Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 60

Devanagari script

सत्यं सत्यं पुनः सत्यमुत्क्षिप्य भुजमुच्यते । इदमेकं सुनिष्पन्नं ध्येयो नारायणः सदा

Transliteration

satyaṃ satyaṃ punaḥ satyamutkṣipya bhujamucyate | idamekaṃ suniṣpannaṃ dhyeyo nārāyaṇaḥ sadā

Translation

“ຄວາມຈິງ—ຄວາມຈິງ—ແລະຄວາມຈິງອີກຄັ້ງ” ປະກາດດ້ວຍການຍົກແຂນຂຶ້ນ. ຂໍ້ສະຫຼຸບອັນດຽວນີ້ຖືກສ້າງຕັ້ງແນ່ນອນ: ພຣະນາຣາຍະນະຄວນເປັນທີ່ພິຈາລະນາຢູ່ເສມອ.

Word by Word

• सत्यम्: truth (indeed)
• सत्यम्: Karma (Utterance content)
• Type: Noun
• Root: satya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; वाक्ये उद्गार/प्रतिज्ञार्थे (exclamatory/asseverative use)

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karma (Utterance content)
• Type: Noun
• Root: satya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; पुनरुक्ति-बलार्थम्

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-viseshana (Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: punaḥ (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषणम् (adverb)

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Karma (Utterance content)
• Type: Noun
• Root: satya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्

• उत्क्षिप्य: having raised
• उत्क्षिप्य: Kriya-viseshana (Adverbial)
• Type: Verb
• Root: ud-√kṣip (धातु) (कृदन्त—क्त्वान्त/Absolutive)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (Gerund): ‘having raised’

• भुजम्: arm
• भुजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: bhuja (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम् (Singular)

• उच्यते: is said/declared
• उच्यते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √vac (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगः (Passive)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र प्रथमा (subject)

• एकम्: one
• एकम्: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: eka (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; ‘इदम्’ इति विशेषणम्

• सुनिष्पन्नम्: well-established/fully accomplished
• सुनिष्पन्नम्: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: su (उपसर्ग/अव्यय) + niṣpanna (कृदन्त—क्त/PPP from nis-√pad/√pād ‘to be accomplished’)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् ‘इदम्’

• ध्येयः: to be meditated upon
• ध्येयः: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: √dhyai (धातु) (कृदन्त—यत्/gerundive)
• Form: यत्-प्रत्ययान्त-भाव्य/कर्तव्यतार्थक कृदन्तम् (Gerundive: ‘to be meditated upon’); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; ‘नारायणः’ इति विशेषणम्

• नारायणः: Nārāyaṇa
• नारायणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: nārāyaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम् (Singular)

• सदा: always
• सदा: Kriya-viseshana (Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: sadā (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Purāṇic narration style within Āvantya Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā Kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A teacher-figure in an assembly by the river raises his arm while proclaiming 'satyaṃ'; listeners sit attentively; above, a subtle vision of Nārāyaṇa as the ever-meditated dhyeya.

Characters & Entities

• Nārāyaṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse asserts a final, dharmic conclusion: constant meditation on Nārāyaṇa is the sure spiritual anchor.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader context is the Revā (Narmadā) Māhātmya in the Āvantya Khaṇḍa, though this particular verse emphasizes universal devotion rather than a single ford.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not a ritual act, but a sādhana: dhyāna—continuous meditation on Nārāyaṇa.