Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 33

Devanagari script

प्रसीद सर्वेश्वर सर्वभूत सनातनात्मपरमेश्वरेश । त्वन्मायया मोहितमानसाभिर्यत्तेऽपराद्धं तदिदं क्षमस्व

Transliteration

prasīda sarveśvara sarvabhūta sanātanātmaparameśvareśa | tvanmāyayā mohitamānasābhiryatte'parāddhaṃ tadidaṃ kṣamasva

Translation

ໂອ ສັບພະເຈົ້າແຫ່ງທຸກສິ່ງ, ອາດມັນນິລັນດອນຜູ້ສະຖິດໃນສັດທັງປວງ, ພຣະປະເມສະວອນເຫນືອທຸກພຣະ! ຂໍພຣະອົງໂປດເມດຕາ. ເນື່ອງຈາກໃຈຂອງພວກເຮົາຖືກມາຍາຂອງພຣະອົງຫຼອກລວງ ຄວາມຜິດໃດທີ່ພວກເຮົາໄດ້ກະທຳຕໍ່ພຣະອົງ ຂໍໂປດອະໄພໃຫ້ທັງໝົດ.

Word by Word

• प्रसीद: be gracious
• प्रसीद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सद् (धातु) उपसर्ग-प्र + (सीद्-आदेश)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• सर्वेश्वर: O Lord of all
• सर्वेश्वर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• सर्वभूत: O (one who is) all beings / O lord of all beings
• सर्वभूत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; 'all beings' as epithet

• सनातनात्मपरमेश्वरेश: O Lord, supreme ruler, whose self is eternal
• सनातनात्मपरमेश्वरेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सनातन (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + परम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (epithet chain)

• त्वत्: your
• त्वत्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; first member in compound

• मायया: by (your) māyā
• मायया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन

• मोहितमानसाभिः: by (those) with deluded minds
• मोहितमानसाभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मोहित (कृदन्त; मुह्-धातु, क्त) + मानस (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; कर्मधारयः = 'मोहितं मानसं यासाम्' (those whose minds are deluded)

• यत्: whatever which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन

• अपराद्धम्: offence, wrongdoing
• अपराद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अपराध् (धातु) → अपराद्ध (कृदन्त; क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (offence committed)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश

• क्षमस्व: forgive
• क्षमस्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षम् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Devotees/Sages (collective kṣamāprārthanā within Revā Khaṇḍa narrative)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha sphere (general)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: Devotees with folded hands bow low, faces softened by remorse; the Lord stands compassionate, radiating forgiveness; a riverbank setting suggests cleansing and renewal.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• māyā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True devotion includes humility: recognizing delusion and seeking divine forgiveness purifies the heart.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā (Narmadā) sacred landscape frames this prayer, aligning repentance with tīrtha-centered purification.

What ritualistic prescription is mentioned?

No external rite is mandated; the practice implied is kṣamā-yācñā (asking forgiveness) as an inner discipline of bhakti.