Rig Veda 1.185.4: Mandala 1, Sukta 185, Mantra 4

Sukta 1.185

Rishi: Traditionally attributed to an early seer of the Dyāvā-Pṛthivī (Heaven-and-Earth) cycle in RV 1.185 (exact rishi varies by tradition; not supplied in input)

Devata: Dyāvāpṛthivī (Heaven-and-Earth as paired cosmic powers)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify by metrical scan)

Samhita Patha (Devanagari)

अतप्यमाने अवसावन्ती अनु ष्याम रोदसी देवपुत्रे । उभे देवानामुभयेभिरह्नां द्यावा रक्षतं पृथिवी नो अभ्वात् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.185.4

Transliteration

átapyamāne avásāvantī ánu ṣyāma ródasī deváputre | ubhé devā́nām ubháyebhir áhnāṃ dyā́vā rakṣataṃ pṛthivī no ábhvāt ||

Translation

O Heaven and Earth, divine daughters, glowing with inner ardour and rich in your fostering power, may we move in your following. You who belong to the gods and embrace both kinds of days, protect us—O Dyāvā and Pṛthivī—from the vast and hostile Inconscience.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अतप्यमाने: being heated / glowing
• अतप्यमाने: विशेषण (कर्तृपद-सम्बन्धः: ‘रोदसी’)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: √तप् (तप्) / प्रातिपदिक: तप्यमान-

• अवसावन्ती: possessing protection; protective
• अवसावन्ती: विशेषण (कर्तृपद-सम्बन्धः)
• Type: Adjective
• Root: प्रातिपदिक: अवसावन्त- (अवस् ‘help, protection’ + वन्त)

• अनु: along; after
• अनु: उपसर्ग/सम्बन्धसूचक (गत्यर्थे ‘along/after’)
• Type: Indeclinable (preverb/preposition)
• Root: अनु

• ष्याम: may we abide / may we follow
• ष्याम: कर्तृ (वयं) — क्रिया
• Type: Verb
• Root: √श्यै/√शी (Vedic: ‘to lie/rest/abide’; desiderative/optative nuance in context)

• रोदसी: the two worlds: Heaven and Earth
• रोदसी: कर्म/आधार (ययोः अनुगमनम्)
• Type: Noun (dual collective)
• Root: प्रातिपदिक: रोदसी- (द्वन्द्व/द्विवचन-शब्दः ‘heaven-and-earth’)

• देवपुत्रे: O god-born ones (Heaven and Earth)
• देवपुत्रे: सम्बोधन (रोदसी प्रति)
• Type: Noun (epithet)
• Root: प्रातिपदिक: देवपुत्र-

• उभे: both
• उभे: विशेषण (द्यावा/पृथिवी)
• Type: Pronoun/Adjective
• Root: प्रातिपदिक: उभ-

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of the gods’)
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: देव-

• उभयेभिः: with both (kinds)
• उभयेभिः: करण/सह (तृतीया: ‘with/by both’)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: प्रातिपदिक: उभय-

• अह्नाम्: of days (day-times)
• अह्नाम्: सम्बन्ध (षष्ठी: ‘of days’)
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: अहन्-

• द्यावा: Heaven (in the dual pair)
• द्यावा: कर्ता (रक्षतम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: द्याव्-

• रक्षतम्: protect (you two)!
• रक्षतम्: क्रिया (सम्बोधन-कर्तृ: द्यावापृथिवी)
• Type: Verb
• Root: √रक्ष्

• पृथिवी: Earth (in the dual pair)
• पृथिवी: कर्ता (रक्षतम् इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: प्रातिपदिक: पृथिवी-

• नः: us; our
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध (रक्षणस्य लाभार्थी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्-

• अभ्वात्: from danger / from harm
• अभ्वात्: अपादान (यतः रक्षणम्)
• Type: Noun
• Root: अभ्व- (प्रातिपदिक: ‘harm, danger, monster-like evil’)