Rig Veda 7.95.6: Mandala 7, Sukta 95, Mantra 6

Sukta 7.95

Rishi: Vasiṣṭha (explicit in verse)

Devata: Sarasvatī (with a closing protective plural formula)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अयमु ते सरस्वति वसिष्ठो द्वारावृतस्य सुभगे व्यावः । वर्ध शुभ्रे स्तुवते रासि वाजान्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

Transliteration

ayám u te sarasvati vásiṣṭho dvā́rāv ṛtásya subhage vy-ā́vaḥ | várdha śúbhre stuvaté rāsi vā́jān yūyáṃ pāta svastí-bhiḥ sádā naḥ ||

Translation

This Vasiṣṭha here, O Sarasvatī, O fortunate one, has opened wide the doors of the Truth. Increase, O pure one; give to the one who praises the plenitudes of force. And may you protect us always with harmonies of well-being.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (one)
• अयम्: Kartā (वाक्ये निर्देश्यः/उपपाद्यः) अथवा विशेष्यः
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: to/for you; your
• ते: Sampradāna (लाभार्थे) / सम्बन्ध (षष्ठी) प्रसङ्गानुसारम्
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सरस्वति: O Sarasvatī
• सरस्वति: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: Noun (देवी-नाम) / Vocative
• Root: सरस्वती (प्रातिपदिक)

• वसिष्ठः: Vasiṣṭha
• वसिष्ठः: Kartā (स्तुति/वचनकर्ता) अथवा ‘अयम्’ इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः
• Type: Noun (ऋषि-नाम)
• Root: वसिष्ठ (प्रातिपदिक)

• द्वारावृतस्य: of the door-closed/obstructed
• द्वारावृतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the door-closed/obstructed (one/thing)’
• Type: Adjective (genitive dependent)
• Root: द्वारावृत (कृदन्त/समास-प्रातिपदिक; द्वार + आवृत)

• सुभगे: O fortunate/auspicious one
• सुभगे: सम्बोधन (सरस्वती-विशेषणम्)
• Type: Adjective / Vocative
• Root: सुभग (प्रातिपदिक)

• व्यावः: open out / unbar / grant passage
• व्यावः: Kriyā (प्रार्थना) — देवी प्रति
• Type: Verb
• Root: वि + अव् (धातु; अव् = रक्षण/गमन/प्राप्ति-प्रसङ्गेषु; RV-प्रयोगे ‘व्यावः’ = ‘व्या-आवः’ 2nd sg. inj./impv.-सदृश) अथवा ‘वि + आ + अव्’

• वर्ध: increase; make grow
• वर्ध: Kriyā (आज्ञा/प्रार्थना) — देवी प्रति
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु)

• शुभ्रे: O bright/pure one
• शुभ्रे: सम्बोधन (सरस्वती-विशेषणम्)
• Type: Adjective / Vocative
• Root: शुभ्र (प्रातिपदिक)

• स्तुवते: to the praiser
• स्तुवते: Sampradāna (दानस्य/अनुग्रहस्य प्राप्ता)
• Type: Participle (present)
• Root: स्तु (धातु) → स्तुवत् (वर्तमान-कृदन्त)

• रासि: grant; give
• रासि: Kriyā (दानक्रिया)
• Type: Verb
• Root: रा (धातु; ‘to give, grant’)

• वाजान्: prizes; strengths; bounties
• वाजान्: Karma (यत् दीयते)
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• यूयम्: you (all)
• यूयम्: Kartā (पात इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पात: protect
• पात: Kriyā (रक्षणक्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु; ‘to protect’)

• स्वस्तिभिः: with well-being; with blessings
• स्वस्तिभिः: Karaṇa (येन प्रकारेण/साधनेन रक्षणम्)
• Type: Noun
• Root: स्वस्ति (प्रातिपदिक)

• सदा: always
• सदा: Adhikaraṇa (कालाधिकरणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)

• नः: us; our
• नः: Sampradāna (रक्षणस्य लाभार्थे) / सम्बन्ध (षष्ठी) प्रसङ्गानुसारम्
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)