Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 53

Devanagari script

गरुत्मान्वाहनं यस्य श्रिया च सहितो हरिः । प्रसन्नवदनः श्रीमान्स्वयंरूपो व्यवस्थितः

Transliteration

garutmānvāhanaṃ yasya śriyā ca sahito hariḥ | prasannavadanaḥ śrīmānsvayaṃrūpo vyavasthitaḥ

Translation

ພຣະຫຣິ ຜູ້ມີຄຣຸດເປັນພາຫະນະ ປະທັບຢືນຢູ່ທີ່ນັ້ນໃນຮູບປາກົດຂອງພຣະອົງເອງ—ສະຫວ່າງໄສແລະເປັນມົງຄຸນ—ພ້ອມພຣະສຣີ ແລະມີພຣະພັກຕຣ໌ສະງົບອ່ອນໂຍນ.

Word by Word

• गरुत्मान्: Garuḍa
• गरुत्मान्: Karta (Appositional/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गरुत्मत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वाहनम्: vehicle
• वाहनम्: Karta (Predicate nominative/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाहन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• श्रिया: with Śrī (Lakṣmī)
• श्रिया: Saha (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)

• सहितः: accompanied
• सहितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सह (अव्यय) + इत (कृदन्त-प्रातिपदिक; इ धातोः क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; अर्थे 'समेतः'

• हरिः: Hari (Viṣṇu)
• हरिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रसन्न-वदनः: with a serene face
• प्रसन्न-वदनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रसन्न (प्रातिपदिक) + वदन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• श्रीमान्: splendid, fortunate
• श्रीमान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive)

• स्वयम्-रूपः: in his own true form
• स्वयम्-रूपः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्वयम् (अव्यय) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (self-manifest form)

• व्यवस्थितः: stood/was present
• व्यवस्थितः: Kriya (State/क्रिया)
• Type: Adjective
• Root: वि-अव-स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त

Speaker

Narrator (contextual; within the Anasūyā episode at Revā/Narmadā)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tīrtha (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Hari stands in manifest form with Garuḍa nearby; Lakṣmī at his side; his face serene, radiating auspicious splendor.

Characters & Entities

• Hari
• Garuḍa
• Śrī (Lakṣmī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Lord’s presence is both majestic and compassionate—divinity appears with serenity to bless devotees.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Revā/Narmadā tīra (riverbank), a key sacred landscape in the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None is explicit; the emphasis is on auspicious darśana and the Lord’s attendant glory (Śrī).