (धातु) क्त)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तृतीया/सह-तत्पुरुषः (इन्द्रेण पुरोगमाः = with Indra in front/led by Indra)

• क्व: where
• क्व: Adhikarana (Place/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (where?)

• गतः: gone
• गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गत (कृदन्त; √गम् (धातु) क्त)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (gone)

• असौ: that (one)
• असौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; दूरवाचक-सर्वनाम

• महाविष्णुः: Mahāviṣṇu
• महाविष्णुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महā (प्रातिपदिक) + विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (महान् विष्णुः)

• केन: by what, with what
• केन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम

• उपायेन: by means, by method
• उपायेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: उपाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• दृश्यते: is seen, can be seen
• दृश्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive): 'is seen/appears'

Speaker

Vyāsa (continuing narration)

Visual Art Cues

Scene: Indra seated with devas gathered in a semicircle, brows furrowed in thoughtful concern; speech scrolls or hand gestures indicate questioning about Mahāviṣṇu’s whereabouts and the means to behold him.

Characters & Entities

• Devas
• Indra
• Mahāviṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True seeking includes discernment (vicāra) and the search for the right spiritual means (upāya), not mere wandering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No; the verse is a narrative deliberation without a pilgrimage-location reference.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the focus is on inquiry into the appropriate method for darśana.