Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

Devanagari script

तेन विद्रावितं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् । जित्वा स सकलांल्लोकान्धर्मारण्ये समागतः

Transliteration

tena vidrāvitaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram | jitvā sa sakalāṃllokāndharmāraṇye samāgataḥ

Translation

ໂດຍເຂົານັ້ນ ໄຕໂລກທັງປວງ—ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ—ຖືກໄລ່ໃຫ້ໜີກະຈາຍ. ເມື່ອຊະນະທຸກໂລກແລ້ວ ເຂົາກໍມາຮອດ ທັມມາຣັນຍະ

Word by Word

• तेन: by him; by that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• विद्रावितम्: driven away; routed
• विद्रावितम्: Karma (Object predicate/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वि + द्रु (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'put to flight' (सर्वं विशेषण)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• त्रैलोक्यम्: the three worlds
• त्रैलोक्यम्: Karma (Apposition to object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयः लोकाः)

• सचराचरम्: with moving and unmoving beings
• सचराचरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स + चर + अचर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (चर + अचर) उपपद 'स-' सहित

• जित्वा: having conquered
• जित्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: जि (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Absolutive/Gerund)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सकलान्: all
• सकलान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)

• लोकान्: worlds; peoples
• लोकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• धर्मारण्ये: in Dharmāraṇya
• धर्मारण्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धर्म + अरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य अरण्यम्)

• समागतः: arrived; came together
• समागतः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + गम् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP used as finite), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'arrived'

Speaker

Vyāsa

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: A colossal rākṣasa-king advancing toward a sacred forest-city; beings of the three worlds fleeing—gods, humans, animals—while Dharmāraṇya stands as a luminous grove ahead.

Characters & Entities

• Lolajihvākṣa
• Trailokya
• Dharmāraṇya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when adharma seems to overrun the world, the narrative turns toward the defense and re-sanctification of dharma-centered holy places.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is directly named as the destination, marking it as the spiritually significant setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse describes the rākṣasa’s domination and arrival at the sacred forest.